xiii—xvi асрларда хитой

DOC 67.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1507647623_69251.doc xiii—xvi асрларда хитой хитой мўғуллар династияси ҳукмронлиги остида. дастлаб хубилай замонида (1259—1294) хитойнинг шимолида ташкил топган мўғуллар монархияси марказий хитойга, сўнгра эса, жанубий хитойга ҳам ёйилди. 1278 йилда илгариги сун династияси-нинг пойтахти бўлган ханьчжоу шаҳри олинди. 1279 йилда жанубий хитой тамомила истило қилинди. янги династия 1264 йилдаёқ юань династияси деган ном олди. мўғуллар истилоси осиё ва европанинг бошқа мамлакатлари учун қандай даҳшатли бўлган бўлса, хитой учун ҳам шундай даҳшатли бўлди. бир неча ўн йилга чўзилган (агар чингизхон-нинг юришидан бошлаб ҳисоб қилинса) мўғуллар истилоси вақтида хитой беҳисоб қурбонлар берди, кўпдан-кўп мол-мулкдан маҳрум бўлди. мўғуллар хитойларнинг экин ерларини тақир чўлга ва бир қисмини уз подаларини боқиш учун яйловларга ай-лантирдилар. шаҳар ва қишлоқларни раҳмсиз таладилар. хитой халқига оғир-оғир солиқлар солдилар. хусусан, мўғуллар олиб борадиган урушлар муносабати билан уларнинг талабига му-вофиқ ҳар хил юкларни ташиб бериш тарзидаги йилқи солиғи хитой деҳқонлари зиммасига оғир юк бўлиб тушарди. мўғуллар, шунингдек ўз қўшинлари учун аҳолидан доимо …

ишлаб чиқариш бўйича хитой ҳунарманд мутахасис xiv—xv асрларда хитой сисларининг тақдири шундай бўлди. бу қуроллар мўғул истилочиларига шаҳар ва қалъа-ларни қамал қилиш вақтида зарур эди. xi—xii асрлардаёқ, сун династияси ҳукмронлик қилган даврда, хитойда хусусий катта ер эгалиги анча кснгайди, кўпдан-кўп хусусий мулклар ташкил эти-либ, уларда қарам ижарачи деҳқонлар меҳнатидан фойдаланилди. бу деҳқонлар аслида крепостнойларга айлантирилган эди. мўғуллар даврида бу процесс давом этди. мўғул зодагонлари кўпгина, ерларни ўз қўлларига ўтказиб олишлари натижасида хусусий мулклар сони кўпайди. мўғуллар даврида будда монас-тирларига қаращли ерлар анча кенгайди. мулкка айлантирилган ерлардаги деҳқонлар аҳволи кескин оғирлашди; улар тамомила крепостнойларга айланди. деҳқонлар сотилар ва сотиб олинарди, қарам деҳқонларнинг мажбуриятлари, рента ва бошқа солиқлар тобора ошиб борди, уларнинг ҳажми энди тамомила феодаллар ўзбошимчалигига боғлиқ бўлиб қолди. мўғулларнинг шиддатли зулмини шаҳарликлар ҳам сеза бош-ладилар. шаҳар цехлари ва гильдиялари хазинага солиқ тариқа-сида жуда катта пул тўлашга мажбур эдилар. солиқ миқдорини айрим ҳунармандлар ва савдогарлар учун мўғулларнинг ўзлари белгилардилар. ҳунармандчилик маҳсулотларининг …

., хитойдан турли мам-лакатларга мол чиқаришдан келадигаи иқтисодий ва сиёсий самарадан даставвал мўғул зодагонлари ва янги династия жалб қилган турк, зрон феодаллари ва савдогарлари фойдаланган. эски хитой бюрократияси ,ва хитой савдогарлари ўзларини кам-ситилган деб.ҳисоб қилардилар. қенг хитой меҳнаткашлар ом-масининг аҳволи яхшиланиш у ёқда турсин, балки ўн йиллар давомида бюрократик-фискал зулм ва феодаллар эксплуатацияси остида эзила бориб, баттар ёмонлашиб кетди. xiv асрда мўғул императорига қарши саройда бир неча марта фитна уюштирил-ди. аҳолининг кенгроқ доиралари ўртасида ўз олдига мамла-катни чет элдан келган ҳукмронлардан озод қилишни мақсад қилиб қўйган миллий-революцион ташкилотлар тузилди. 1351 йилда хэнань ва шаньдунь вилоятларида «оқ нилуфар» деган иттифоқ тчшонидан тайёрланган «қизил пешанабоғлилар», қўз-ғолони бўлди. 1356 йилда «қизил пешанабоғлилар» мўғул динас-тиясининг пойтахти бўлган яньцзин (пекин) шаҳрини таҳдид остида қолдирдилар. xiv. асрнинг 60- йилларида хитой вилоят-ларннинг кўпчилигида мўғулларга қарши. қўзғолонлар бўлди. миллий ҳаракатни ишга солувчи асосий куч деҳқонлар бўлди. қўзғолончи деҳқон армиясининг раҳбарларидан чжу юань-чжан император деб эълон қилинди (1369 йил). …

iv аср охирлари ва xv асрнинг биринчи ярмида ирригация соҳаси-да қизғин ишлар олиб борилди. ҳукумат мамлакатда ҳунарманд-чиликнинг ривожланишига ёрдам қилди. шаҳарлардаги ҳунар-мандлар тўлайдиган солиқлар ҳам дастлабки пайтларда бир қадар камайтирилиб, солиқ зулми сусайтирилди. лекин шу билан бирга «деҳқонлар императори» бирон-бир со-циал революция қилишни ўйламасди. катта ер эгалари аввал бошқа гарчи сал чеклаб қўйилган бўлса-да, умуман сақланиб қолди. бу нарса аслида ўсишда ва мустаҳкамланишда давом этди. чжу юань-чжанга ҳокимиятни қўлга олишда ёрдамлашган лашкарбошилар ва янги династиянинг актив тарафдорлари кўпгина ер мулкларни олдилар. династия удел ерлар сифатида экинзор ва яйлов ерларнинг жуда катта майдонини ўз қўлига киритди, бу ерлардан олинган даромад император саройи ва шаҳзодаларнинг саройларидаги харажатларни қопларди. чжу юань-чжаннинг 20 дан ортиқ ўғли бўлиб, уларнинг ҳаммаси юқо-ри маъмурий лавозимни эгаллар ва айни вақтда энг йирик ер эгалари эди. аммо император хонадонига тааллуқли бўлмаган олий маъмурий шахслар ҳам кўплаб ер-мулкларнинг эгаси — феодал бўлиб олишарди. император харамидаги маҳрамларга кўплаб ерлар бўлиб бериларди, …

авлат мануфактуралари (хусусан, чинни ишлаб чиқарувчи мануфактуралар) мавжуд эди. кон-руда қазиб чиқариш са-ноатида мажбурий меҳнат тамомила ҳукмрон эди. минларнинг ташқи сиёсати. уз ички аҳволини мустаҳкамлаб олган династия янги ерлар босиб олиш ҳамда хитойнинг ташки бозорларини кенгайтириш мақсадида истило.чилик юриши уюштирди. чжу юань-чжан замонидаёқ корея билан тибет хитой императори ҳукмронлиги остида эди. унинг ворислари аннам-ни истило қилдилар ва индонезияга, ҳинди-хитойга, малаккага ҳарбий экспедициялар юбордилар. бу мамлакатлардаги кичик-роқ ҳокимларнинг бир қисми хитой императорининг олий ҳоки-миятини тан олди. хитойлар индонезия билан ҳинди-хитойга кўплаб кўчиб бора бошладилар. мин ҳукумати ҳинди-хитой, индонезия,-ҳиндистон ва ҳатто шарқий африка қирғоқларига систематик тарзда йирик ҳарбий денгиз экспедицияларини юбориб турди. адмирал чжэн-хэ бош-чилигида 1403—1433 йиллар мобайнида юборилган еттита экспедиция денгиз юришлари айниқса катта бўлган эди. xvi асрда мин империясига бировларга ҳужум қилиш эмас, балки бундан кейин ўз мамлакатининг чегараларини мудофаа '^илишга тўғри келди, ғарб томондан унга мўғуллар хавф солиб турар-ди. 1550 йилда чингизхон авлодидан бири катта қў-шян билан пекинга бости-риб …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xiii—xvi асрларда хитой"

1507647623_69251.doc xiii—xvi асрларда хитой хитой мўғуллар династияси ҳукмронлиги остида. дастлаб хубилай замонида (1259—1294) хитойнинг шимолида ташкил топган мўғуллар монархияси марказий хитойга, сўнгра эса, жанубий хитойга ҳам ёйилди. 1278 йилда илгариги сун династияси-нинг пойтахти бўлган ханьчжоу шаҳри олинди. 1279 йилда жанубий хитой тамомила истило қилинди. янги династия 1264 йилдаёқ юань династияси деган ном олди. мўғуллар истилоси осиё ва европанинг бошқа мамлакатлари учун қандай даҳшатли бўлган бўлса, хитой учун ҳам шундай даҳшатли бўлди. бир неча ўн йилга чўзилган (агар чингизхон-нинг юришидан бошлаб ҳисоб қилинса) мўғуллар истилоси вақтида хитой беҳисоб қурбонлар берди, кўпдан-кўп мол-мулкдан маҳрум бўлди. мўғуллар хитойларнинг экин ерларини тақир чўлга ва бир қисмини уз пода...

DOC format, 67.5 KB. To download "xiii—xvi асрларда хитой", click the Telegram button on the left.

Tags: xiii—xvi асрларда хитой DOC Free download Telegram