Back

mirzo ulug’bekning “ziji jadidi kuragoniy” asaridan

DOC 292.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1450017296_62630.doc mirzo ulug’bekning “ziji jadidi kuragoniy” asaridan reja: oliyjanoblik, halollik, kamtarinlik, mehnatga hurmat va talabchanlik mavzusida: 1-bob, “ta’dilni ma’rifat qilish haqida” 2-bob, “jayb (kissa, sinus) va sahmni ma’rifat qilish” 3 - bob, “z i l l n i (soyani, tangensni) v a m i q y o s n i m a′ r i f a t q i l i sh” 4 - bob, “falaku-l-buruj ajzo′sining mua′ddalii-n-nahorga (kuzgi va bahorgi teng kunlik nuqtalariga) nisbatan mayilligini m a′ r i f a t q i l i sh h a q i da ” b o b u p a n j o′ m. d a r m a′ r i f a t i b o′ ′ i d e k a v k a b a z m u ′ a d d a l i n i n a h o r fanni, xususan matematikani rivojlantirishda, bizning …
2
-tarbiya maqsadlarida foydalanish –bizning vazifamiz.shuni qayd etamizki,bizgacha yetib kelgan ma’lumotlar nafaqat tarixiy jihatdan bebaho, balki ular ichida, ko’p yillar o’tishiga qaramay, hanuzgacha o′zining ilmiy va amaliy qiymatini yo’qotmaganlari ham ko’p. bu manbadan hozirgi vaqtda o′quv mavzulariga bog′lab o’z o’rnida foydalanishi mumkin. shu kabi intilish yangi darsliklar va o’quv qo’llanmalarida ham asta-sekin joriy etilayotganini ko’ramiz. ushbu mavzu ham shu maqsadlarga ko′maklashishni ko’zda tutadi. u asosan o’zfa sharqrhunoslik instituti va samarqand universiteti fondlarida saqlanayotgan ayrim qo’lyozma asarlarini mutolaa qilish asosida tuzilgan. ba’zi o’rinlardagina matbuotda e’lon qilingan manbalardan ham foydalanildi, ular ko’rsatib o’tiladi. bayonni, fikrimizcha , alohida tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lgan ayrim ma’lumotlarni keltirish bilan boshlaymiz. movaraunnahr sultoni muhammad tarag′ay ibn shoxruh ibn timur kuragon ﻜﻮø±ú¯ø§ù† øªùŠù ùˆø± ø§ø¨ù† ﺸﺎﻫﺮﺥ ø§ø¨ù† ﻤﺤﻤﺪ (22 mart 1394 yil – 27 oktabr 1449 yil). uning otasi shoxruhmirzo, onasi gavharshod-oqa (chig′atoy urug′idan) . ulug′bek 1409-1449 yillard poytaxti samarqand bo’lgan movaraunnahr sultoni, otasi o′lgach (1447) timuriylar sulolasining boshlig′i, …
3
€²lar, hammomlar barpo ettirgan. uning kutubxonasida 15 mingdan ortiq kitob bo′lgan. ko′p asarlarni arab va fors tillaridan qadimgi o’zbek (turkiy) tiliga tarjima qildirgan. uning asosiy ilmiy asari “ziji jadidi kuragoniy” (“kuragoniy yangi jadvallari”) bo′lib, u muqaddima, maqolatlar (bo′limlar) va jadvallardan iborat. muqaddimaning hajmi katta. nazariy va amaliy ahamiyatga ega ma′lumot to′rt qismga bo′linib bayon qilinadi: sharq xalqlarida bayon qilingan yil hisobi (muhammad erasi – bunda hijriy-qamariy taqvimi, quyoshning yillik harakatiga asoslangan taqvim, yazdigird erasi, malikiy yoki jalol-ad-din erasi, xitoylar va uyg′urlar erasi), amaliy astronomiya masalalar, sayyoralarning harakat nazariyasi, astrologiya. ulug′bek o′zining bu ishida turli matematik jadvallar (jumladan , sinuslar jadvali - ïºï» ïº ï»´ïº ïº ïºªï»®ï»ž , 683 ta aholi punkktining geografik - 8 - koordinatalari, 1019 ta yulduzning koordinatalari ko′rsatilgan kataloglarni keltiradi. ular katta aniqlikka egadirlar. ulug′bekning qadimgi turkiyda yozgan “ta′rixi arba′i ulus” (“to′rt ulus tarixi”) asarining asli va qadimgi nusxalari istambul va londonda salanmoqda. unda xiii asr – …
4
ish, umuman, kuzatish metodi katta o′rin tutgan. ulug′bek 1449 yilda siyosiy raqiblari tomonidan xoinona o′ldiriladi. alisher navoiy mirzo ulug′bek haqida: temurxon naslidin mirzo ulug′bek, ki olam ko′rmadi sulton aningdek, ki davr ahli biridin aylamas yod aning obnoyi jinsi bo′ldi barbod valek ul ilmi sari topdi chun dast ko′zi olindi, bo′ldi osmon past. rasadkim bog′lamish zebi jahondur jahon ichra yana bir osmondur bilib bu nav ilmi osmoniy ki odin yozdi “ziji kuragoniy” (asarlar, 7-tom, 1954 yil, 404-bet; “xamsa” asari). “ota bila o′g′ildin, o′ila bila ota orasida farqlar bor. … ulug′bek mirzo farzandlaridin abd al-latif mirzodek … tengrilik o′rtadadur”. (asarlar, 13-tom, 128-bet, “munshoat” asari). “boburnoma” dan (toshkent, 1960 yil, 104-bet): “temurbekning va ulug′bek mirzoning imoroti va bog′oti samarqand mahallotida ko′ptur”. oliyjanoblik, halollik, kamtarinlik, mehnatga hurmat va talabchanlik mavzusida: movaraunnahr sultoni mirzo ulug′bekning “ziji jadidi kuragoniy” asarining muqaddimasidan: “... iltimos qilamanki, inson tabiati o’z sifati birla xato qilmakka moyil bo’lgani uchun, agar (asarda, …
5
g yo’lini keltirib chiqarishni topmaganlar ... va biz ollohning inoyati bilan isbotlashni bajara oldik , ularning bayonini alohida kitobda bayon qildik”. afsuslar bo’lsinki , bu kitob hozir yoqotib qo’yilgan ! sulton ulug’bek iqtidorli yoshlarni to’plash va ularga ta’lim berish masalalariga ham e’tibor bergan. uning shogirdlaridan biri ali qushchining tavsiyasi bilan bo’lajak buyuk shoir va donishmand abdurahmon jomiyning samarqandga kelgani ma’lum. o’z navbatida jomiy - 10 - alisher navoiyga rahnamolik qilgan. navoiy esa ko’pgina yoshlarga tarbiya bergan. uning topshirig’i va rahnamoligida shogirdlaridan xondamir va mirxond tomonidan tayyorlangan “ravzatu-s-safo” nomli qomusiy kitob samarqand universiteti fondlarida saqlanmoqda. ulug’bek ilmiy maktabida turli millat vakillari ta’lim olganlar va xizmat qilganlar. jumladan , alovaddin ibn muhammad ali qushchi samarqanddan, abdulali bin muhammad bin husayn birjandiy erondan, mariyem (mirim) chelebi turkiyadan va hokazo. hozir o’zbekistonda iqtidorli yoshlarni tarbiyalash masalalariga katta e’tibor berilmoqda. shu yo’nalishda maktablarda ham alohida guruhlar va sinflar tashkil etilishi maqsadga muvofiq bo’lardi. mirzo ulug′bekning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mirzo ulug’bekning “ziji jadidi kuragoniy” asaridan"

1450017296_62630.doc mirzo ulug’bekning “ziji jadidi kuragoniy” asaridan reja: oliyjanoblik, halollik, kamtarinlik, mehnatga hurmat va talabchanlik mavzusida: 1-bob, “ta’dilni ma’rifat qilish haqida” 2-bob, “jayb (kissa, sinus) va sahmni ma’rifat qilish” 3 - bob, “z i l l n i (soyani, tangensni) v a m i q y o s n i m a′ r i f a t q i l i sh” 4 - bob, “falaku-l-buruj ajzo′sining mua′ddalii-n-nahorga (kuzgi va bahorgi teng kunlik nuqtalariga) nisbatan mayilligini m a′ r i f a t q i l i sh h a q i da ” b o b u p a n j o′ m. d a r m a′ r i f a t i b o′ ′ i d …

DOC format, 292.0 KB. To download "mirzo ulug’bekning “ziji jadidi kuragoniy” asaridan", click the Telegram button on the left.

Tags: mirzo ulug’bekning “ziji jadidi… DOC Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
ziji jadidi koʻragoniy — DOCX DOCX
ziji jadidi koʻragoniy
18 pages 18.7 KB
mirzo ulug’bekning alomatlari — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning alomatlari
21 pages 1.1 MB
mirzo ulug’bekning matematikaga qo’shgan hissasi — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning matematikaga qo’shgan hissasi
— 6.7 MB
mirzo ulug’bekning geografiya faniga qo’shgan hissasi — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning geografiya faniga qo’shgan hissasi
— 776.1 KB
mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalar va ta'lim rivoji — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalar va ta'lim rivoji
11 pages 832.8 KB
mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ta’lim rivojidagi o’rni — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ta’lim rivojidagi o’rni
12 pages 1.8 MB
mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ta’lim rivojidagi o’rni — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ta’lim rivojidagi o’rni
— 1.1 MB
mirzo ulug’bekning jahon ilim fani rivojida tutgan òrni — PPTX PPTX
mirzo ulug’bekning jahon ilim fani rivojida tutgan òrni
11 pages 935.2 KB
ulugʻbekning “ziji-i sultoniy” asari — PPTX PPTX
ulugʻbekning “ziji-i sultoniy” asari
12 pages 511.6 KB
chingiz ahmarov asaridan nusxa ko’chirish — DOCX DOCX
chingiz ahmarov asaridan nusxa ko’chirish
— 6.5 MB
mirzo ulug'bek — PPTX PPTX
mirzo ulug'bek
15 pages 686.0 KB
mirzo ulugbek — DOCX DOCX
mirzo ulugbek
12 pages 31.0 KB