o’rta osiyoda yangi ijtimoiy iqtisodiy- (dehqon) munosabatlarning shakllanishi

DOC 39,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1444143595_61751.doc o’rta osiyoda yangi ijtimoiy iqtisodiy- (dehqon) munosabatlarning shakllanishi reja: 1. o’rta osiyoda feodal munosabatlarning shakllanishi. 2. o’rta osiyoda feodal yer egaligining tashkil topishi. 3. o’rta osiyodagi ilk feodal davlatlar. xorazmshohlar davlati қадимги даврдан 13-а. ўрталарига қадар хоразм ҳудудида ҳукмронлик қилган sulolalar (siyovushiylar, afrig’iylar, ma’muniylar, oltintoshlar, anushtiginiylar). xorazmshohlar davlatini xorazmshohlar boshqargan. markazi, asosan, amudaryoning quyi oqimida joylashgan bulsa ham, rivojlangan davrlarida, ayniqsa, 13- a. boshlarida shim.da kaspiy dengizining shim.sohillari, jan.da xindukush tog’lari, sharqda qashqargacha yetgan. arxeologik ma’lumotlar ko’zaliqir, qo’yqirilgan qal’a, tuproqqal’a kat qalьalarini poytaxt shahar bo’lgan shahar deb taxmin kilishga imkon beradi. yozma manbalar kat qal’asini afrig’iylar sulolasi vakillarining so’ngi qarorgohi bo’lganligini tasdiqlasa, gurganj (kuhna urganch) sh. ma’muniylar va anushteginiylar sulolasining poytaxti bo’lgan. abu rayxon beruniy ma’lumotlariga qaraganda, xorazmshoh unvonini olgan dastlabki sulola siyovushiylar hisoblanadi. mil. av. 8-a.da shakllangan qadimgi xorazm (q. xorazm) davlatida axomaniylar va undan keyingi afrig’iylar sulolasi asoschisi afrig’gacha (305 y.) bo’lgan xorazmshohlar davlati haqida to’la va …

tiq ancha rivojlanganidan darak beradi. 1938—40, 1954—56 va 1965—75 y.lardagi arxeologik-etnografik ekspeditsiyalar natijasida o’rganilgan yodgorliklardan topilgan moddiy-madaniy topilmalar xorazmda ilm-fan, san’at, haykaltaroshlik yuksak darajada rivojlanganidan darak beradi. bu yodgorliklarning yuqori qatlamlari va hozirgacha saqlanib qolgan qismlarning ko’pchiligi asosan, afrig’iylar sulolasi davrida qurilgan. 3-a.da xorazm hududida iqtisodiy-siyosiy jihatdan mustaqil bo’lib olgan bir nechta hokimliklar vujudga kelgan. tuproqqal’a saroyi zallarining birida boshiga toj kiygan va qo’lida burgut ushlagan podsho haykalining topilishi, shuningdek, anqaqal’a yaqinida ham boshida toj, qo’lida burgut ushlagan kishi rasmi solingan tanganing topilishi va shu joyda earb qilinganligi mahalliy sulola hokimiyati o’rnatilganligidan guvohlik beradi. topilgan tangalarda lotin alifbosidagi “s” harfiga o’xshash siyovushiylar tamg’asining borligi, bu sulola siyovushiylar avlodidan bo’lishi mumkinligini kzrsatadi. mil. 3- a. o’rtalarida kushon podsholigidagina emas, balki butun o’rta sharqda katta siyosiy o’zgarishlar ro’y beradi. kushonlar sulolasi bilan bir vaqtda arshakiylarning hukmronligi yemirilai. xorazmda kushonlar bilan kurash va ichki siyosiy larzalar qudratli mahalliy sulolani vujudga keltiradi. bu sulola …

arbga siljib, amudaryo va sirdaryo oralig’iga kirib kelishgan. bu yerda dastlab ular zarafshon vohasini egallab, jan.ga harakat qilishgan va ancha zaiflashib, sosoniylar eroniga qaram bo’lib qolgan kushon podsholigi o’rnini egallaganlar hamda markazi toxariston bo’lgan shim. hindiston, afg’oniston, xurosonnshg bir qismini ham o’z ichiga olgan xioniylar (xionitlar) davlatini (4-5-a.lar) barpo qilishgan. boshqa bir guruh tadqiqotchilar esa xioniylarning dastlab orol dengizi shim.da yashaganligi va yirik massaget qabilalar ittifoqiga mansub bo’lib, xunlar bilan aralashganligni ta’kidlaydilar (l.n. gumilevn, s.p. tolstov, k.v. trever). ularning fikricha, yunon va lotin tilidagi asarlarda xioniylar “oq hunlar” deb atalgan. 4-a.ning 70-y.larida xioniylar sosoniylar eroniga eroniga qarshi xujum uyushtirib, muvaffaqqiyatga erishganlar. shuningdek, sosony podsholar varaxran (418— 438), yazdigard ii (438—457) davrlarida ular eronning eng yirik raqibiga aylanganlar. xioniylar hukmronlik davom etayotgan bir paytda yangi bir sulola — kidariylar o’rtaga chiqqan. ular oltoy tog’lari va sharqiy turkiston oralig’idan jan.-g’arbga siljib 420 y.da bolo (naxshab) sh.ni o’ziga qarorgoh qilishgan va xioniylar davlati …

ona podsho boshqaruviga, rivojlangan obod fuqarolik jamiyatga ega bo’lishgan. ichki va tashqi munosabatlarda adolat ular uchun asosiy mezon sanalgan. eftallarda patriarxat boshqaruvi tartibi jaxatlari ustun bo’lgan. shuningdek, eftallarning harbiy qo’shinlari eng qudratli qo’shinlardan xisoblangan. eftaliylar davlati hududiy jixatdan o’rta osiyoning asosiy qismi, sharqiy turkiston va shimoliy xindiston hamda gandxara viloyatlari ustidan xukumronlik qilgan. eftaliylar davlatidagi asosiy shaharlar so’g’diyona shaharlaridan iborat bo’lib, ular orasida kushoniya (kattaqo’ron yaqinida), rivdad, poykand, tallikon, termiz, gurgon, varaxsha kabi shaxarlar eftaliylar xukumronligi yillarida aloxida axamiyatga ega bo’lgan shaharlar sanalgan va iqtisodiy jixatdan ancha taraqqiy etgan. v asrdan boshlab samarqand ham taraqqiy eta boshladi. bu vaqtda davlatning siyosiy markazi poykand shaxri, xukmdorlar qarorgoxi esa varaxsha shaxri bo’lganligi taxmin qilinadi. eftaliylar yirik davlat tizimini vujudga keltirdilar. davlat hududlari kushonlar davlatidan kengroq edi. eftaliylar davrida eron sosoniylarning sharqqa yurishlariga chek qo’yildi va sosoniylar uzoq yillar davomida eftallarga tobe bo’lib keldilar. eftallar xaqidagi dastlabki ma’lumotlar asosan v asr o’rtalariga taalluqlidir. …

otashparastlikdagi ma’budalarga, bud va sanamlarga sig’inishi ustunroq bo’lgan. xar kuni tongda ular quyoshga sig’inganlar. eftaliylarda kushon yozuvining rivoj topgan shaklini ko’rish mumkin. eftallar yozuvi o’zining shakli bilan qisman boshqalardan farq qilgan va so’zlar chapdan o’ngga qarab o’qilgan. alifbosida 25 ta xarf bo’lgan. shuningdek so’g’d yozuvi va so’g’d tili ham ayrim hududlarda yyetakchilik qilgan. vi asr o’rtalariga kelib, eftallar davlati inqirozga uchray boshladi. vi asr o’rtalarida o’rta osiyoda turk xoqonligi xukumronligi o’rnatildi. vi asrning 60-70 yillariga kelib esa, o’rta osiyoda jumladan o’zbekiston hududlarida bir necha mustaqil, rasman xoqonlikka bo’ysunuvchi davlatlar shakllandi. zarafshon, qashqadaryo va amudaryo xavzalarida 9 ta aloxida mulkiy hudud mavjud bo’lgan. manbalarda yozilishicha bu mulklarning barchasi kan (samarqand so’g’dining xitoycha nomi) sulolasiga bo’ysungan. bular maymurg’, ishtixon, kushoniya, buxoro, naqshab, amul, andxoy va samarqand (kan). bular orasida samarqand eng yirigi bo’lgan. vii asr birinchi choragida kesh viloyati kuchayib, qudratli davlatga aylanib boradi. vii asr o’rtalarida kesh xukumdori-ixshid shishpir butun so’g’dda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta osiyoda yangi ijtimoiy iqtisodiy- (dehqon) munosabatlarning shakllanishi"

1444143595_61751.doc o’rta osiyoda yangi ijtimoiy iqtisodiy- (dehqon) munosabatlarning shakllanishi reja: 1. o’rta osiyoda feodal munosabatlarning shakllanishi. 2. o’rta osiyoda feodal yer egaligining tashkil topishi. 3. o’rta osiyodagi ilk feodal davlatlar. xorazmshohlar davlati қадимги даврдан 13-а. ўрталарига қадар хоразм ҳудудида ҳукмронлик қилган sulolalar (siyovushiylar, afrig’iylar, ma’muniylar, oltintoshlar, anushtiginiylar). xorazmshohlar davlatini xorazmshohlar boshqargan. markazi, asosan, amudaryoning quyi oqimida joylashgan bulsa ham, rivojlangan davrlarida, ayniqsa, 13- a. boshlarida shim.da kaspiy dengizining shim.sohillari, jan.da xindukush tog’lari, sharqda qashqargacha yetgan. arxeologik ma’lumotlar ko’zaliqir, qo’yqirilgan qal’a, tuproqqal’a kat qalьalarini poytaxt shahar...

Формат DOC, 39,0 КБ. Чтобы скачать "o’rta osiyoda yangi ijtimoiy iqtisodiy- (dehqon) munosabatlarning shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta osiyoda yangi ijtimoiy iq… DOC Бесплатная загрузка Telegram