quyoshning sutkalik va yillik harakatlari. sferik trigonometriyaning asosiy formulalari

DOC 658,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663000615.doc o 180 2 r s p e = o 180 - + + = c b a e c b a b a c b a c a c b a c b c b a sin sin sin cos cos cos cos sin sin cos cos cos cos sin sin cos cos cos + = - + = + = c a b a b a c b c a a c a b b c a c a c b a c b c b c a a b c b c b a cos sin cos cos sin cos sin cos cos sin cos sin cos sin cos sin cos sin sin cos sin cos sin cos cos sin cos sin cos sin cos cos sin cos sin - = - = - = - = - = c b c b c a c a …

sharqga tomon ko’chadi va katta aylana chizadi, bu aylanaga ekliptika deyiladi. ekliptika tekisligi osmon ekvatori tekisligi bilan ε=23(26( burchak hosil qiladi. ekliptika tekisligiga perpendikulyar bo’lgan pp( o’qga ekliptika o’qi deyiladi. p va pi nuqtalarga ekliptika qutblari deyiladi. ekliptika tekisligi, ekvator tekisligi bilan ikki nuqtada (-bahorgi tengkunlik nuqtada va ω ko’zgi tengkunlik nuqtalarda kesishadi. 3. ekliptik koordinatalar sistemasi yoritgichni osmon sferasidagi o’rnini ekliptika tekisligi va baxorgi tengkunlik nuqtaga nisbatan aniqlash mumkin. bunday tanlangan koordinatalar sistemasiga ekliptik koordinatalar sistemasi deyiladi. ekliptika qutblari va m yoritgich orqali o’tgan pmp( katta yarim aylanaga yoritgichni ekliptik kenglamasi deyiladi (6-rasm). yoritgichni ekliptik kenglamasidagi o’rni β-ekliptik kenglamasi orqali o’lchanadi. β ekliptika tekisligidan shimoliy qutb tomon 0°dan 90°gacha, janubiy qutbi tomon 0°dan -90° gacha o’zgaradi. yoritgich ekliptik kenglamasini osmon sferasidagi o’rni esa ekliptik uzunlama ( yordamida aniqlanadi. ( bahorgi tengkunlik nuqtadan boshlab quyoshning yillik ko’rinma harakati tomon 0( dan 360( gacha o’zgaradi. quyosh ekliptika bo’ylab g’arbdan sharqga tomon …

ning balandligi kamayib borib 23 yeyentabrda u botadi. quyoshning bunday yillik harakati tufayli shimolda yarim yil kun bo’lganda, uning janubiy yarim sharida tun bo’ladi. b) kuzatuvchining kenglamasi φ=66(33(. bu shimoliy qutb doirasiga mos keladi. bunday joylarda og’ishi (=90( - φ=23(27( ga teng va undan katta bo’lgan yoritgichlar botmaydi, og’ishlari (=-23(27( ga teng va undan kichik bo’lgan yoritgichlar esa chiqmaydi. bunday kengliklarda quyosh 22 iyunda ((=+23(27( botmaydi va 22 dekabrda ((=-23(27( chiqmaydi. janubiy yarim sharda (=-66(33( aksincha quyosh 22 iyunda chikmaydi, 22 dekabrda botmaydi. yer qutblariga kancha yaqinlashgan sari, u joylarda quyosh botmaydigan kunlar soni shuncha ko’p bo’ladi. quyosh chiqmaydigan qutb kechalarining soni xam bir kundan 6 oygacha ortib boradi. v) shimoliy tropikda (φ=+23(27() joylashgan kuzatuvchi uchun quyosh ham chiquvchi ham botuvchi yoritgichdir. quyosh 22 iyunda shimoliy tropikdagilarni zenitidan (h0=+900) o’tadi. qolgan kunlarda quyosh yarim kunda zenitdan janub tomonda kulminatsiyalanadi. qishki quyosh turish kunida uning tushdagi minimal balandligi hmin=+43(08( bo’ladi. janubiy …

hakning a,v,s, tomonlari a,v,s burchaklari kabi yoy burchaklarida, ya’ni graduslar, minutlar va sekundlar bilan ifodalanadi. sferik uchburchakning burchaklari ularni tashkil etuvchi tomonlarga uchburchakning uchlaridan o’tkazilgan o’rinmalar orasidagi yassi burchaklar bilan o’lchanadi. sferik uchburchak burchaklarining yig’indisi doimo 180° dan katta bo’lib, uning yuziga proporsional bo’ladi. sferik uchburchak yuzasi formula yordamida aniqlanadi. bunda r-sferaning radiusi bo’lib, ga sferik ortiqlik deyiladi. sferik trigonometriyada ishlatiladigan formulalarni isbotsiz keltiramiz. 1. tomon kosinusining formulasi. 2. besh element formulasi. 2. sinuslar formulasi bu formulalarning yordamida sferik trigonometriyaning boshqa for-mulalarini chiqarish mumkin. masalan, a=90° bo’lsin sina=1, cosa=0 bo’lganligi sababli besh element formulasining birinchisidan ekanligini topamiz. sferik uchburchakning uchlari olam qutbi r, zenit z va yoritgich m da bo’lsa, unga paralaktik uchburchak deyiladi. paralaktik uchburchakning qutbdagi burchagi t soat burchagi, zenitdan ichki burchagi (180(-a) ga teng bo’lib, ( yoritgichdagi burchagiga paralaktik burchak deyiladi. bu uchburchakning tomonlari ga teng bo’ladi. paralaktik uchburchakning uchta elementini bilgan holda sferik trigonometriyaning formulalari-dan foydalanib, …

quyoshning sutkalik va yillik harakatlari. sferik trigonometriyaning asosiy formulalari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "quyoshning sutkalik va yillik harakatlari. sferik trigonometriyaning asosiy formulalari"

1663000615.doc o 180 2 r s p e = o 180 - + + = c b a e c b a b a c b a c a c b a c b c b a sin sin sin cos cos cos cos sin sin cos cos cos cos sin sin cos cos cos + = - + = + = c a b a b a c b c a a c a b b c a c a c b a c b c b c a a b c b c b a cos sin cos cos sin cos sin cos cos sin cos sin cos sin cos sin cos sin sin cos sin cos sin …

Формат DOC, 658,5 КБ. Чтобы скачать "quyoshning sutkalik va yillik harakatlari. sferik trigonometriyaning asosiy formulalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: quyoshning sutkalik va yillik h… DOC Бесплатная загрузка Telegram