yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari

PPTX 13 pages 421.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 421.0 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint andijon viloyati andijon tumani 43-umumiy o’rta ta’lim maktabining fizika fani o’qituvchisi ismailov murodjon mavzu: yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari. yulduz turkumlari. osmon sferasi, uning asosiy nuqta, aylana va chiziqlari. quyoshning yillik ko‘rinma harakati. ekliptika maqsad: a)ta’limiy: o’quvchilarga yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari. yulduz turkumlari. osmon sferasi, uning asosiy nuqta, aylana va chiziqlari. quyoshning yillik ko‘rinma harakati. ekliptika haqida tushuncha berish. b)tarbiyaviy: o’quvchilarni ilmga sadoqatli bo’lish, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash d)rivojlantiruvchi: o’quvchilarning ilmiy dunyo qarashlarini yanada o’stirish. c)kompetensiya: o’z-o’zini rivojlantirish, matematik savodxonlik, ijtimoiy faol furaqolik. d. turi: noan’anaviy, yangi mavzuni bayon qilish darsi. d. usuli: blits metodi, d.jihozi: darslik, plakat, kompyuter, 1 tashkiliy qism 2 daqiqa 2 o’tilgan mavzuni takrorlash 15 daqiqa 3 yangi mavzu bayoni 15 daqiqa 4 mustahkamlash 10 daqiqa 5 uyga vazifa 3 daqiqa tashkiliy qism o’quvchilar bilan salomlashish davomatni aniqlash darsga tayyorgarlik ko`rish yangi mavzu yulduzlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari. bulutsiz tunda osmonda shoda- shoda yulduzlarni ko‘rib, undan zavq …

2 / 13

‘nalishida hara- katlanayotgandek ko‘rinadi. 2-rasm. qutb yulduzi atrofida yulduzlarning ko‘rinma aylanishi (bir necha soat davomida qutbga yo‘naltirilib o‘rnatilgan fotoapparat yordamida olingan). agar kuzatuvchi ma’lum vaqt davomida fotoapparat yordamida osmonning shimoliy qismini rasmga olsa, ma’lum qism yulduzlar sharqdan chiqib, g‘arb-ga botgani holda, botmaydiganlari – ma’lum qo‘zg‘almas nuqta atrofida konsentrik aylanalar (markazi bir nuqtada bo‘lgan aylanalar) chizayot- ganini ko‘radi. aslida bunday hodisa yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishi tufayli sodir bo‘ladi (2-rasm). qadim sharqda kishilar yoritgichlarga qarab mo‘l- jal olish uchun osmonning ma’lum qismida joylash- gan yorug‘ yulduzlarni alohida to‘dalarga ajratib, ularga yulduz turkumlari deb nom berganlar. yulduz turkumlarini hayvonlar yoki jonivorlar (katta ayiq, oqqush, arslon, ajdaho, kit), yunon afsonalarining qahramonlari (kassiopeya, andromeda, pegas va boshqalar) va ba’zan uning yorug‘ yulduzlari birga- likda qaralganda eslatadigan geometrik shakl yoki buyumlarning nomlari (uchburchak, tarozi, cho‘- mich) bilan ataganlar. bugungi kunda osmon sferasi 88 qismga, ya’ni yulduz turkumiga bo‘lingan. ma’lum yulduz turkumiga kiruvchi bir necha yorug‘ …

3 / 13

qtalari, aksincha, gorizontning janub tomoniga siljiydi. bu davrda quyoshning tush paytidagi balandligi pasaya borib, kunduz qisqaradi, tun esa, aksincha, uzayadi. planetamizning yo‘ldoshi oy ham sutkalik ko‘rinma harakatda ishtirok etib, sharqdan g‘arbga, yulduzlar bilan birga siljib boradi. biroq bir necha tun davomida kuzatishlardanoq, oyning yulduzlarga nisbatan yer atrofida haqiqiy harakatlanishini ham sezish mumkin. bunday harakat tufayli oy, yulduzlar fonida g‘arbdan sharqqa tomon har sutkada taxminan 13° dan siljib borib, yer atrofida 27,32 sutkada bir marta to‘la aylanib chiqadi. yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishiga dalillar. fuko mayatnigi tunda osmonga sinchiklab qarab, oddiy hisoblash yordamida yulduzlarning har soatda sharqdan g‘arbga tomon 15° ga siljishi oson topiladi. 360° ni 15° ga bo‘lsak, 24 soat chiqadi. demak, barcha yulduzlar 24 soatda, ya’ni bir sutkada yer atrofida bir marta to‘la aylanib chiqishi ma’lum bo‘ladi. yulduzlarning yer atrofida bunday sutkalik ko‘rinma aylanishi aslida bir sutkada yerning o‘z o‘qi atrofida g‘arbdan sharqqa tomon bir to‘la aylanishi tufaylidir. yerning …

4 / 13

nubiy yarimsharda ekliptikaning eng katta og‘ishga (–23º26′) ega bo‘lgan nuqtasi esa qishki quyoshturishi (e ′ ) nuqtasi deyilib, quyosh undan har doim 22-dekabrda o‘tadi. quyoshning yillik ko‘rinma harakat yo‘li bo‘ylab joylashgan yulduz turkumlarining sohasi zodiak soha deyiladi. bu sohada joylashgan 12 yulduz turkumi hut, hamal, savr, javzo, saraton, asad, sunbula, mezon, aqrab, qavs, jaddi, dalv nomlari bilan yuritiladi (6-rasm). quyoshning yulduzlar fonida yillik ko‘rinma harakat qilishi aslida yerning quyosh atrofida yillik haqiqiy harakati tufayli sodir bo‘ladi. shuning uchun ham quyoshning yillik ko‘rinma harakati tekisligi yerning orbita tekisligi bilan ustma-ust tushadi. binobarin, ekliptikaning osmon ekvatoriga og‘maligi ham yer ekvatorining o‘z orbita tekisligiga og‘maligi bilan bir xil (23º26′) bo‘ladi. 6-rasm. ekliptika tekisligi bo‘ylab joylashgan yulduz turkumlari – zodiak soha. mustahkamlash 1. bugungi kunda osmon sferasi necha qismga, ya’ni yulduz turkumiga bo‘lingan. a) 78 b) 88 c)68 2. oy, yulduzlar fonida g‘arbdan sharqqa tomon har sutkada taxminan necha gradusdan siljib boradi. a) 11 …

5 / 13

yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari"

презентация powerpoint andijon viloyati andijon tumani 43-umumiy o’rta ta’lim maktabining fizika fani o’qituvchisi ismailov murodjon mavzu: yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari. yulduz turkumlari. osmon sferasi, uning asosiy nuqta, aylana va chiziqlari. quyoshning yillik ko‘rinma harakati. ekliptika maqsad: a)ta’limiy: o’quvchilarga yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari. yulduz turkumlari. osmon sferasi, uning asosiy nuqta, aylana va chiziqlari. quyoshning yillik ko‘rinma harakati. ekliptika haqida tushuncha berish. b)tarbiyaviy: o’quvchilarni ilmga sadoqatli bo’lish, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash d)rivojlantiruvchi: o’quvchilarning ilmiy dunyo qarashlarini yanada o’stirish. c)kompetensiya: o’z-o’zini rivojlantirish, matematik savodxonlik, ijtimoiy faol furaqolik. d....

This file contains 13 pages in PPTX format (421.0 KB). To download "yoritgichlarning sutkalik ko‘rinma harakatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yoritgichlarning sutkalik ko‘ri… PPTX 13 pages Free download Telegram