movarounnahr mug’ullar istibdodi davrida. chig’atoy ulusi davrida ijtimoiy-iqtisodiy va etnomadaniy jarayonlar

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1444144249_61758.doc movarounnahr mug’ullar istibdodi davrida. chig’atoy ulusi davrida ijtimoiy-iqtisodiy va etnomadaniy jarayonlar reja: 1. mug’ul davlatining tashkil topishi. 2. mug’ul bosqini va uning oqibatlari. 3. mug’ullarning movarounnahrdagi davlat boshqaruvi. 4. mug’ul istilosiga qarshi ozodlik kurashlari. mug’ullar davlati. xiii a.ning 1-yarmida chingizxon va uning vorislarining istilochilik urushlari natijasida barpo etilgan davlat. 1206 y. bahorda mug’ulistondagi turli toifa qabilalar sardorlarining qurultoyida temuchin xon etib tayinlangan va unga “chingizxon” (“ulug’ xon”) deb nom berilgan, tashkil etilgan davlat “yakka mongol ulus” deb atalgan. chingizxon xokimiyatni mustahkamlash yo’lida bir qancha islohotlar o’tkazgan. jumladan, ming oilani bir ma’muriy birlikka bo’lishga asoslangan va harbiy tus berilgan yangi ma’muriy tuzum joriy etilgan. unga ko’ra, chingizxonga tobe bo’lganlar jami o’5 ta “ming oila” birligiga bo’lib chiqilgan va bularniig har biriga urush davrida chingizxonga sadoqat bilan xizmat kursatgan kishilar boshliq qilib tayinlangan. lekin amalda ayrim mingliklar bir necha ming oiladan iborat ham bo’lgan. mingliklarni tashkil etishda imkon boricha bir toifadagi …

attiq intizomga asoslangan va uyushganv qo’shin tuzadi. 13- a. muallifi juvayniyning yozishicha, osoyishtilk davrida chorvachilik bilan mashg’ul bo’lgpn barcha mug’ul aholisi muhoraba e’lon qilinishi bilan tezda o’n, yuz, ming, o’n ming jangchi-tuman bo’linmalaridan iborat muntazam qo’shinga aylantirilardi. har bir jangchi harbiy yurish vaqtida o’ziga zarur bo’ladigan qurol-yarog’, turli anjomlar va ot-ulovlarini oldindan tayyorlab qo’yishga majbur bo’lgan. qo’shin yuzboshi, mingboshi, tumanboshilar tomonidan boshqarilgan. tuman bo’linmalariga, odatda, shahzodalar qo’mondonlik qilgan. asosiy qo’shindan tashqari, chingizxon ixtiyorida harbiy zodagonlardan tuzilgan maxsus gvardiya (“keshik”) ham tashkil etiladi. bu gvardiya faqat favqulotda sodir bo’ladigan xavf-xatarga qarshi tashlanardi. davlat ma’muriyatini markazlashtirish maqsadida chingizxon qoraqurum qal’asini o’z imperiyasining poytaxtiga aylantiradi. xat-savodga mutlaqo ega bo’lmagan, madaniyatini nihoyatda tuban mug’ullar davlat boshqaruv ishlarida uyg’urlardan ‚xamda musulmon savdogarlaridan foydalandilar. chingizxon va no’yonlarining maslaxatchilari, mirzolari va ba’zi bir mulk maьmurlari, asosan, uygurlardan bo’lgan. mas., sharqiy uyg’urlar xoni idiqut (saodatbek) xonning yaqin do’sti va maslaxatchisi edi. tashatun ismli uyg’ur esa davlat muxrdori lavozimini …

g’li tuluga aea xuroson, eron va hindiston tegdi. shunday qilib, mug’ullar bosib olingan viloyatlarni uluslarga taqsimlab boshqarishga kirishadi. chingizxonning nabirasi munke hukmronligi davrida (1251—59) m.d. tarkibiga mug’uliston, shim. xitoy, koreya, tangutlarning si-sya podsholigi, markaziy va o’rta osiyo, zakavkazьye, eron, afg’oniston va rusь yerlarimnig aksariyati kirgan. biroq m.d.da ichki birlik yo’q edi, u turli tillarda so’zlashuqchi ko’plab xalqlarni zo’rlik bilan birlashtirgan edi, bu xalq turli ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy taraqqiyot bosqichida bo’lib ularning ko’pchiligi taraqqiyot darajasiga ko’ra mug’ullardan ancha ustun edilar. munke o’limidan so’ng m.d. parchalanib keta boshlagan. undan dastlab botu (1236—55 y.lar hukmronlik qilgan) va huloku (1256—65 y.lar hukmronlik qilgan) uluslari ajralib chiqib, mug’ullar sulolasi hukmronligi ostida mustaqil davdatlar tuzganlar (oltin o’rda, hulokuiylar davlati). bu davlatlar m.d. ishlariga aralashmaganla va o’z navbatida, boshqalarning ham ularning ishlariga aralashishiga yo’l qo’ymaganlar. munkening o’rniga taxtga chiqqan ukasi xubilay (1260—94 y.lar hukmronlik qilgan) davrida mug’ullar xitoyning butun hududini bosib olishgan. xubilay va uning vorisdari saltanati …

r istilosi — chingizxon boshchiligidagi mo’g’illarning osiyo va sharqiy yevropaga qilgan bosqinchilik yurishlari (13-a.). mug’ul no’yonlari harbiy tashkilot tuzib, ko’p xalqlarni bosqinchilik urushiga tortdilar. ular qo’shinning asosiy kuchi — ko’chmanchilardan iborat ko’p sonli va juda harakatchan otliq askarlar edi. ular bosqinchilik urushlarida bosib olgan mamlakatlarining harbiy kuchi va texnika yutuqlaridan ham foydalanganlar. ko’shin birlashgan qo’mondonlikka ega bo’lib, qattiq intizom va yaxshi qurollanganligi hamda o’zining jangovar sifatlari bilan qo’shni mamlakat qo’shinlaridan ustun turar edi. osiyo va sharqiy yevropaning juda ko’p mamlakatlaridagi ichki nizolar va rahbar tabaqaning xoinligi mug’ullarning osonlik bilan galabaga erishishiga qo’l keldi. m.i. chingizxon boshliq mug’ullar davlatining tashkil topishidan boshlanib, 13-a. oxiriga qadar davom etgan. 1207—11 y.larda sibirь va sharfiy turkiston xalqlari (buryat, yoqut, oyrot, qirg’iz va uygurlar) bo’ysundirildi. tangut davlati (si-sya)ga qarshi bir qancha yurishlar kilindi (1227 y. butunlay vayron qilinda). 1211 y. chjurchjen davlati (shim. xitoy)ga xujum boshlandi, 90 ga yaqin shaharni vayron qilib, 1215 y. pekinni …

hkari hamda yetarli oziq-ovqati zahirasiga ega edi. afsuski, xorazmshoh bilan sarkardalar hrtasida mavjud ixtiloflar avval boshdanoq bunday ustunlikdan foydalanishga imkon bermadi. kengashda fikrlar bo’linib ketdi. xorazmning mashhur faqihi, muftiy shahobiddin xivakiy barcha qo’shin (400 ming askar)ni sirdaryo bo’yiga to’plab uzoq yo’l safarida toliqib kelayotgan mug’ullarni qarshi olish, dushmanga hali o’zini o’nglab olmasidan turib, bor kuch bilan katta jangda to’satdan zarba berish to’g’risida birdan-bir to’g’ri fikr bayon qiladi. biroq muhammad xorazmshohga bunday fikr ma’qul bo’lmaydi. chunki, uo’uzining oliylashkarboshilardan bo’lgan qipchoq dashkarboshilarga tamoman ishonchsizlik bilan qarar edi. shuning uchun ham u katta qushinni bir joyga to’plashdan va ular fursatdan foydalanib uni taxtdan ag’darib tashlashlaridan qo’rqar edi. askariy kuchini qal’a va istehkomlarga bo’lib yuborib, ayrim shaharlarni mug’ullarga qarshi qo’yish bilan dushmanga zarba bermoqchi bo’ldi. xorazmshoh mug’ullarning asosiy zarbasi movarounnahrning zarafshon vodiysiga qaratilsa kerak degan fikr bilan samarqand va vuxoro shaxarlarini mustahkamlashni buyurdi. samarqandning tashqi devorini qayta qurish maqsadida shahar aholisidan hatto bir yil …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "movarounnahr mug’ullar istibdodi davrida. chig’atoy ulusi davrida ijtimoiy-iqtisodiy va etnomadaniy jarayonlar"

1444144249_61758.doc movarounnahr mug’ullar istibdodi davrida. chig’atoy ulusi davrida ijtimoiy-iqtisodiy va etnomadaniy jarayonlar reja: 1. mug’ul davlatining tashkil topishi. 2. mug’ul bosqini va uning oqibatlari. 3. mug’ullarning movarounnahrdagi davlat boshqaruvi. 4. mug’ul istilosiga qarshi ozodlik kurashlari. mug’ullar davlati. xiii a.ning 1-yarmida chingizxon va uning vorislarining istilochilik urushlari natijasida barpo etilgan davlat. 1206 y. bahorda mug’ulistondagi turli toifa qabilalar sardorlarining qurultoyida temuchin xon etib tayinlangan va unga “chingizxon” (“ulug’ xon”) deb nom berilgan, tashkil etilgan davlat “yakka mongol ulus” deb atalgan. chingizxon xokimiyatni mustahkamlash yo’lida bir qancha islohotlar o’tkazgan. jumladan, ming oilani bir ma’muriy birlikka bo’lishga ...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "movarounnahr mug’ullar istibdodi davrida. chig’atoy ulusi davrida ijtimoiy-iqtisodiy va etnomadaniy jarayonlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: movarounnahr mug’ullar istibdod… DOC Бесплатная загрузка Telegram