sayyoralarning ko’rinma harakati. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi. kopernikning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi

DOC 304,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663000716.doc sayyoralarning ko’rinma harakati. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi. kopernikning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi reja: 1. sayyoralarning ikki guruhi va konfigurasiyalari 2. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi 3. kopernikning dunyo tuzilishi haqidagi sistemasi 1. sayyoralarning ikki guruhi quyosh sistemasida 9 ta sayyora mavjuddir, bular merkuriy, venera, mars, yupiter, saturn, upan, neptun va plutondir. o’zlarining ko’rinma harakatlariga ko’ra bu sayyoralar ikki guruhga bo’linadi, pastki (merkuriy, venera) va yuqori (yerdan tashqari, qolgan barcha sayyoralar). yulduzlar turkumi bo’yicha pastki va yuqori sayyoralar turlicha harakat qiladi. merkuriy va venera hamma vaqt quyosh turgan turkumda yoki qo’shni turkumda bo’ladi. bunda bu sayyoralar quyoshga nisbatan sharq tomonga yoki g’arb tomonda bo’lishi mumkin. merkuriy mos ravishda 18-28°ga venera esa 45-48° bo’lishi mumkin. sayyoralarning quyoshga nisbatan sharq tomonga eng katta og’ishiga sharqiy elongatsiya g’arb tomondagisiga g’arbiy elongatsiya deyiladi. sayyoralar sharqiy elongatsiyada bo’lganda osmon sferasining g’arbida g’arbiy elongasiyada bo’lganda esa sharqida ko’rinadi. sayyoralar osmonda goh bir tomonga gox qarama-qarshi …

nurlarida osmon sferasi g’arbida ko’rinadi. xuddi shunday pastki sayyoralar quyosh atrofida xuddi soat mayatnikidek tebranadi. yuqori sayyoralar boshqacha harakat kiladi. bu sayyoralar kechki shafaqda, quyosh botganda osmon sferasi g’arbida ko’ringandan keyin ular sharqga tomon harakat kiladilar (to’g’ri harakat). ma’lum vaqtdan keyin sayyora to’xtab yana teskari tomonga harakat kila boshlaydi (teskari yunalishda). yana u quyoshga yetib undan o’tadi va yana butun hodisa takrorlanadi. yuqori sayyoralar o’zlarining teskari harakatida quyoshga nisbatan qarama-qarshi turkumda bo’lishi mumkin, ularning ekliptik uzunlamalari 180°ga farq qiladi. sayyoralarning bu vaziyatiga quyoshga nisbatan qarama-qarshi turish vaziyati deyiladi. sayyora bilan quyosh bitta turkumda bo’lish holatiga quyosh bilan qo’shilishi deyiladi. sayyoraning quyoshga nisbatan sharq tomonda 90° ga bo’lgandagi holatiga sharqiy kvadratura, 90(-ga g’arb tomonda bo’lgandagi holatiga g’arbiy kvadratura deyiladi. sayyoralarning quyoshga nisbatan vaziyatlariga ularning konfiguratsiyalari deyiladi. 2. ptolemeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi osmon sferasining va boshqa kosmik jismlarning harakatini tushuntirish kuzatish yerdan olib borilganligi sababli ancha qiyinlashadi, shuning uchun astronomiyada dunyo …

ma deyiladi. bu sistemada sayyoralarning harakati quyidagicha tasavvur etiladi. sayyoralar aylanalar episikllar buyicha tekis harakat qiladi. episikllar markazi eca yer atrofida deferentlar bo’yicha harakat qiladi. quyosh va oy episikllarsiz deferentlar bo’yicha yer atrofida aylanadi. bunday sistema tushunchalariga ko’ra osmon sferasi undagi yoritgichlar bilan birgalikda, dunyo markazi yer atrofida aylanadi. sayyoralarning sirtmoqsimon harakati esa quyidagicha tushuntiriladi. sayyora a nuqtada bo’lganda uning burchak tezligi sayyoraning episikl buyicha harakati va episikl markazining deferent bo’yicha harakati tezligi yig’indisiga teng bo’lib, bunda sayyora to’g’ri yunalishda katta tezlik bilan harakat qilayotgan bo’ladi. v nuqtada bo’lganda esa sayyora teskari yunalishida kichik tezlik bilan harakat kiladi. bu sistema noto’g’ri bo’lishiga qaramay uzoq vaqt davomida ishlatib kelindi. bu sistema ba’zi tajriba natijalarini tushuntiradi. lekin kuzatish natijalari oshgan sari ularni tushuntirish qiyinlashadi, bunda bu sistema murakkablashib ketadi va sistema noto’g’riligini tushuntirishda zamin yaratiladi. 3. kopernikning dunyo tuzilishi haqidagi sistemasi kopernikning dunyo tuzilishi haqidagi kitobi 1543 yilda chiqqan bo’lib, bu asarda …

quyosh orasida ekanligini ko’rsatadi. qolgan sayyoralar esa yerga qaraganda quyoshdan uzoqroqda harakat qiladi. kopernik birinchi marotaba fanda astronomiyada olamni to’g’ri tuzilishini ko’rsatdi. bu sistema barcha tajriba iatijalarini to’g’ri tushuntira oladi, shuning uchun to’g’ri sistemadir. rasm 11. deferent va epitsikl

sayyoralarning ko’rinma harakati. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi. kopernikning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sayyoralarning ko’rinma harakati. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi. kopernikning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi"

1663000716.doc sayyoralarning ko’rinma harakati. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi. kopernikning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi reja: 1. sayyoralarning ikki guruhi va konfigurasiyalari 2. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi 3. kopernikning dunyo tuzilishi haqidagi sistemasi 1. sayyoralarning ikki guruhi quyosh sistemasida 9 ta sayyora mavjuddir, bular merkuriy, venera, mars, yupiter, saturn, upan, neptun va plutondir. o’zlarining ko’rinma harakatlariga ko’ra bu sayyoralar ikki guruhga bo’linadi, pastki (merkuriy, venera) va yuqori (yerdan tashqari, qolgan barcha sayyoralar). yulduzlar turkumi bo’yicha pastki va yuqori sayyoralar turlicha harakat qiladi. merkuriy va venera hamma vaqt quyosh turgan turkumda yoki qo’shni turkumda bo’ladi. bunda bu sa...

Формат DOC, 304,5 КБ. Чтобы скачать "sayyoralarning ko’rinma harakati. ptolomeyning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sistemasi. kopernikning dunyo tuzilishi to’g’risidagi sitemasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sayyoralarning ko’rinma harakat… DOC Бесплатная загрузка Telegram