bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati

PPTX 17 pages 77.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.3 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint 5-maruza. mavzu: bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati. umumiy zootexniya va veterinariya kafedrasi katta o`qituvchisi amirov abdumumin ikromovich 5-mavzu: bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati. reja. 1. bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati. 2. muskullarni tuzilishi va xillari. 3. muskullarning harakati mexanizmi va filo-ontogenezi. tayanch iboralar: miologiya, muskul qorinchasi, silliq muskul to‘qimasi, ko‘ndalang yo‘lli muskul to‘qimasi, tashqi perimeziy, ichki perimeziy, endomeziy, fassiya, ekstenzorlar, fleksorlar, abduktorlar, adduktorlar, pronatorlar, rotatorlar, levatorlar, depressorlar, sfinktorlar. muskullar ish bajarishi va tuzilishiga qarab, ikki xil: silliq va ko‘ndalang – targ‘il bo‘ladi. silliq muskullar, asosan, uncha yuksak darajada rivojlanmagan (umurtqasiz) hayvonlarda, umurtqali hayvonlarning esa faqat ichki organlari (hazm organlari, qon tomirlari) devorida uchraydi. ko‘ndalang – targ‘il muskullar suyaklarga birikib turishi sababli skelet muskullari deb ham ataladi. bu muskullar juda kuchli ish bajaradi. ko‘ndalang – targ‘il muskullar qisqarishi va yozlishi natijasida hayvon tanasida organlar har xil harakat bajaradi. masalan, boshda joylashgan muskullar yordamida oziq moddalar chaynaladi, nafas olganda ko‘krak …

2 / 17

alaridan impuls keladi. muskul to‘qimasi doimiy ravishda taranglashgan holatda bo‘lib, bu muskul tonusi deb yuritiladi. muskul tonusi hayvon xavotirli, qo‘rquv holatda bo‘lganda ortsa, dam olayotganda yoki uxlayotgan vaqtda susayadi. barcha muskullarning qorinchasi hamda suyaklarga birikib turadigan uchlari bo‘ladi. skelet muskullari tashqi tomonda bitta yirik tolaga birikib o‘q hosil qiladi va bu muskullar tananing boshqa qismiga nisbatan harakatni amalga oshiradi. bunga oyoq muskullari misol bo‘ladi. ichki tomonda esa muskul tutami ikki uchiga birlashgan bo‘lib, bu muskullar oyoqning ma’lum belgilangan qismini harakatga keltiradi. tananing har bir sohasida hayvonning norma funksiya ko‘rsatishi uchun ma’lum bir harakat tipini amalga oshiruvchi muskullar guruhi joylashadi. ko‘ndalang – targ‘il muskullar ko‘rinishidan yumshoq va to‘q qizil rangli bo‘ladi. ularning tanada qancha bo‘lishi hayvonlarning zotiga, yoshiga, sog‘lomligiga, yashash sharoitiga bog‘liq. r.shmals ma’lumotiga ko‘ra, tirik vazni 456 kg bo‘lgan otning hamma skelet muskullari 47,4 % ga yaqin bo‘ladi. muskullar sistemasi muskul ishi vaqtida transformatorlik vazifasini bajarib, moddalar almashinuvi natijasida hosil …

3 / 17

gichka ipdan echiladi va o‘ziga keyingi ipni biriktirib oladi. miozin va aktin filamentlari o‘rtasidagi ko‘prikcha muskullarning qisqarishini ta’minlovchi uzluksiz mexanizm sifatida xizmat qiladi. bu jarayon juda ko‘p energiya sarfini talab qilib, u adenozin uchfosfat molekulasi hisobidan ta’minlanadi. muskullarning qisqarish jarayonida kalsiy ionlari ham muhim rol o‘ynaydi. muskullarning tuzilishi tana muskullari – musculus katta – kichikligi va shakli qanday bo‘lishiga qaramay, muskul to‘qimalari yig‘indisidan hosil bo‘lgan. muskul to‘qimalari parallel tolalardan tuzilgan bo‘lib, har qaysi tola biriktiruvchi to‘qimalar bilan birikadi. muskul to‘qimalarining har qaysi to‘plami tashqi tomondan g‘ilof shaklidagi biriktiruvchi to‘qima pardasi bilan o‘ralgan bo‘ladi. bu parda tashqi perimiziy deyiladi. bu perimiziyda ozgina yog‘ tomchilari to‘plami ham bo‘ladi. tashqi perimiziy - perimysium externum dan muskul tolalarining ichiga parda o‘tib, u ichki perimiziy - perimysium internum shaklida tarqaladi. bu pardalar orqali muskul to‘qimalariga qon tomirlari va nervlar tarqaladi. ichki perimiziydan juda yupqa parda – endomiziy - endomysium tarqalib, u bevosita muskul tolalarining ichiga …

4 / 17

a qaramay, ikki nuqta o‘rtasida joylashadi. har qaysi muskulning boshi, tanasi yoki qorni va dumi bo‘ladi. muskulning boshlanish qismi – boshi va tamom bo‘lish qismi – dumi paylar yordamida suyakka birikadi. bu paylar cho‘ziluvchan biriktiruvchi to‘qimalardan iborat. muskul paylari tez charchamaydigan to‘qima bo‘lib, muskullar harakatida u juda katta ahamiyatga ega, bo‘g‘imlar harakati vaqtida esa amortizatorlik vazifasini bajaradi. ba’zi muskullar pay pardasi bilan suyakning keng yuzasiga birlashadi. muskullar aktiv harakatlanuvchi organ bo‘lib, ularda qon tomirlari juda zich joylashgan. masalan, 10 g. muskul tinch holatda 1 sekund mobaynida 1,2 mm3 qon o‘tkazadi, ishlangan vaqtda uning hajmi 4 – 5 marta ortadi. yurakning 1 mm3 muskul tolasida 5200 – 5700 tagacha kapillyar bo‘ladi. shuning uchun ham bu erda moddalar almashinuvi jadal boradi. bitta muskulning o‘zi bir nechta qon tomiridan qon oladi. muskullarning shakli muskullarning joylashishiga va funksiyasiga qarab shakli har xil bo‘ladi. plastinkasimon muskullar tananing ko‘p qismida joylashib, keng parda bilan tamom bo‘ladi. …

5 / 17

stki qismida uchraydi, bo‘g‘imlarni tutib turishda ularning xizmati katta bo‘ladi. ko‘p bo‘limli muskullarning tolasi bir qancha ayrim muskul tutamlaridan iborat bo‘ladi, ular qo‘shilib bitta muskul – ko‘p bo‘limli tana muskuli - m.multiffidus ni hosil qiladi. halqasimon muskullar teshikli organlar, masalan, og‘iz teshigi, orqa chiqarish teshigi va boshqalarning yopqichi hisoblanadi. bulardan tashqari, uch boshli, to‘rt boshli va murakkathb muskullar ham bo‘ladi. muskullarning ishi muskullar qisqarib – yozilganda aniq bir ish bajarib, organizmda issiqlik hosil qiladi. tanadagi issiqlikning 2/3 qismini ko‘ndalang – targ‘il muskullar, 1/3 qismini esa silliq muskullar hosil qiladi. tanadagi muskullarning kuchi har xil bo‘ladi. 1 mm2 o‘rtacha ko‘ndalang muskullar 10 kg, 1 sm2 silliq muskullar 1 kg yukni ko‘tarishi mumkin. oyoqning payli muskullari juda kuchli bo‘ladi. har bir muskul tolasi qisqarganda yo‘g‘onlashadi, birikkan nuqtalari bir – biriga yaqinlashib, kuchi ortadi. teriga birikkan muskullar, masalan, bo‘yin muskullari qisqarganda terini burishtiradi. suyak muskullari bo‘g‘imlar vositasida o‘zaro birlashgan suyaklarga ta’sir ko‘rsatganligi uchun …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati"

презентация powerpoint 5-maruza. mavzu: bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati. umumiy zootexniya va veterinariya kafedrasi katta o`qituvchisi amirov abdumumin ikromovich 5-mavzu: bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati. reja. 1. bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati. 2. muskullarni tuzilishi va xillari. 3. muskullarning harakati mexanizmi va filo-ontogenezi. tayanch iboralar: miologiya, muskul qorinchasi, silliq muskul to‘qimasi, ko‘ndalang yo‘lli muskul to‘qimasi, tashqi perimeziy, ichki perimeziy, endomeziy, fassiya, ekstenzorlar, fleksorlar, abduktorlar, adduktorlar, pronatorlar, rotatorlar, levatorlar, depressorlar, sfinktorlar. muskullar ish bajarishi va tuzilishiga qarab, ikki xil: silliq va ko‘ndalang – targ‘il bo‘ladi. silliq muskullar, asosan, uncha yuksak da...

This file contains 17 pages in PPTX format (77.3 KB). To download "bo‘g‘imlarning tuzilishi, tiplari va harakati", click the Telegram button on the left.

Tags: bo‘g‘imlarning tuzilishi, tipla… PPTX 17 pages Free download Telegram