jahon adabiyotida uyg‘onish davr adabiyoti

DOC 36.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403261459_44232.doc jahon adabiyotida uygâonish davr adabiyoti reja: 1. sharq va gâarb uygâonish davrining uzaro mushtarakligi 2. evropa uygâonish davri adabiyoti. 3. italiya uygâonish davri adabiyoti. 4. dante ijodi va uygâonish davr adabiyoti. feodalizm sharoitida shakllana boshlagan kapitalistik munosabatlar gâarbiy yevropada renessans (uygâonish) harakatiga asos boâldi. madaniyat tarixida renessans nomi bilan yuritiladigan bu harakat dastlab italiyada (xiv asr) va koâp oâtmay yevropaning qolgan mamlakatlarida ham yuzaga kelgan. ârenessansâ soâzi frantsuzcha boâlib, oârta asrlar madaniyati, adabiyoti va sanâatidagi buyuk oâzgarishlar davrini anglatadi. antik madaniyat barham topgandan soâng oân asrdan ortiq vaqt oâtgach, gâarb tafakkurida yana bir ulkan koâtarilish, yangilanish roây berdi, shu sababli ham bu davrni uygâonish davri deb ataydilar. yevropada uygâonish davri xiv asrning ikkinchi yarmidan boshlab, xvii asr gacha davom etdi. renessans ilm-fan, madaniyat va sanâatda oâzini namoyon qildi. uygâonish davrining buyuk namoyondalari inson shaxsini ulugâlaydilar, uning qadr-qimmati, his-tuygâularini qadrlaydilar, qoloq urf-odatlarga qarshi chiqadilar, ruh erkinligini yuqori qoâyadilar. uygâonish davri …

dano bruno, kopernik, ravle la servantes kabi yirik mutafakkir va ulugâ yozuvchilarni yuzaga keltirdi. renessans gâarbiy va markaziy yevropa mamlakatlari madaniyatidagi oârta asrlardan yangi davrga oâtish bosqichini anglatadi. nemis faylasufi gegel âfalsafa tarixiâ da uygâonish davrini âtong yogâdusiâ deb atagan edi. uygâonish davri muhim xususiyatlari inson shaxsini ulugâlash, kishi ongini din sarqitlaridan tozalash, tabiat va jamiyatni esa inson manfaatlariga xizmat ettirishda aks etadi. cherkov inson qadr-qimmatini, his-tuygâularini rad etib, uning dunyo lazzatlaridan bahramand boâlish istagini yomonlik, aql-idrok hukmronligini esa kishini halokatga magârurlikka olib boruvchi qoâpol his deb qoralaydi. uygâonish harakati esa insonning ham jismoniy, ham ruhiy jihatdan ozod boâlishi gâoyasini himoya qiladi. uning qadr-qimmati, aqli va qobiliyatini toâla tan oladi. uygâonish davrining xususiyatlaridan yana biri optik madaniyatga munosabat masalasida namoyon boâladi. gumanistlar antik davrga qaytish maqsadida emas, balki oâzlarining ilgâor fikrlarini asoslash va kelajakka ishonch bilan qadam tashlash uchun uzoq oâtmishning ulugâ siymolari ijodiga murojaat qiladilar. oârta asr jaholatparastligi, feodal-cherkov …

lar mobaynida italiya shaharlarida 22 ta universitet ochildi: ularda ilohiyot ilmi emas, balki huquqshunoslik, meditsina fanlari oârgatiladi. uygâonish davri adabiyotida tabiat manzarasini tasvirlash ham yangi maâno kasb etadi. bunday manzara dante ijodidagi singari shoirning ruhiy holatini simvollashtirmaydi, balki oâzining cheksiz goâzalligi bilan inson his-tuygâusini qoâzgâatuvchi va unga orom beruvchi manbaga aylanadi. uygâonish davri yozuvchilari ijodida inson va uni oârab olgan muhit, kishining cheksiz imkoniyatlari va qizgâin ehtiroslarini atroflicha aks ettirish muhim oârin tutadi. petrarkaning sonetlari, bokachcho hikoyalari shunday ruh bilan sugâorilgan asarlardandir. dante aligberi (1265-1321) renessansning jarchisi, florentsiyada eski dvoryan urugâiga mansub oilada tugâiladi. dante ijodini sheârlar yozishdan boshlagan. arab faylasufi ibn rushdning taâlimotidan taâsirlangan. xiii asr italyan lirikasiga lotin adabiyoti bilan bir qatorda arab sheâr tuzilishi ham taâsir etgan. dante ijodida ham buni kuzatish mumkin. uning eng yaxshi sheârlari âyangi hayotâ toâplamidan joy olgan. âilohiy komediyaâ â dante ijodining choâqqisi hisoblanadi. adib oâz asarini âkomediyaâ deb atagan. yozuvchi vafotidan …

flarini doâzaxga tashlaydi, ayniqsa, xristian dini ruhoniylarini qattiq qoralaydi va ularni doâzaxning soânggi pogâonalariga joylashtiradi. dantening tasviricha, âaârofâ (poemaning ikkinchi qismi) yer kurrasiga qarama-qarshi joylashgan. yer bilan uni katta okean ajratib turadi. okean oârtasidagi orolda baland togâ bor. togâ yetti pogâonali boâlib, ulardan oâtib borayotganda aybdorning bittadan gunohi yuviladi, yetti pogâonadan koâtarilganda, yetti gunoh (magârurlik, ichi qoralik, gâazab, umidsizlanish, tamagirlik, mechkaylik, buzgâunchilik) yoâqoladi va u jannatga chiqadi. âjannatâ ham 9 qavatga boâlinadi, jon qancha yuqori pogâonaga koâtarilsa, u goâyo xudoning shuncha koâp marhamatiga muyassar boâladi. poemaning birinchi (âdoâzaxâ) qismi, uning ikkinchi va uchinchi qismlaridan badiiy tomondan yuqori turadi, chunki unda dunyoviy ehtiroslar bilan bogâliq boâlgan voqealar aks etadi. dantening kuchli realistik tasvirlashga mohirligi ham hammadan koâra birinchi qismda ravshan koârinadi. kishi obrazlari va ularning ehtirosli his-tuygâulari juda qisqa iboralar orqali ochiladi. ular yer yuzida qanday xarakterga ega boâlsalar, doâzaxda ham shu xususiyatlari bilan gavdalanadi. dante tabiat hodisalarini tasvirlashga alohida ahamiyat …

la oladi. dantening âilohiy komediyaâ asari zamonasiga oid masalalarni ramziy â majoziy usullar orqali aks ettirdi, inson va voqelik haqida yangi soâzni aytadi, shu tariqa butun oârta asr madaniyatiga falsafiy â adabiy yakun yasadi. italiya uygâonish adabiyotining ikkinchi yirik vakili jovanni bokachcho (1313-1375) olim va adib boâlib, novella janrini yuqori bosqichga koâtardi. bokachcho parijda tugâiladi, onasi vafot etgach, u italiyaga olib ketiladi. bokachcho florentsiya bilan neapolda oâsib ulgâaydi. bokachchoning eng muhim asari âdekameronâ (1352-1354) hikoyalar toâplamidir. gumanistik gâoyalar va voqelikni realistik tasvirlovchi âdekameronâ oârta asr diniy aqidalariga qattiq va ayovsiz zarba bergan uygâonish davrining birinchi yirik asaridir. hikoyanavisning yangi uygâonish davri fikrlarini targâib qilishi, kishini tabiatan âgunohkorâ deb koârsatuvchi katolik cherkovi aqidalarini fosh etishdan boshlanadi. âdekameronâ da yuzta novella bor. ular maâlum tartibda joylashtirilgan, novellalarning biri ikkinchisiga maxsus ulovchi hikoyalar vositasi bilan bogâlanadi. bunday adabiy usul qadimgi sharq (âming bir kechaâ) va antik (âmetamorfozalarâ) adabiyotida ham qoâllangan, lekin ularda bogâlovchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jahon adabiyotida uyg‘onish davr adabiyoti"

1403261459_44232.doc jahon adabiyotida uygâonish davr adabiyoti reja: 1. sharq va gâarb uygâonish davrining uzaro mushtarakligi 2. evropa uygâonish davri adabiyoti. 3. italiya uygâonish davri adabiyoti. 4. dante ijodi va uygâonish davr adabiyoti. feodalizm sharoitida shakllana boshlagan kapitalistik munosabatlar gâarbiy yevropada renessans (uygâonish) harakatiga asos boâldi. madaniyat tarixida renessans nomi bilan yuritiladigan bu harakat dastlab italiyada (xiv asr) va koâp oâtmay yevropaning qolgan mamlakatlarida ham yuzaga kelgan. ârenessansâ soâzi frantsuzcha boâlib, oârta asrlar madaniyati, adabiyoti va sanâatidagi buyuk oâzgarishlar davrini anglatadi. antik madaniyat barham topgandan soâng oân asrdan ortiq vaqt oâtgach, gâarb tafakkurida yan...

DOC format, 36.0 KB. To download "jahon adabiyotida uyg‘onish davr adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon adabiyotida uyg‘onish dav… DOC Free download Telegram