nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida

DOC 48,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403175244_43724.doc nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida www.arxiv.uz nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida reja: 1. nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida 2. abu sa’d as-sam’oniyning «kitov al- ansob» asaridagi 3. nasaflik olimlar xaqida ma’lumotlar. ajdodlarining kelib chiqishi arablarning sam’on qabilasiga mansub o‘rta asrning mashhur muarrixi va xadis ilmi bilimdoni abu sa’id abdulkarim ibn muxammad as-sam’oniy (1113-1167) marvda yirik qonunshunos oilasida tavallud topgan va shu shaharda yashab ijod qilgan. alloma tarix, etnografiya, geografiya kabi fanlarga oid 50 ga yaqin asarlar yozgan, nihoyatda saloxiyatli muarrix hisoblanadi. u 1155-1156 yillarda movarounnaxr va xorazm voxasi bo‘ylab sayyohat qilgan. o‘rta sharq olamining eng yirik shaharlari ishopur, isfaxon, bog‘dod, xalab, damashq va quddusda ma’lum muddat istiqomat ham qilgan. arab muarrixi yoqut al-xamaviyning (1179-1229) yozishicha, u sam’oniyning kitoblarini ko‘plab o‘qigan. sam’oniylar xonadonidan bir qancha nomdor kishilar yetishib chiqqan va bu xonadon o‘zining boy kutubxonalariga ega bo‘lgan. rivoyatlarga ko‘ra sam’oniy yetti mingtacha olim bilan …

geografik nomlarning transkripsiyasi, to‘g‘ri yozilishi, tallafuzi, urg‘ulari va ma’nolariga xam jiddiy e’tibor karatilgan. sam’oniy ilmiy merosining diqqatga sazovor jihatlaridan biri shuki, u o‘z asarlarida eron va movarounnaxrdagi nomlariga kuproq o‘rin bergan xamda ma’lumotlari nihoyatda qimmatli xisoblanadi. faqat sam’oniydagina uchraydigan nodir tarixiy –etnografik ma’lumotlar mavjud. chunki, as-siniy (“xitoyli”) nisbasiga izox berganda, xitoyga savdo yoki ilmiy maqsadlarda borib kelgan shu nomli kishilar to‘g‘risida mufassal ma’lumotlar beradiki, xitoy bilan o‘rta osiyo va xatto mag‘rib orasidagi munosabatlar haqidagi tasavvurlarni xam bir qadar ravshanlashtiradi. “kitob ul-ansob” asarini 1219 yilda arab sayyohi ibn al-asir (1160-1234) “kitob ul-lubob fi taxzib ul-ansob”, qisqacha “al-lubob” degan nom bilan uch jildi taxrir qilingan. 1469 yili as-suyutiy “lub ul-lubob fi taxrir ul-ansob” nomi bilan qisqartirib qayta ishlagan. ( xasanov x. o‘rta osiyolik geograf va sayyoxlar. t., 1964, b. 149-150). “kitob ul-ansob” asarining keyingi o‘zgartirilgan variantlari ancha davr o‘tgan bo‘lsada, o‘rta osiyo tarixi, etnografiyasi va geografiyasii o‘rganishda hozir ham eng noyob manbalardan …

imlari asarlariga tayanilar edi. so‘ngi davrda sam’oniy asarining aloxida taxlili va talqiniga taniqli olim sh.s. kamoliddinov qo‘l urib “kitob ul-ansob” ning bayrutda nashr etilgan 12 jildlik tanqidiy matnini jiddiy o‘rganib chiqdi va shu mavzuda doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli yoqladi (1993), natijada abu sa’id abdulkarim ibn muxammad as-sam’oniyning “kitob ul-ansob” asari o‘rta osiyo madaniyat tarixi manbai sifatida yaratildi. shuningdek olimning “ix-xiii asr boshlarida janubiy sug‘d va toxariston tarixiy geografiyasi arab tili manbalarida” (t., 1995) nomli salmoqli monografiyasi ham bosilib chiqdi. bu tadqiqotlarida muallif akademik v.v. bartold asarlarida keltirilgan yoqut va sam’oniylarga asoslangan dalillarni tanqidiy o‘rganishga erishgan. manbalarga ko‘ra sam’oniy xii asr o‘rtalarida buxoro, samarqand, nasaf, va kesh singari shaharlarda bo‘lgan. 1155 yilda u samarqandda bir muddat turib so‘ng nasafga keladi va u yerda ikki oy, so‘ng keshda 12 kun istiqomat qiladi. muarrix qashqadaryo vohasida bo‘lgan davrida bu joyning shahar va qishloqlari ko‘zga ko‘ringan kishilari, olim va fozillari bilan yaqindan tanishgan. shu boisdan …

tafsir va boshqa diniy fanlar, shuningdek arab tilshunosligi sohasida mashhur olim bo‘lgan. uning buvasi abu-l-muzaffar mansur ibn muxammad as-sam’oniy (489/1095 yilda vafot qilgan) ham mashhur olim bo‘lib as-sam’oniylar oilasidagi ilmiy diniy, adabiy va tarixiy an’analarning asoschisi bo‘lgan. abu sa’d as-sam’oniyning otasi va boshqa qarindoshlari ham mazkur fanlarda faoliyat ko‘rsatgan ulamolardan bo‘lganlar2. abu sa’d as-sam’oniy erta yoshligida ota-onasidan judo bo‘lib, avval otasining do‘sti, keyin o‘zining amakilari qo‘lida tarbiyalandi. u yoshligidan ilmiy muhit ichida o‘sgani uchun yaxshi ma’lumotga ega bo‘ldi, voyaga yetgandan keyin esa ilmiy maqsadda ko‘p sayoxat qilgan. u 529/1135 yilda ilk safariga chiqib, avval nishopurga, keyin bag‘dodga keladi. bag‘dodda u 8 yil yil yashab, bu yerdan kufa, basra, quddus, damashq, xamadon, rey, tuc kabi shaharlarga safar qilgan, ikki marta xaj vazifasini ado etgan. u qayerga bormasin, hamma yerda olimlar bilan uchrashib, ulardan hadis, fiqh va boshqa sohalardagi bilimlarni olib, o‘zining kelajak ilmiy ishlari uchun materiallar to‘plagan. 538/1143 - 44 yilda …

155 yilda yana samarqandda, shu yili ikki oy nasafda, 12 kun termizda, 551/1156 yilda buxoroda, keshda bo‘lgan3. abu sa’d as-sam’oniy hadis, fiqh, adab, arab tilshunosligi, tarix va geografiya sohalarida hammasi bo‘lib 50 dan ortiq ilmiy asarlar yaratgan. uning asarlari ichida o‘zbekiston tarixi uchun eng qimmatlisi sakkiz katta qo‘lyozma jilddan iborat bo‘lgan «kitob al-ansob» (nasl-nasablar kitobi) asaridir. bizgacha «kitob al-ansob» ning 6 ta qo‘lyozma nusxasi yetib kelgan bo‘lib ulardan ikkitasi stanbulda, qolganlari esa parij, damashq, xaydarobod va sankt-peterburg shaharlaridagi qo‘lyozma xazinalarida saklanib kelmokda. asarning britaniya muzeyida saqlanayotgan nusxasi 1912 yilda faksimile shaklida londonda d.s.margolius tomonidan nashr qilingan4. asarning barcha mavjud qo‘lyozma nusxalarini o‘z ichiga olgan tanqidiy matni ilk bor 1956 yilda xaydarobodda, 1981 yilda esa qayta ishlangan va to‘ldirilgan holda bayrutda 'abd ar-raxmon ibn yaxyo al-mu’allimiy al-yamoniy tomonidan nashr qilingan5. sakkiz katta qo‘lyozma jilddan iborat bo‘lgan bu ulkan asar biografik adabiyot turiga mansub bo‘lib, unda o‘sha davrda ma’lum bo‘lgan barcha nisbalar, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida"

1403175244_43724.doc nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida www.arxiv.uz nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida reja: 1. nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida 2. abu sa’d as-sam’oniyning «kitov al- ansob» asaridagi 3. nasaflik olimlar xaqida ma’lumotlar. ajdodlarining kelib chiqishi arablarning sam’on qabilasiga mansub o‘rta asrning mashhur muarrixi va xadis ilmi bilimdoni abu sa’id abdulkarim ibn muxammad as-sam’oniy (1113-1167) marvda yirik qonunshunos oilasida tavallud topgan va shu shaharda yashab ijod qilgan. alloma tarix, etnografiya, geografiya kabi fanlarga oid 50 ga yaqin asarlar yozgan, nihoyatda saloxiyatli muarrix hisoblanadi. u 1155-1156 yillarda movarounnaxr va xorazm voxasi bo‘ylab sayyohat qilgan. o‘rta sharq olamining eng yirik shaharlari ishopur, isf...

Формат DOC, 48,5 КБ. Чтобы скачать "nasaf va kesh shahri muarrix sam’oniy nazdida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nasaf va kesh shahri muarrix sa… DOC Бесплатная загрузка Telegram