хi-хv асрларда скандинавия мамлакатлари

DOC 79,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1402835809_43131.doc www.arxiv.uz хi-хv асрларда скандинавия мамлакатлари режа 1. дания. 2. швеция. 3. норвегия. ўрта асрлар даврида скандинавия мамлакатлари деганда аввало дания, швеция ва норвегия назарда тутилади. бу мамлакатлар ўзига хос хилма-хил йўл билан ривожландилар. аввало бу мамлакатларнинг ҳаммаси феодал муносабатлар секинлик билан ривожланиши эoтиборни ўзига жалб қилади. феодализм бу ерларда фақат xii - xii1 асрлардан эoтиборан узил-кесил таркиб топди. шу билан бирга феодализмдан бурунги социал элементларнинг кўп тармоқлари: эркин дехқонларнинг кўп сонли табақаси : ер , ўрмон, сувга ижтимоий , коллектив эгалик қилишнинг (турли хил формаларида) тарқаганлиги; то кейинги ўрта асрлар давригача айрим округларда халқ йиьинларининг ишлаб келганлиги. европанинг бошқа мамлакатларига нисбатан бу ерларда христианликнинг кенгроқ ёйилганлиги ва ёйилгнада ҳам унчалик илдиз отмаганлиги каби томонлари сақланиб қолган эди. бу хусусиятларнинг ҳаммаси номи тилга олинган хар учала мамлакат тарихига маoлум даражада из қолдирмай иложи йўқ эди. скандинавия мамлакатларининг ўрта асрлар давридаги яна бир хусусияти шундан иборатки, улар бир-бирларидан ажралиб, алоҳида-алоҳида яшардилар. …
2
. эстридсанлар христианлар черковига хомийлик қилдилар. черков ер эгалигининг ривожланиши, черков династиясининг жорий этилиши,данияда анча кўп миқдорда еписковларнинг вужудга келтирилиши - манабуларнинг ҳаммаси xi-xi1 асрларда мамлакатни феодаллаштириш элементларини ташкил қилар эди. феодаллаштиришнинг иккинчи томони дунёвий катта ер эгалигининг ўсиши бўлди. харбий хизмат ўтовчи йирик зодагонлар ва кп сонлиар ер эгаларига айланиб, дехқонлар оммаси ана шуларнинг крепостной қарамлиги остида яшар эди. дастлабки пайтлардла крепостнойлар сифатида,асосан, ерга кўчирилган қуллар экспулатацияси қилинар эди. европанинг турли мамлакатларига данияликларниннг қилган хужумлари муносабати билан данияда ўз даврида қуллар жуду кўп бўлар эди. аммо xii-xiii асрга келиб, эркак кишилар ҳам крепостной қарамликка тушиб қолдилар. дания короллариолдинроқ, яoни х1-xii асрдаёқ, қаролликдаги аҳоли эгалланмаган , ишлалмасди, “бўш ётган” ерларнинг ҳаммасини кароллик мулки , деб эoлон қилган эдилар. каролга солиқлар тўлаши лозим бўлган ва оз моз (бир йилдан бир неча кун) баршчина мажбуриятлари ўтайдиган эркин дехқонлар, мамлакатда харбий феодал системаси таркиб топа бориши билан, короллар томонидан хусусий ер эгаларига бўлиниб …
3
тарқоқликка олиб келди. йирик дунёвий ва черков феодаллари қирол ҳокимиятини чеклаб қўйдилар. 1282 йили дания зодагонлари алоҳида нюборк ёрлиқ хартияси олдилар , бу хартияга мувофиқ корол хар йили ҳалқ мажлиси (donehof) чақириш мажбуриятини ўз зиммасига олди. бу олий кенгашда шахарликларнинг ҳам, дехқонларнинг ҳам бир қанча вакиллари бўлсада, лекин амалда мамлакатни бошқаришда феодаллаор саосий рол ўйнайдилар, корол хокимиятини мунтазам суратда назорат қилган давлат кенгаши шу феодалллар қўлида эди. хiv асрнинг биринчи ярмида эстридсонлар династияси ўз обрўсини тамомила йўқотди. ху асрнин 30-йилларида яни 8 йил давом этган хокимиятсизлик даврида, дания ўзига қарашли мулкларнинг бир қисмини қўлдан бой берди. бу мулкларнинг швед ва шимолий герман феодалллари босиб олган эдилар. корол валдемар iv аттердак (1340-1375) корол хокимиятини бироз вақт мустахкамлашга муяссар бўлди. каролнинг асосий харбий кучини ташкил этган ( рицарлдар, отлиқ қўшинлар, камон билан қуролланган дехқонлар - пиёда қўшини ташкил этар эдилар) рицарларга ва эркин дехқонларнинг қолган қутган қисмига таянган валдемарiv- бу вақтга келиб …
4
г яoни шведция ва норвегиянинг сиёсий ва иқтисодий қолоқлигидан фойдаланиб, дания гегемонлиги остида катта шимолий федератив давлат тузмоқчи бўлди. шимолий федерация давлати хар холда расмий жихатдан анча узоқ вақт (1397-1523) яшади. норвегия қироли гокан viнинг хотини бўлган маргарита 1375 йили дания тахтига (волдемар iv вафот этганидан сўнг ) ўз ўьли олафни сайлаштришга муваффақ бўлди. гокан vi ўлгандан кейин (1380й) норвегия тахти ҳам олаф қўлига ўтди. олаф вафот этгандан сўнг маргаританинг ўзи дания ва норвегия қироличаси деган титулни қабул қилди. 1397 йил маргарита швецияни ҳам иттифоққа киритишга муваффақ бўлди. бу вақтда швецияда турли феодал гурухларниг ўзаро қаттиқ кураши борар эди. эйрик 11 (маргаританинг набираси ) расман дания, швейия ва норвегия қироли деб эoлон қилинган бўлсада, амалда давлат ишларини рахбарликни то ўлимига қадар кекса қиролича ўз қўлида сақлаб келди.1397 йилги калмар иттифоқи хар холда скандинавия мамлакатларини ягона мустахкам бир давлатга айлантира олмади. шимолий мамлакатларда ўрта асрда чуқур ички зиддиятлар вужудга келди. феодализм …
5
ияга келсак. у бир қанча уринишига қарамай, дания зулмидан узоқ вақтгача халос бўла олмади. дания-норвегия иттифоқи фақат 1814 йилда бархам топиб, норвегия даниядан озод бўлди ва лекин шу оннинг ўзидаёқ (буюк давлатлар тазйиқи остида) швеция билан бирлашди. швеция иттифоқида бутун бир аср яшади. швецияда феодал муносабатларнинг ривожланиши даниядагига қараганда секинроқ борди. швецияда уруьчилик муносабатлари узоқ сақланган эди. аҳолининг нисбатан сийраклиги, дехқончилик учун ерларни нисбатан камлиги аксинча тоь ва ўрмонли массивларнинг мўллиги булранинг ҳаммаси йирик феодал ер эгаларининнг ривожланишини қийинлаштирган эди. аҳоли асосий оммаси деярли то ўрта асрларнинг охиригача мустақил эркин жамоатчилар холатини сақлади. ўрта аср швециясида турли хил жамоа ерларининг мўллиги ҳам эoтиборни жалб этади. швецияда жамоа ери бир неча хил бўлади. ўрта асрлар давридаёқ мавжуд бўлган уруьчилик сарқитлари кўрсатилган эди. шведларнинг одолp хуқуқи деб аталган хуқуқини, яoни ер эгаси дехқон томонидан сотиладиган ерни сотиб олишга кўпроқ уруьдошлар хақли эдилар. энг катта ер эгалиги жанубий швецияда тарқалган бўлиб, бу ерда …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хi-хv асрларда скандинавия мамлакатлари"

1402835809_43131.doc www.arxiv.uz хi-хv асрларда скандинавия мамлакатлари режа 1. дания. 2. швеция. 3. норвегия. ўрта асрлар даврида скандинавия мамлакатлари деганда аввало дания, швеция ва норвегия назарда тутилади. бу мамлакатлар ўзига хос хилма-хил йўл билан ривожландилар. аввало бу мамлакатларнинг ҳаммаси феодал муносабатлар секинлик билан ривожланиши эoтиборни ўзига жалб қилади. феодализм бу ерларда фақат xii - xii1 асрлардан эoтиборан узил-кесил таркиб топди. шу билан бирга феодализмдан бурунги социал элементларнинг кўп тармоқлари: эркин дехқонларнинг кўп сонли табақаси : ер , ўрмон, сувга ижтимоий , коллектив эгалик қилишнинг (турли хил формаларида) тарқаганлиги; то кейинги ўрта асрлар давригача айрим округларда халқ йиьинларининг ишлаб келганлиги. европанинг бошқа мамлакатларига ни...

Формат DOC, 79,0 КБ. Чтобы скачать "хi-хv асрларда скандинавия мамлакатлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хi-хv асрларда скандинавия мамл… DOC Бесплатная загрузка Telegram