qadimgi misr epigrafiyasi

DOC 64,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353213591_39912.doc qadimgi misr epigrafiyasi www.arxiv.uz reja: 1. misr ierogliflari haqida tushuncha, ularnng o`qilishi. 2. misr qabrtoshlari haqida tushuncha. 3. rozeta toshidagi yozuvlar. misr yozuvi asosi e`tibori bilan ideografik xat bo`lib, unda har bir tushuncha muayyan tasvir belgi ieroglif bilan ifodalanadi. “ieroglif” yunoncha so`z bo`lib, lug`aviy ma`nosi “muqaddas belgi”. misr yozuvi sistemasida uch xil belgi ajralib turadi: 1. xis tuyg`u bilan idrok etiladigan narsalarni tasvirlovchi ideogrammalar. bunda biror so`zni ifodalash uchun aynan shu so`zni ifodalovchi buyum yoki predmetning o`zini rasmi chiziladi. 2. xis tuyg`u bilan idrok etiladigan harakatlar. bunda biror harakatni belgilarda ifodalamoq uchun aynan o`sha harakat rasmi chiziladi. masalan, “uchmok” so`zini ifodalash uchun, kushning qanot qoqib ketayotgan rasmi chiziladi, “yig`lamoq” so`zini ifodalash uchun, ko`z va ko`zdan yosh oqayotganligi tasviri tushiriladi va xokazo. 3. mavxum tushunchalarni tasviriy yul bilan ifodalash. masalan, “keksalik” so`zini ifodalash uchun, odamning xassaga suyangan rasmidan foydalanishgan, “topmoq” so`zini ifodalash uchun esa laylakning engashgan xolda, tumshug`ida qandaydir narsani …

odadan so`ng o`tirgan erkakni tasvirlovchi belgi va aksincha, ayol kishi ismidan keyin yoki aloqador ifoda oxirida ayolni tasvirlovchi belgi qo`yilgan. mamlakatlar determinativi – kattaligi cheklangan bir parcha er, vaqt determinatvi – quyosh gardishi, ish harakatlar determinativi - biron yumush bilan bog`liq qo`l, mavxum tushunchalarniki – qo`lyozma o`rami bilan ifodalangan. misrliklarning o`z fikr muloxzalarini yozma ravishda bayon etishlariga yordam bergan bu belgilar ikki ma`no kelib chiqishini istisno etgan. endi belgilarning joylashishi xususida. xatni yozish yunalishi qat`iy belgilanmagan. biz chapdan o`ngga qarab yozamiz, misrliklar esa kamdan-kam xollardagina chapdan-o`ngga qarab yozgan-lar. ularga belgilarni o`ngdan chapga yozish ko`proq ma`qul kelgan. lekin belgilar ustun tarzda, yuqoridan pastga qarab qo`yib chiqil-gan. ism va nomlar “rebus” uslubida yozilgan, biroq bu yozuvlarda unli tovushlar yo`q. misrliklar tilida bir undosh va unlilardan tarkib topgan bir bo`g`inli so`zlar bo`lgan, lekin unli tovush yozuvda ko`rsatilmaganligi sababli, bir bo`g`inli so`zlar harfga o`xshash shaklda yozilgan. lekin, bundan, mirsliklar harfni ixtiro qil-ganlar degan ma`no …

yillikka mansub. demotika yuyunoncha “demos” so`zidan olingan bo`lib, xalqchil ma`nosida yoki tezxat. bu xat belgilarning shaklini tobora sodda-lashtirish jarayonida mil. avv. vii asrda shakllandi. bizga ma`lumki, misr dunyoning eng qadimgi madaniyat o`choqlaridan biridir. bu erda mil.avv. iv mingyillikda davlatlar paydo bo`lgan. mil.avv. iii ming yillikda bu erda fir`avnlar maqbaralari – exromlar qurila boshlagan. ana shu exromlar ichida toshlarga o`yilgan yozuvlar mavjud. qadimgi misrliklar narigi dunyoda ham xayot borligiga isho-nishgan. bu ishonch shunchalik qat`iy ediki, ular bir umr o`zlarini narigi dunyoga tayyorlashgan. albatta, bunday xayotga erishish tashvi-shini ko`proq fir`avnlar chekishgan. ular o`zlari uchun ulkan maqba-ralar qurishgan. ular bu exromlarni turli uy-ro`zgor buyumlari, oltin va qimmatbaxo buyumlar bilan bezashgan. shu erda arxeolog larni bir narsa o`ylantiradi. o`zida qimmatbaxo metallarni koni bo`lmagan misr shuncha boylikni qaerdan olib kelgan? javoblarni eng avvalo exrom ichidagi – devorlardagi ierogliflardan izlashgan. ularda misr xukmdorlari xayotidan xikoyalar talqin etilgan. bundan 3,5 ming yil avval, ya`ni mil.avv. xvi asrda …

lan to`ldiriladi”. qadimgi o`ymakorlar punt mamlakatidagi xabashlar, palma, maymun va kurilishlarni tasvirlaganlar. afsuski rasmlarning bir qismigina saqlanib qolgan xolos. qadimgi misrliklarning puntda bo`lganliklari haqida boshqa qadimiy yozuvlar ham guvoxlik beradi. ularning biridan ma`lum bo`lishicha, fir`avnlardan biri sapura davrida 80 ming mira, 6000 o`lchov birligidagi elektrium (oltin va kumush quymasi), va 2600 bo`lak kimmatbaxo daraxtlar olib kelish bilan yakunlangan. rus olimi v. s. golenishchev 1888-89 yilning qishida mirsga sayoxat qiladi. mana shu sayoxat davomida u mil. avv. 3 ming yillik oxiriga oid axmimdagi yozma va tasvir yodgorliklari haqida tadqiqot olib boradi. uning u erda olib borgan tadqiqotlaridan yodgorlik sifatida olib kelgan yodgorlik buyumlari 1911 yildan buyon a.s. pushkin muzeyida saqlanadi. bu quyi misrdan topilgan yodgorlik asosan bir harbiy raxbarning qabr toshidagi yozuvlar haqidadir. bu qabr tosh taxtadan tayyorlagan qalinligi 2 mm dan 3,5 mm gacha, eni 10-20 sm gacha, ba`zi joylari 30-60 sm. taxta yodgorlikning uzunligi 1m 80 sm. qabr tosh …

iqlar tortilgan. bu oq chiziqning yozuvdan uzoqligi 0,9 sm dir. ieroglif qatorning balandligi esa 7 sm. qabr toshidagi yozuvlar quyidagilardir. “podsho va anubis, sp.xokimi xudo ibodatxonasiga boshchilik qiluvchi, iltifot qiluvchi va chaqiruvchi, dunyoga ajoyib bir xokimlik qilish uchun jo`natilgan, qabristonda o`zining maqbarasi bor, u xudoning oldida haqiqiy podshox, osmon xokimi.” ko`ndalang kesilgan taxta fragmenti. bu fragmentning kengligi 4,5 sm, balandligi (qanchalik saqlanib qolgan bo`lsa shuncha) 29,8 sm qalinligi taxminan 5 sm, oxiri emirilgan bo`lib 3,2 sm tashkil etadi. fanerlarning qalinligi 1,2-3,5 mm ni tashkil etadi. taxtachaning oxridan boshiga qarab 45 gradusda emirilgan. ung yon boshdagi taxtachaning uzunlgi 196,5 sm, balandligi 52,5 sm, qalinligi (fanerasiz) – 5,2 sm. bu taxtachaning oxiridan boshlab ichkarisigacha 45 gradus emirilgan. yozuvning ostki va ustki qismida 1 sm qalinlikda oq chiziq ortilgan. ierogliflik qatorning balandigi 6,7-7 sm. taxtcha ikki qatorli yozuvlardan iborat : birinchi qatorda. “podsho va anubis, o`zining bog`ida joylashgan, ibodatxona-lar mamlakat xokimi, iltifotli va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi misr epigrafiyasi"

1353213591_39912.doc qadimgi misr epigrafiyasi www.arxiv.uz reja: 1. misr ierogliflari haqida tushuncha, ularnng o`qilishi. 2. misr qabrtoshlari haqida tushuncha. 3. rozeta toshidagi yozuvlar. misr yozuvi asosi e`tibori bilan ideografik xat bo`lib, unda har bir tushuncha muayyan tasvir belgi ieroglif bilan ifodalanadi. “ieroglif” yunoncha so`z bo`lib, lug`aviy ma`nosi “muqaddas belgi”. misr yozuvi sistemasida uch xil belgi ajralib turadi: 1. xis tuyg`u bilan idrok etiladigan narsalarni tasvirlovchi ideogrammalar. bunda biror so`zni ifodalash uchun aynan shu so`zni ifodalovchi buyum yoki predmetning o`zini rasmi chiziladi. 2. xis tuyg`u bilan idrok etiladigan harakatlar. bunda biror harakatni belgilarda ifodalamoq uchun aynan o`sha harakat rasmi chiziladi. masalan, “uchmok” so`zini ifodalas...

Формат DOC, 64,0 КБ. Чтобы скачать "qadimgi misr epigrafiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi misr epigrafiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram