tarixning antik falsafasi

DOC 83.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353157434_39847.doc tarixning antik falsafasi www.arxiv.uz reja: 1. gretsiyada tarix fani. 2. geradot – ilmiy tarixning yaratilishi 3. polibiy 4. tit liviy 5. avgustin va uning talimotida xristian dining tasiri gretsiyada tarix fani birdaniga vujudga kelgan emas. greklarning tasavvuricha tarix fan emas, balki sanatdan va pand – nasihatdan iborat, shu sababli qadimgi greklar boshqa fanlar singari tarihning ham о`z muzasi bor, bu muza kliodir klmo boshqa muzalar bilan bir qatorda sanatlar xudosi apolon ayonlari orasida bо`lgan, deb hisoblaganlar . greklar tarixiy voqealar tо`g`risida chiroyli va pand – nasixatli hikoyani xammadan kо`proq qadirlaganlar. ular tarixning asosiy vazifasi pand – nasixatdan iborat deb hisoblaganlar. dastlabki vaqtlarda logograf deb ataluvchi kishilar (“logos” “sо`z”, “grafo”- yozaman demakdir) shaharlarning odatda о`zlari tug`ilgan shaharlarning tarixi tо`g`risida yozganlar. logograflar eramizdan avvalgi vii asrda va v asrning boshlarida yashaganlar. о`z asarlarida ular biron shaharning tarixini yozganlar, lekin ular bu tarixni afsona bilan aralashtirganlar. geradot – ilmiy tarixning yaratilishi. geradotni …

ayniqsa о`ziga tortadi. xaronning “eron tarixi” kitobida ahamoniylar davlatiga qaram bо`lgan osiyodagi kо`pgina malumotlar haqida qimmatli malumotlar bor. gerodot tug`ilgan о`lka tarixiy sarguzashtlarga boy edi. bunday tarixiy voqealarni kо`p eshitgan gerodot keyinchalik haqli ravishda tarixiy hikoyalar ijodkori bо`lib, qoladi. gerodotning ona shahri galikarnos hokimi lagdimid qarshi kо`tarilgan isyonda paniasid bilan bostiriladi. geradot esa mamlakatdan quvg`in qilinadi. shundan sо`ng bо`lajak tarixchi osiyo bо`ylab safarga chiqishga qaror qildi. geradot qora dengiz qirg`oqlari bо`ylab safardaligida olviya shahri va ularga yaqin joylashgan skiflar haqida qiziqarli malumotlarni eshitadi. undan ilgari ham skiflar haqida talaygina kitoblarni о`qib ularning hayot kechirish tarziga qiziqib qolgan edi. geradot samos orolida bir muncha vaqt bо`lib, osiyo bо`ylab safarga jо`naydi. geradot dastlab, ahamoniylar davlatining markazi bо`lgan suz shahriga keladi.efes va sard shaharlarida bо`ldi. kichik osiyodagi galis, mesopatamiyadagi efrat va tigr daryolaridan о`tadi. geradotning fikricha, kaspiy bо`ylarida kо`chmanchi massagetlar yashaydi. massagetlar baliq gо`shti, parranda va sutli taomlarni istemol qilishadi. bu yerning xalqlari …

da turkmanistonning janubi- g`arbiy qismida joylashgan qabilalar kirgan xorazmiylar xorazmliklar, sо`g`dlar politmet (zarafshon) bо`ylarida, saklar tyanshan tog`ining g`arbiy etaklarida joylashgan edilar. shundan sо`ng geradot hindiston о`lkasida sayohatini davom ettirib, panjobga boradi. bu yerga bostirib kelgan doro haqida qimmatli malumotlar tо`playdi. geradot keyingi asarlarida liviya, misr о`lkalarini ham keng tasvirlaydi. geradot tarixning shunchaki xabarchisi emas, balki tarixni jonlantirib kо`rsatuvchi yetuk ijodkordir. uning skiflar haqidagi asarlari nihoyatda bebaxo va qadrli. geradotning “skiflar” asari jahon xazinasida munosib о`rin tutgan, bu asar juda kо`plab tillarga tarjima qilingan. skiflarni birinchi bо`lib, jahonga tanitgan ham geradotdir, xvii – xviii asrlardayoq rus imperatorlari geradotning “skiflar” asarini juda katta qiziqish bilan о`qishgan va juda kо`p nushalarda tarjima qilishga buyuruq berishgan. natijada, asar bir necha marta tarjima qilinib, qayta-qayta nashr etiladi. skiflar haqida geradotdan ilgari yunon olimlari gomer,esxil ham yozganlar, lekin skiflarning xaqiqiy va birinchi targ`ibotchisi geradot edi. geradotning “skiflar” asarining uslubi, undagi hikoyalarning xarakterli xususiyat-lari haqida bir qancha …

larni kezdi. jahongashta tarixchi ne - ne xavf – xatarlarlarga duch kelmadi. bu safarlarida u avval о`z kо`zi bilan kо`rib, qulog`i bilan eshitgach, keyin ijod qilardi. xar qanday faraz va taxminlar uning uchun begona edi. u minglab qabila va elatlarda bо`ladi. yuzlab daryolarni kechib о`tadi. о`sha paytda xech bir olimning qadami yetmagan uzoq о`lkalarni kezadi.xali kо`p kо`rilmagan mavzularni birinchi bо`lib yoritadi. shuning uchun ham geradot nomi tariximizda alohida axamiyat kasb etadi. yuqoridagi faktlar asosida biz aytishimiz mumkinki ilmiy tarixning yaratilishida geradotning tarix asari muxim axamiyat kasb etadi. polibiy. eramizdan avvalgi ii asrning ikkinchi yarimida polibiy “umumiy tarixni” yozgan. unda eramizdan avvalgi 264-146 yillardagi voqealar bayon qilingan. uning bu asari ilmiy tadqiqotdir. polibiy grek istoriografiyasining eng yaxshi ananalariga amal qilgan. ammo uning siyosiy qarashlari rim jamiyatidagi konservativ tabaqalarning manfatlarini ifoda qilgan. polibiy rimning о`rta dengiz sharqiy qismining hayotiga aralashishini kuzatib, unda rim hokimiyati о`rnatilishi muqarrar degan hulosaga kelgan. u о`zining asrida …

о`rgan xolos. polibiy tarix chinakam voqealarni izohlashga va bu voqealarning keyinchalik taraqqiyot yо`lini belgilashga imkon beradi. yani tarix “nasixat berishi” “о`rgatishi” mumkin amaliy jihatdan foydali bо`lishi mumkin deb faraz qilgan. tit liviy. tit liviy rimning afsonaviy zamondan boshlab о`zi yashagan davrga о`tgan butun tarixini yozishga harakat qilgan. uning bu g`oyat puxta asari 142 ta kitobdan iborat bо`lgan, lekin undan atigi 38 tasi va boshqa bazi kitoblaridan parchalar saqlangan xolos. tit liviy tarixni yodgorlik deb bilgan. uning fikricha, tarix о`rnak bо`la oladigan namunalarni kо`rsatishi bizning avlodlarimiz kо`p yillar davomida kо`rib kelgan, ofatlardan qanday qilib, saqlanishiga о`rgatishi lozim. tit liviy voqealarning sababli bog`lanishlarini aniqlash ularni izohlash va bu voqealar rostmi – yо`qmi, bu haqda bosh qotirmagan. uning asarlarida fukidid, polibiy asarlariga xos tarixiy tanqidlar yо`q. tit liviy, sitseronga taqlid qilishga uringan u bu urinishda muvaffaqiyat qozona olmagan. uning birinchi ikkinchisidan asrlar ajratib turgan qaxramonni bir xil chiroyli fikr yuritishadi, bir xil harakat …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tarixning antik falsafasi"

1353157434_39847.doc tarixning antik falsafasi www.arxiv.uz reja: 1. gretsiyada tarix fani. 2. geradot – ilmiy tarixning yaratilishi 3. polibiy 4. tit liviy 5. avgustin va uning talimotida xristian dining tasiri gretsiyada tarix fani birdaniga vujudga kelgan emas. greklarning tasavvuricha tarix fan emas, balki sanatdan va pand – nasihatdan iborat, shu sababli qadimgi greklar boshqa fanlar singari tarihning ham о`z muzasi bor, bu muza kliodir klmo boshqa muzalar bilan bir qatorda sanatlar xudosi apolon ayonlari orasida bо`lgan, deb hisoblaganlar . greklar tarixiy voqealar tо`g`risida chiroyli va pand – nasixatli hikoyani xammadan kо`proq qadirlaganlar. ular tarixning asosiy vazifasi pand – nasixatdan iborat deb hisoblaganlar. dastlabki vaqtlarda logograf deb ataluvchi kishilar (“logos” “sо`...

DOC format, 83.5 KB. To download "tarixning antik falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixning antik falsafasi DOC Free download Telegram