tarixiy o`lkashunoslikda arxeologik ma`lumotlarning o`rni

DOC 41,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353157211_39844.doc tarixiy o`lkashunoslikda arxeologik ma`lumotlarning o`rni www.arxiv.uz reja: 1. o`lkamiz tarixini o`rganishda arxeologiya fanining tutgan o`rni va ahamiyati. 2. tarixiy-madaniy jarayonlar. ishlab chiqaruvchi xo`jalik shakllariga o`tish va ularning keyingi taraqqiyoti. 3. bronza va temirdavrlari xususiyatlari. 4. o`lkamizdagi qadimgi va o`rta asrlar davri shaharlari va me`moriy obidalari. 5. o`zbekistonda olib borilgan arxeologik tadqiqot ishlari va ularning asosiy natijalari. “arxeologiya” suzi lotin tilidan olingan bulib “arxeos” qadimgi, “logos”- fan ya`ni qadimgi fan degan ma`noni bilidiradi. arxeologiya o`lkashunoslikning va tarix fanlarining asosiy manbalaridan biridir. arxeologiya – tarix fanining mustaqil yo`nalishi bo`lib, o`zining tadqiqot obyekti, shuningdek, ularni ochib o`rganishda maxsus uslublardan foydalaniladi. ya`ni zamonaviy tushunchada arxeologiya ibtidoiy, antik, o`rta asrlarga oid yodgorliklarni o`rganish va qayta tiklash ishlarini olib borish tushuniladi. arxeologiya va tarixni bir-biridan ajratib bo`lmaydi, ikkala fanning ham maqsadi bir xil, ya`ni insoniyat tarixini o`rganishdan iborat. mazkur sohada faoliyat yuritayotgan kishilar tarixchi va arxeolog deb yuritiladi. arxeologiya o`zining uzoq rivojlanish tarixiga ega. rivojlanish …

ita qdimgi yunon so`zidan iborat bo`lib, “arxeos” – qadimgi, “logos” – fan degan ma`nolarni anglatadi. xuddi shunga o`xshash iborani yunon yozuvchisi diodor sitsiliyskiy (mil. avv. 80-29 yy.) ham qayd etgan. ya`ni troya urushigacha bolgan davr ellinlar nazarida “ellinlar arxeologiyasi” hisoblangan. diodor sitsiliyskiyning zamondoshi dionisiy galikarnasskiy rim tarixini puni urushigacha bo`lgan davrini “rim arxeologiyasi” deb atagan. “arxeologiya” atamasini shuningek strabon va boshqa yunon muarrixlari ham ishlatib, ularning nazarida bu atama nafaqat qadimgi, balki ibtidoiy davrni ham qamrab olgan. rim imperiyasining lotin mualliflari “qadimiyat” – a n t i q u i t a t e s - atamasini qo`llaganlar. o`rta asrlarda “arxeologiya” atamasi “qadimiyat” atamasi tomonidan siqib chiqarilib, ancha vaqtgacha (xix asrgacha) yodga olinmaydi. rim imperiyasida shuningdek “a n t i q u a r i e u s” – antikvariy, ya`ni qadimiyatga qiziquvchi atamasi ham qo`llanilgan. o`rta asrlarda antikvariylar jumlasiga turli qadimiy qo`lyozmalarni yig`uvchi kishilar kirgan bo`lsa, uyg`onish davriga kelib …

homiyligida boyitila boshlandi. dunyo xalqlarining bir necha 100 ming yillaridan beri davom etib kelayotgan tarixi bor. lekin shu uzoq tarixiy tarakkiyotning eng qadimgi 5-6 minginchi yilaridan boshlab yozma asarlar bulib undan avval xalqlarda yozuv va yozma tarix bulmagan. yozma tarix bulgincha utgan bir necha yuz ming yillik tarixini xamda yozma tarix keyingi davr xayotini tula o`rganish zaruriyati usha davr xalqlaridan kolgan byuumlarni tekshirib kurishni takaza etadi. bunday yodgorlik buyumlarni tekshiruvchi fan arxeologiya bulib u tarixchilikning muhim bir tarmogini tashkil etadi. arxeologiya ibtidoiy odamlar yashagan makonlarni sinfiy jamiyatdan kolgan shaxar, kishlok va mozorlar kazib yurib, tarixni asraydi. arxeologlar kazilma usuli bilan ish kuradilar. arxe-ologiya fani xali boshka fanlarga karaganda yosh bulishiga karamay dunyoda katta e`tibor kozongan va xammani kiziktirgan fan. urta osiyoda tarixchilik uzok vaktni uz ichiga oladi. muxam-mad narshaxiyning “buxoro tarixi” (balemiyning tarix tobore tarjimasi) kabi asarlari yozilganiga ming yildan oshgan bulsada ulardan xozir xam foydalaniladi. tarix ma`lumotlariga karaganda tarixchilik …

si binoning buzilgan gisht va nakishlarini xamda rasadxonani sekstantidan bir qismi topildi. bu tarix fani uchun katta yangilik buldi. urta osiyoning amudaryo etaklarida s. p. tolstov kadimgi xorazm madaniyatini kashf etdi. bu fan uchun yangilik edi. olim qadimgi xorazm alfbosini aniklashga muvofik buldi. shaxarlar va kishloklardan topilgan narsalar bundagi madaniyatni porlok bulganidan dalolat beradi. a. yakubovskiy urta osiyoning urta asrlardagi eng muhim shaxarini ijtimoiy topagrafiyasini anikladi. urta osiyo arxeologiyasini o`rganishda masson, shishkin, gulomov asarlari katta axamiyatga ega. smirnov doimiy kazshlar utkazib volga bulgoriyasini tekshirdi. ibtidoiy jamoa davri odamzotning paydo bulishidan to mulkiy jamiyat vujuda kelishidan bulgan davrni uz ichiga oladi. ibtidoiy kishilik jamiyati uch davrga bulinadi: tosh, bronza va temir asrlari bulgan. o`zbekiston teritoriyasidagi far-gona vodiysida xaydorkon kishlogi yakinida arxeolog islomov sel- ungur gorini topdi. ushbu topilma munosabati bilan qadimgi tosh davri odamni urta osiyo teritoriyasida yashagan degan ishonch bildi-rildi. topilgan suyaklarga karaganda bu odam gor ayigi, gor koplo-ni, oxu, …

r oz suzlashishini xam urgana boshlagan. bu davr kishilari kollektiv bulib katta -katta xayvon-larni ovlash bir joyda kuplab yashash orkasida poda xoldan urug tarkibiga kucha boshladilar 1938 yil surxandaryo oblasti boysun togidagi teshiktosh gori tekshirilganda bu joy muste davrida yashagan odamlarning makoni bulib chikdi. gorning katlamlarida toshdan kilingan uchokning ur-ni, kul katlamlari, kumir, turli xayvon va kushlarning suyaklari muste davriga xos kurollar kup topildi. bulardan u davr odamlari kupgina ov bilan kun kurgani ma`lum buldi. gorning bir yerida 8-9 yoshli bir bolaning toshga aylanib kolgan kalla suyagi xam topildi. 1946 yilda samarqand viloyati urgut rayonidagi omonkuton gorida usha davrning makoni va tosh kurollari topildi. 1955 yilda toshkent yakinidagi shoimkupirik degan joyda ashel davri kullari bilan birga muste davri kurolari kup topildi. 1954 yilda fargona vodiysining kayrokum chulida xam bir necha yerdan muste davrning ashell davri tosh kurolari topildi. bunday kurollar respublikamizning yana bir necha yeridan topildi. keyingi yillarda bir necha …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiy o`lkashunoslikda arxeologik ma`lumotlarning o`rni"

1353157211_39844.doc tarixiy o`lkashunoslikda arxeologik ma`lumotlarning o`rni www.arxiv.uz reja: 1. o`lkamiz tarixini o`rganishda arxeologiya fanining tutgan o`rni va ahamiyati. 2. tarixiy-madaniy jarayonlar. ishlab chiqaruvchi xo`jalik shakllariga o`tish va ularning keyingi taraqqiyoti. 3. bronza va temirdavrlari xususiyatlari. 4. o`lkamizdagi qadimgi va o`rta asrlar davri shaharlari va me`moriy obidalari. 5. o`zbekistonda olib borilgan arxeologik tadqiqot ishlari va ularning asosiy natijalari. “arxeologiya” suzi lotin tilidan olingan bulib “arxeos” qadimgi, “logos”- fan ya`ni qadimgi fan degan ma`noni bilidiradi. arxeologiya o`lkashunoslikning va tarix fanlarining asosiy manbalaridan biridir. arxeologiya – tarix fanining mustaqil yo`nalishi bo`lib, o`zining tadqiqot obyekti, shuningdek,...

Формат DOC, 41,5 КБ. Чтобы скачать "tarixiy o`lkashunoslikda arxeologik ma`lumotlarning o`rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiy o`lkashunoslikda arxeol… DOC Бесплатная загрузка Telegram