eng qadimgi mesopotamiya

PPT 5 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,8 МБ

Тип файла PPT

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1542007777_68244.ppt eng qadimgi mesopotamiya reja 1.ikki daryo oraligâining tabiiy sharoiti va qadimgi aholisi 2.mesopotamiya tarixiga oid manbalar va tarixshunosligi 3.ilk sulolalar davrida mesopotamiya. shumer va akkad old osiyodagi mamlakatlar orasida deh-qonchilikni keng rivojlantirish uchun eng qulay boâlgan mamlakat dajla bilan frot daryolari oârtasida joylashgan boâlib, uni qadimgi yunonlar mesopotamiya (ikkidaryo oraligâi) deb ataganlar. bu mamlakat shimolda armaniston togâlaridan boshlanib, janubda to fors qoâltigâigacha choâzilgan. ikki daryo oraligâining tabiiy sharoiti va qadimgi aholisi mesopotamiyaning oârta va janubiy qismi tekislik boâlib, u vaqt-vaqti bilan toshib yerlarni oâgâitlovchi va sugâoruvchi dajla va frot daryolari keltirgan yotqiziq (allyuviy) lardan iborat. dajla daryosi van koâlining janubi va armaniston togâlaridan boshlanadi. frot esa arzirumning sharqidan, dengiz yuzidan 2 ming metr balandlikdan boshlanadi. dajla juda tez oqar daryo. shuning uchun frot suvi toshganda dajlaga nisbatan ancha katta hududni suv bosib ketadi va toshqin davri uzoqroqqa choâziladi. toshqin mart oyining oârtalaridan boshlanib sentyabrgacha davom etadi. har ikkala daryoning …

2 / 5

qadimgi mesopotamiya aholisi loyni asfalt bilan aralashtirib, juda qattiq material yasagan. bu material ikkidaryo oraligâining janubiy qismida kamdam-kam uchraydigan tosh oârnida ishlatilgan. mesopotamiyada metall boâlmasligi ham xarakterlidir, bu hol mahalliy aholini shimoliy va sharqiy metallurgiya rayonlariga qaram qilib qoâygan armaniston togâlaridagi qorlar erishi natijasida dajla va frot daryolarida vaqt-vaqti bilan boâlib turadigan toshqinlar sunâiy sugâorishga asoslangan dehqonchilik xoâjaligini rivojlantirishda maâlum ahamiyatga ega boâlgan. ikkidaryo oraligâining janubidagi shumer va mamlakatning oârta qismini egallagan akkad iqlim jihatidan bir-biridan birmuncha farq qilgan. ikkidaryo oraligâi oâsimliklarga ham boy emas. bu mamlakatning eng qadimgi aholisi donli oâsimliklarni, yaâni arpa va bugâdoyni mamlakat iqlimiga moslashtirib olgan. ikkidaryo oraligâining janubiy qismida yovvoyi holda oâsadigan xurmo daraxti va shakar qamishi mamlakatning xoâjalik hayotida katta ahamiyatga ega boâlgan. hatto xurmoni âhayot daraxtiâ deb ulugâlashgan. taxminlarga koâra, yogâ chiqarish uchun ishlatiladigan sezam (kunjut), shuningdek shirin smola chiqadigan yulgâun (tamarisk) mahalliy oâsimliklardan boâlsa kerak. olimlarning olib borgan izlanishlari shuni koârsatdiki, ikki …

3 / 5

ta koâzli va sersoqol boâlishgan. mil. avv. iv-iii ming yilliklarda gutey, kassit, ossur, lulubey, xaldey, aramey, amoriy, elamliklar; i mingyillikda esa forslar, rimliklar va yunon kabi xalqlarning kirib kelishi va mahalliy aholi bilan aralashuvi natijasida yaxlit mesopotamiya aholisi shakllandi. oâsha davrda yerli aholining madaniy jihatdan ustunligi sababli bu hududga koâchib kelgan barcha xalqlar oâz tili va boshqa barcha xususiyatlarini unutib, tub joyli aholi tarkibiga singib ketdi. lekin ularning kirib kelishi sennar aholisi turmushi, madaniyati va xoâjaligida turli oâzgarishlarni, rivojlanish va koâpqirralikni keltirib chiqardi. qadimgi mesopotamiya tarixiga oid manbalarni quyidagi guruhlarga boâlish mumkin: 1)qadimgi sharq yozma yodgorliklari; 2) yunon-rim mualliflarining asarlari; 3) moddiy-madaniyat yodgorliklari. mesopotamiya tarixiga oid manbalar va tarixshunosligi qadimgi sharqda yaratilgan hujjatlar ikki daryo oraligâi tarixining birinchi darajali va asosiy manbasi hisoblanadi. chunki ularda mesopotamiyaning oâsha davr siyosiy-iqtsodiy va ijtimoiy-madaniy hayoti aks etgan. arxeologik qazish ishlarining boshlanishi bilan tarixchilar uchun qadimgi mesopotamiyada yaratilgan yodgorliklarni oârganish imkoniyati paydo boâldi. arxeolog …

4 / 5

stiga kiruvchi bir qancha yurtlar tarixi bilan bogâliq boâlgan qiziqarli maâlumotlarni keltirib oâtadi. podsho artakserksning tabibi boâlgan ktesiy uchun bosib olingan hududlar podsholarining arxivlari bilan yaqindan tanishish imkoniyati yetarli edi. qadimgi mesopotamiya tarixiga oid ktesiy qoldirgan maâlumotlar ham xuddi gerodotniki singari afsonalar, xalq ertaklari va kohinlarning hikoyalariga asoslanganligi bilan xarakterlidir. diodor (mil. avv. i asr) va strabon (mil. avv. i asr oxiri milodiy i asr boshlari) lar ham gerodotning izidan borib ikki daryo oraligâining tabiati, aholisining turmush-tarzi, urf-odatlari, nikoh hamda dafn marosimlari haqidagi maâlumotlarni yozib qoldirganlar. strabon yana mesopotamiyaning qishloq xoâjaligi haqida batafsil toâxtalib oâtgan. yunon-rim mualliflarining ishini mil. avv. iv-iii asrlarda yashagan beros davom ettirgan. mesopotpamiya tarixiga oid uchinchi guruh manbalar moddiy-madaniyat yodgorliklari boâlib, ularning eng yorqin namunasi mixsimon yozuvlardir. mixxat yozuvlari bilan yevropaliklarni birinchi boâlib italiyalik savdogar petro della velle tanishtirgan. u doro i ning persepoldagi saroyi devorlariga yozilgan mixxat yozuvlaridan koâchirma olib ketadi. mix shaklidagi naqshga oâxshovchi …

5 / 5

niyati oâz aksini topgan. topilgan hujjatlar asosan shemur shahar davlatlarining hayotidan darak beradi. mðµsð¾pð¾tð°miyaning qð°dimgi tð°riñ ini oârgð°nish xix ð°srdð°n bð¾shlð°ngð°n. dð°stlð°b bu bð¾rð°dð° tð°dqiqð¾t ð¾lib bð¾rgð°n tð°riñ shunð¾slð°r ð°ntik muð°lliflð°r yozib qð¾ldirgð°n vð° mðµsð¾pð¾tð°miyagð° ð¾id boâlgð°n mð°âlumotlð°rni toâplð°sh bilð°n chðµklð°nishgð°n. bu manbalardagi maâlumotlarning aksariyati ossuriya haqida boâlgani uchun dastlab bu fan assirologiya, yaâni ossurshunoslik deb nomlangan. kðµyinchð°lik bu hudduddð° oâtkð°zilgð°n ð°rñ ðµð¾lð¾gik qð°zishlð°r nð°tijð°sidð° tð¾pilgð°n mð¾ddiy yodgð¾rliklð°r vð° miñ ñ ð°tlð°rning oâqilishi mðµsð¾pð¾tð°miyaning qð°dim tð°riñ ini hð°qiqiy mð°ânð¾dð° oârgð°nish imkð¾nini bðµrdi. qð°dimgi mðµsð¾pð¾tð°miya hududidð°gi ð°rñ ðµð¾lð¾gik izlð°nishlð°r shumðµr vð° ð°kkð°dlð°r oârtð°sidð°gi oâzð°rð¾ mð°dð°niy tð°âsir muð°mmð¾sini oârgð°nish zð°rurligini hð°m koârsð°tdi. bu bð¾rð°dð°gi ilk fikrni king bðµrdi. u bð¾bil mð°dð°niyatining ð°sð¾schilð°ri, shubhð°siz, shumðµrlð°r ekð°nligini tð°âkidlð°di. gð°lðµvi uning fikrlð°rini rð°d qildi vð° shumðµr ñ ð°lqi, tili, mð°dð°niyatining boâlmð°gð°nligini qð°yd etdi. qð°dimgi mðµsð¾pð¾tð°miya tð°riñ shunð¾sligigð° rus ð¾limlð°ri hð°m sðµzilð°rli hissð° qoâshdilð°r. rus ð¾limlð°ri m. nikð¾lskiy vð° ð. ivð°nð¾vlð°r vð°n koâli ð°trð¾flð°ridð° qð°zish ishlð°rini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eng qadimgi mesopotamiya"

1542007777_68244.ppt eng qadimgi mesopotamiya reja 1.ikki daryo oraligâining tabiiy sharoiti va qadimgi aholisi 2.mesopotamiya tarixiga oid manbalar va tarixshunosligi 3.ilk sulolalar davrida mesopotamiya. shumer va akkad old osiyodagi mamlakatlar orasida deh-qonchilikni keng rivojlantirish uchun eng qulay boâlgan mamlakat dajla bilan frot daryolari oârtasida joylashgan boâlib, uni qadimgi yunonlar mesopotamiya (ikkidaryo oraligâi) deb ataganlar. bu mamlakat shimolda armaniston togâlaridan boshlanib, janubda to fors qoâltigâigacha choâzilgan. ikki daryo oraligâining tabiiy sharoiti va qadimgi aholisi mesopotamiyaning oârta va janubiy qismi tekislik boâlib, u vaqt-vaqti bilan toshib yerlarni oâgâitlovchi va sugâoruvchi dajla va frot daryolari keltirgan yotqiziq...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPT (1,8 МБ). Чтобы скачать "eng qadimgi mesopotamiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eng qadimgi mesopotamiya PPT 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram