xorazm ma'mun akademiyasi

PPTX 5 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1423415756_60117.pptx oâzbekiston davlat sanâat va madaniyat instituti ,,teatr aktyorligiâ fakulteti ,,musiqali teatr aktyorligiâ bo`limi topshirdi: xadjimuratova sh. tekshirdi: isoqov z. www.arxiv.uz xorazm ma`mun akademiyasi www.arxiv.uz markaziy osiyo xalqlari uzoq tarixga egadir. bu davrda u qadimgi sug`d, xorazm, farg`ona. usrushana, chag`oniyon kabi o`lkalardan iborat bo`lib, g`arb bilan sharq mamlakatlarini bog`lovchi âipak yo`liâ markazida joylashgan va madaniy jihatdan ancha rivojlangan mintaqani tashkil etar edi. viii asr oxiri ix asr boshida xalifalikning markazi bag`dodda ilm-fan rivojlandi, qadimgi yunon olimlari platon (aflotun), aristotel (arastu), sokrat (suqrot), gippokrat (buqrot), galen (jolinus), yevklid (iqlidus) kabilarning asarlari arab tiliga tarjima qilindi. xristian va islom olimlari o`rtasida hamkorlik ishlari amalga oshirildi. xalifa xorun ar-rashid o`limidan (813 yil), so`ng, uning o`g`li al-ma'mun xalifa etib tayinlandi. www.arxiv.uz ma`mun ilm-fan, madaniyatga qiziqqan odam bo`lib, unga qadar xalifalikning markaziy osiyo va xuroson bo`yicha vakili sifatida marvda (xarobalari hozirgi mari yaqinida) hokimlik qilar edi. otasining o`limidan so`ng xalifa sifatida bag`dodga ko`chgach (819 y.), …

2 / 5

ar va murakkab siyosiy fitnalar bilan to`lib-toshgan podsholik davri tugagach, bir oz vaqt uning to`ng`ich o`g`li hukmronlik qiladi, shundan keyin xorazm tarixida yorqin davr â ma'mun i ning o`g`illaridan bo`lmish ma'mun ibn ma'munning davri boshlanadi. bu haqda keyinroq batafsil ma'lumot beramiz. xorazmshohlar davlati www.arxiv.uz âbayt ul-hikmaâdagi ilm-fan va ilmiy yo`nalishlar. âbayt ul-hikmaâda asosan riyoziyot, tibbiyot, ilmi-nujum, jo`g`rofiya, astrologiya, handasa va shunga o`xshash boshqa fanlar o`rgatilgan. olimlardan muhammad al-xorazmiy, ahmad al-farg`oniy, javhariy, sobit ibn qurra, abu abdulla muhammad ibn yusuf xorazmiy, al-xo`jandiy, as-sijiziy va boshqa olimlar ishlagan. www.arxiv.uz bag`dodda tashkil qilingan akademiya to`g`risida yuqorida aytib o`tgan edik. nemis fan tarixchisi x.zuter o`zining matematika va astronomiya tarixiga bag`ishlangan asarida ix-x asrlarda bag`doddagi âbayt ul-hikmaâda faoliyat olib borgan 500 dan ortiq olimlarning ro`yxatini keltiradi. chex olimi yu.rushkaning tadqiqoticha, bu olimlarning aksariyati xorazm, farg`ona, shosh va xurosonlik bo`lgan. bu âaksariyatâning ham deyarli uchdan ikki kismini xorazmliklar tashkil qilgan. ma'mun akademiyasining tashkil qilinishi. www.arxiv.uz shunisi …

3 / 5

b chiqadi. faqat ba'zi hollarda feodal saroylarida shoirlar va muarrixlar to`planib, ular asosan maddohlik bilan mashg`ul bo`lganlar. www.arxiv.uz bu borada xorazmning hukmronlari â xorazmshohlar alohida o`rin tutadi. xorazmda, uning qadimiy poytaxti katda (hozirgi beruniy) 305 yildan to 995 yilgacha afrigiylar hukm suradi. lekin 712 yildan boshlab xorazmning ikkinchi qadimgi shahri gurganch (ko`hna urganch) arablar tomonidan qo`yilgan amirning qarorgohi vazifasini bajaradi. bu amirlar alohida iroqiylar sulolasini tashkil qildi. ikkala sulola ham xorazmshohlarning qadimgi odati bo`yicha o`z saroylarida maslahatgo`y sifatida islomgacha zardushtiylik koxinlarini, islom davrida esa obro`li olimlarni saqlab turardilar. www.arxiv.uz 995 yili gurganch amiri ma'mun i ibn muhammad ibn iroq afrigiylar sulolasiga barham beradi va poytaxtni gurganchga ko`chirib, o`zini xorazmshoh deb e'lon qiladi. aftidan, bu sulola almashinishi xorazmdagi siyosiy barqarorlikka putur yetkazgan ko`rinadi, chunki ba'zi olimlar, jumladan iroqiylarga xayrixoh bo`lgan beruniy ham xorazmni tark etishga majbur bo`ladilar. 998 yili ma'mun i vafot etib, ali ibn ma'mun taxtga o`tirganidan keyin xorazmdagi siyosiy …

4 / 5

ham beriladi. ibn iroq va beruniyning takliflari bilan 1004 yildan boshlab nishopur, balx va buxorodan va hatto arab iroqidan ham olimlar gurganchga kela boshladilar. shu tariqa gurganchda âdorul hikma va maorifâ nomini olgan ilmiy muassasa to`la shakllanadi. bu ilmiy muassasada xuddi bag`doddagi âbayt ul-hikmaâdagi kabi ilmning barcha sohalarida tadqiqot va izlanishlar olib boriladi. www.arxiv.uz beruniy keltirgan ma'lumotlarga ko`ra, bu muassasada suryon va yunon tillaridan ba'zi tarjimalar ham bajarilgan. ali ibn ma'mun vafotidan keyin (1009) uning ukasi ma'mun ibn ma'mun xorazmshohlar taxtini egallaydi. u beruniyni saroyga yaqinlashtiradi va o`ziga eng yaqin maslahatchi qilib oladi. ma'mun akademiyasi faoliyati uchun yanada kattaroq imkoniyatlar ochiladi.xviii asrda frantsuz entsiklopedistlari xalifa al-ma'mun haqidagi maqolalarida uning faoliyatini va bag`doddagi âbayt ul-hikmaâning faoliyatini har tomonlama sinchkovlik bilan tahlil qilib, uning faoliyatini afinadagi platon akademiyasiga juda o`xshashligini e'tirof etganlar va âbayt ul-hikmaâni âal-ma'mun akademiyasiâ deb ataganlar. www.arxiv.uz xorazmiy (813-833) âbayt ul-hikmaâda mudis sifatida faoliyat koârsatgan abu rayhon beruniy (973-1048) …

5 / 5

1004 yillarda tashkil qilingan. bunga asos sifatida abu rayhon beruniyni, abu ali ibn sinoni bu dargohga kelgan yillardan hisoblab chiqarsa bo`ladi. ma'mun akademiyasida ilmlarning turli sohalari bo`yicha shug`ullanishgan, jumladan, riyoziyot, handasa, ilmu-nujum, metereologiya, tibbiyot, geodeziya, geologiya, dehqonchili va h.k.lar. markaziy osiyoda ilm-fan, madaniyat rivojida x asr oxiri xi asr boshida faoliyat ko`rsatgan xorazmdagi akademiya muhim rol o`ynadi. barcha darbadar yurgan olimlarni bir joyga to`plab, ularni ilm bilan shug`ullanishga chorladi. 1997-yil 11-noyabrda o`zbekiston respublikasi prezidentining ,,xorazm ma`mun akademiyasini qaytadan tashkil etish to`g`risidaâgi farmoni chiqdi. 2006-yil kuzida respublikamizda ,,xorazm ma`mun akademiyasiâning 1000 yilligi keng nishonlandi. www.arxiv.uz e`tiboringiz uchun rahmat www.arxiv.uz image3.png image4.png image5.png image6.jpeg image7.png image8.png image9.wmf image1.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xorazm ma'mun akademiyasi"

1423415756_60117.pptx oâzbekiston davlat sanâat va madaniyat instituti ,,teatr aktyorligiâ fakulteti ,,musiqali teatr aktyorligiâ bo`limi topshirdi: xadjimuratova sh. tekshirdi: isoqov z. www.arxiv.uz xorazm ma`mun akademiyasi www.arxiv.uz markaziy osiyo xalqlari uzoq tarixga egadir. bu davrda u qadimgi sug`d, xorazm, farg`ona. usrushana, chag`oniyon kabi o`lkalardan iborat bo`lib, g`arb bilan sharq mamlakatlarini bog`lovchi âipak yo`liâ markazida joylashgan va madaniy jihatdan ancha rivojlangan mintaqani tashkil etar edi. viii asr oxiri ix asr boshida xalifalikning markazi bag`dodda ilm-fan rivojlandi, qadimgi yunon olimlari platon (aflotun), aristotel (arastu), sokrat (suqrot), gippokrat (buqrot), galen (jolinus), yevklid (iqlidus) kabilarning asarlari arab tiliga tarjima qil...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "xorazm ma'mun akademiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xorazm ma'mun akademiyasi PPTX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram