ўрта асрларда темурийлар даврида боғдорчилик соҳасининг ривожланиши

DOC 403,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

асрлард.doc олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2004 йил 26 мартдаги ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги термиз давлат университети тарих факультети “ўзбекистон тарихи ” кафедраси “ўрта асрларда темурийлар даврида боғдорчилик соҳасининг ривожланиши ” мавзусидаги битирув малакавий иши бажарди: “тарих” таълим йўналиши битирувчи 4 курс талабаси мўртазоев а.. ________________ илмий раҳбар: т.ф.н.а.тўхтаев ________________ битирув малакавий иши кафедрадан дастлабки ҳимоядан ўтди. _______сонли баённомаси “ ____” ____________ 2015 йил термиз-2015 мундарижа кириш................................................................................................................ i - боб. xiv – xv асрлардаги самарқанд боғларининг тарихий топографияси. i.1. боғи шамол, боғи беҳишт, боғи давлатобод, боғи чинор, боғи дилкушо, боғи бўлду, боғи нақши жаҳон боғларининг ташкил этилиши................................ i.2.боғи баланд, боғи ноу, боғи жаҳон номо, боғи амирзода шоҳруҳ, боғи майдон, боғча, боғи зоғон боғларининг ташкил этилиши ва улардан кузланган максад.................................................................................................................... ii – боб. xiv – xv асрлардаги боғ саройларни археологик нуқтаи назаридан ўрганиш. ii.1. давлатобод, боғи дилкушо, “боғу бўлду,” боғи майдон, “чиннихона” (боғча) даги архелологик қазишмалар. …

..... кириш боғлар ва саройлар қурилиши юксак ривожланган меъморчилик манзаралари, боғдорчилик, гулчилик, тасвирий санъат ва фалсафий эстетика натижалари ҳисобланиб, ўрта асрлардаги ўрта осиё халқларининг маданий савияси ниҳоятда юқори даражада эканлигини кўрсатади. xx асрларга келиб бундай юқори натижаларга баъзи бир узоқ шарқдаги давлатлар: шимолий ҳиндистон, эрон, ироқ ва ғарбий европанинг ривожланган давлатларигина эришган эдилар. улар ичида ўрта осиё боғлари энг эътиборли ўринда туради. масалан, боғ барпо этишда ҳидли гуллар жойлашувига, экилган дарахтлар ва гулларнинг нақшинкор иморатлар билан мос тушишига, шунингдек, оқиб турувчи ариқ ва фавворалардаги сувларнинг оҳанрабо шовуллашларига алоҳида эътибор берилган. ўрта осиё халқларининг миллий маданияти хазиналаридан ўрин олган бу тартибдаги эстетик қонун – қоидалар асосида барпо этилган самарқанднинг тилларда достон бўлган боғларини ўрганиш ўрта осиё тарихида алоҳида ўрин тутади. ўн беш асрлик тарихга эга бўлган самарқанднинг кўркамлиги, шунингдек, табиий бойликларининг кўплиги, серсувлиги, оромбахш иқлими маданият ўчоғи бўлганлиги ва бошқа фазилатлари барчани мафтун этиб келган. самарқанд шаҳри босқинчилар томонидан бир неча …

ошқача йўл тутишга ўрин ҳам қолмаган. чунки улар ўз ниятларини яъни, бойлик орттириш мақсадида олиб борилаётган урушларни ниқоблаш мақсадида гўё мадрасалар, масжидлар ва бошқа диний муассасалар қуриш учун маблағ зарурлигини уқтирганлар. тарихий китобларда мамлакатда ободончилик ишларини олиб бориш ҳақида айтилган гаплар ҳам учрайди.2 натижада “яхши ниятлар” учун маблағ керак деб тушунган содда халқдан минг – минглаб аскарликка олинган ва уларнинг дарё бўлиб оққан қонлари ҳисобига бир гуруҳ фирибгар шахсларгина бойишган ва бу бойликлар ҳисобига ўзлари учун боғу – роғлар, саройлар қурдиришган. мовароуннаҳрлик ҳокимларнинг ўзаро қонли тўқнашувлари юз беришига қарамасдан, самарқандда санъат ва маданият ўзига хос равишда ривожланган. бу даврларда қурилиш ишлари бирмунча олдинга қараб силжиди. тўқимачилик, кулолчилик, темирчилик каби бир қатор касблар ўсиб борди. бундай кўтарилишларга сабаб, биринчидан, ерлик усталар тажрибаларининг такомиллашиб борганлиги бўлса, иккинчидан, бошқа давлатлар билан маданий алоқанингкучайганлиги, учинчидан, эса маҳаллий босқинчилик урушлари натижасида қўлга киритилган турли касбдаги усталар ҳамда меҳнаткашлар меҳнатидан фойдаланилганлиги натижасидир. бу даврларда самарқанднинг довруғини …

аврлардаёқ халқлар нафратига учраган ва бундай сиёсат совет тарихчилари томонидан қораланган.5 xiv аср охири ва xv аср бошларида илм, маданият ва бошқа соҳаларда кўтарилиш даври юз бера бошлади. самарқанд дунёда биринчи ўринда туриши керак, деган фикрда бўлган амир темурда бутун дунёдаги гўзал ва машҳур шаҳарлар жамоли самарқанд сиймосида акс этишига истак пайдо бўлган ва шунга интилган ҳолда шаҳар атрофида қишлоқлар қурдириб, уларни дунёдаги донгдор шаҳарларнинг (миср, дамашқ, боғдод, султония, шероз каби) номлари билан аташган. номи тилларда достон бўлган боғларнинг ва улар ўртасида жой олган улкан саройларнинг кўпчилиги ҳам шу орзу - истаклар асосида майдонга келган. ички ва ташқи зиддиятлар кучайиб бораётган бир шароитда ҳашаматли бинолари бўлган кенг боғларнинг барпо этилиши юқори табақадаги шахсларнинг кўнгил очиши учун мўлжалланган бўлса – да, ҳар эҳтимолга қарши у ерда мудофаа чоралари ҳам кўриб қўйилган.6 амир темур ҳукмронлиги даврида яратилган боғлар зарур бўлиб қолганда ҳарбий лагеръ, майдонлари мустаҳкам қилиб қурилган саройлар эса мудофаа иншоотига айлантирилишлиги …

и ва эсдаликларида ёзиб қолдирганлар. бу боғлар ҳақида эшитган ёки уларни кўрган шоирлар эса ўз мисраларида улар ҳақида кишини тўлқинлантирувчи шеърлар ёзиб қолдирганлар. теграсин қуршаган гўзал чорбоғлар алардин эрамнинг кўксида доғлар. боғларин васфина агар киришсам ёздан кўтарилур беҳишту эрам.11 мавзунинг долзарблиги. ўзбекистон республикасида мустақиллик қўлга киритилгач барча соҳаларда бўлгани каби боғчилик соҳасида ҳам муҳим ўзгаришлар юз бермоқда. натижада республикада жамият тараққиётини олға силжитувчи куч ва восита бўлиб хизмат қилиб келмоқда. боғчилик илми бугунги кунда халқимиз ва миллатимиз дунёқарашини шакллантириш, таълим – тарбия, ахлоқ нормаларини вужудга келтириш, маънавий баркамол инсонларни тарбиялашда алоҳида ўрин тутмоқда. боғчилик тарихи сохасида ўрта асрларда мовароуннаҳрда боғчилик тарихини амалий тадқиқотлар борасида олиб борилаётган изланишлар республикамиз тарихий тараққиётига катта ҳисса булиб кушилиши хисобга олиниб бу ютуқларни ва муаммоларни кенг кўламда ёритиб бериш ушбу ишимизда мақсад қилиб олинди. ишнинг мақсади ва вазифалари. мустақиллик йилларида ўзбекистон республикасида боғчилик илми соҳасида қўлга киритилаётган тажрибаларни ёритиш мақсадида қуйидаги вазифалар белгилаб олинди: ----- …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўрта асрларда темурийлар даврида боғдорчилик соҳасининг ривожланиши"

асрлард.doc олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2004 йил 26 мартдаги ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги термиз давлат университети тарих факультети “ўзбекистон тарихи ” кафедраси “ўрта асрларда темурийлар даврида боғдорчилик соҳасининг ривожланиши ” мавзусидаги битирув малакавий иши бажарди: “тарих” таълим йўналиши битирувчи 4 курс талабаси мўртазоев а.. ________________ илмий раҳбар: т.ф.н.а.тўхтаев ________________ битирув малакавий иши кафедрадан дастлабки ҳимоядан ўтди. _______сонли баённомаси “ ____” ____________ 2015 йил термиз-2015 мундарижа кириш................................................................................................................ i - боб. xiv – xv асрлардаги самарқанд боғларининг тарихий топографияси. i.1. боғи шамол, боғи б...

Формат DOC, 403,0 КБ. Чтобы скачать "ўрта асрларда темурийлар даврида боғдорчилик соҳасининг ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўрта асрларда темурийлар даврид… DOC Бесплатная загрузка Telegram