markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan

DOC 215,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
markaziy osiyoda t.doc “markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan” mavzusida yozgan m u n d a r i j a kirish…………………………………………………………………3 1.tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi……………………5 1.1. tasavvuf tariqatlari va ularni o’ziga xos xusussiyatlari…………5 1.2. dunyo dinlari va tasavvuf………………………………………21 2. markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelishi……27 2.1. markaziy osiyoda kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlari.............................................................................27 2.2. al-hakim at-termiziy va uning ta’limoti………………………47 xulosa………………………………………………………….........56 tavsiya………………………………………………………………58 adabiyotlar ro’yxati……………………..........................................59 kirish mavzuning dolzarbligi. musulmon hayotida muhim o‘rin egallagan tasavvuf ta’limoti, uning ijtimoiy mohiyati va g‘oyasi tog‘risida bildirilgan fikrlar, tasavvufga berilgan ta’riflar deyarli bir-biridan farq qilmaydi. tadqiqotchilarni e’tirof etishicha , mintaqamizda tasavvuf maslagi tariqatlar tarzida xalq orasiga keng miqyosda kirib brogan. musulmon olamida o‘ziga xos erishgani sayin tasavvufning badiiy ijoddan o‘rin egallashi ham kuchayib brogan. shu o‘rinda ma’naviyatning yuksalishi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan yana bir mezon – muqaddas dinimizda asosiy rol o’ynashini alohida o‘rin tutadi. yurtboshimiz ta’kidlaganidek: “bugungi kunda termiziy va boshqa allomalarimizning ma’naviy meroslari nafaqat …
2
sosida tahli qilish va tizimlashtirish asos qilib olindi. bitiruv-malakaviy ishning maqsad va vazifalari. markaziy osiyoda tasavvuf ta’lmotini vujudga kelishi tarixini mavjud manba va adabiyotlarda yoritilishini tarixiy aspektda, kompleks tarzda tadqiq etish ishning asosiy maqsadi hisoblanadi. tadqiqotning yuqorida qayd etilgan maqsaddan kelib chiqqan holda, bitiruv-malakaviy ishda quyidagilar asosiy vazifalar tarzida belgilab olindi: - o‘rganilayotgan mavzuning o‘ziga xos xususiyatlarini tadqiq etish uchun - - mavzuga oid ilmiy – tarixiy adabiyotlarni to‘plashva tahlil etish; - tasavvuf tariqatlari va ularni o‘ziga xos xususiytalarini yoritib berish; - dunyo dinlari va tasavvuf o‘rtasidagi bog‘liqlik jihatlarini ilmiy tahlil qilish; - markaziy osiyoda kubroviya, yassaviya va tariqatlarini yoritib berish; - al-hakim at-termiziy va uning ta’limotini adabiyotlar asosida ilmiy tahlil qilishdan iborat. bitiruv-malakaviy ishning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati. ushbu bitiruv-malakaviy ishning ilmiy yangiligi avvalo shundan iboratki, mazkur mavzu ilk bor bitiruv –malakaviy ish sifatida ilmiy adabiyotlar asosida izchil tadqiq etilmoqda. biz ilmiy iste’molga ilk bor olib kirilayotgan faktik …
3
alakaviy ish qarshi davlat universiteti tarix fakul’teti ”jahon tarixi va arxeologiya” kafedrasi qoshidagi ”yosh tarixchi” to’garagida ma’ruza qilingan va kafedra yig’ilishlarida muhokamadan o’tgan. bitiruv-malakaviy ishning tuzilishi. ish kirish, ikki bob, to‘rt fasl, xulosa va adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. 1.tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi. 1.1. tasavvuf tariqatlari va ularni o’ziga xos xusussiyatlari musulmon xalqlari hayotida muhim o‘rin egallagan tasavvuf ta’limoti, uning ijtimoiy mohiyati va g‘oyasi to‘g‘risida bildirilgan fikrlar, tasavvufga berilgan ta’riflar deyarli bir-biridan farq qilmaydi. tadqiqotchilarning e’tirof etishicha, mintaqamizda tasavvuf maslagi tariqatlar tarzida xalq orasiga keng miqyosda kirib borgan. musulmon olamida o‘ziga xos mavqeiga erishgani sayin tasavvufning badiiy ijoddan o‘rin egallashi ham kuchayib borgan. shu bois professor najmiddin komilov ta’kidlaganidek, â«xi asrdan boshlab sharqning deyarli barcha nufuzli shoir va yozuvchilari, mutafakkir va olimlari tasavvufdan oziqlanib, uning insonparvarlik va xalqsevarlik g‘oyalardan ruhlanganâ». ulardan ayrimlarini keltirib o‘tamiz: â«agar tasavvuf nimadir, deb so‘rasalar, aytginki, bu savolga berilgan javoblar bir qancha. birinchidan, tasavvufni taxlil, ya’ni xoli …
4
ilar. yettinchidan, tasavvuf barcha adabdir va kimki faqr (darveshlik) odobidan biriga o‘zini vobasta etmasa, tasavvufdan faqat nomgina biladi, xolos deydilar. (ushbu ta’riflarning barchasi tasavvuf uchun xosdir)â». â«islom tasavvufi – payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning yashagan hayot tarzi va shariatning hayotga tatbiq etilishi, ezgulik sog‘inchi, diniy vazifalarning samimiyat bilan ado etilishi, iymon asoslarining qalbga singdirilishi – islomning asli, ruhi va o‘zagidir; ibodatda ehson maqomi, so‘z emas, amaldagi hol, g‘aflat, johiliyat va xurofot emas, ilmu ma’rifat va hushyorlikdir. chunki buyuk din olimlarimizning aksari ayni vaqtda ham avliyo, ham tasavvuf rahnamolari edilar. tasavvuf esa tafsir, hadis, kalom, aqoid va fiqh ilmlari kabi shar’iy bir ilmdir. qur’on va hadisdan olingan zohiriy fiqhga muqobil botiniy fiqh ilmi, qalb ahvoli ilmi, nafsni poklash ilmidir. tasavvuf nafsni tarbiyalashdir: sog‘lom iroda, go‘zal xulq, solix amaldir. tasavvuf yalqovlik, loqaydlik, miskinlik emas, chunki islom olamida o‘tgan eng buyuk yo‘lboshchilar, faol, g‘ayratli kurashchilar, mujohidlar mutasavviflardan chiqqanâ». â«tasavvufning g‘oyasi ham axloqning kamol martabasiga erishmoq uchun …
5
imiz chirkin va noxush deb bilgan ma’naviy kasallik va kirlardan xalos bo‘lishga chorlovchi hayotbaxsh manba’dir. buni hayotga tatbiq etgan kishi esa mutasavvif hisoblanadi. tasavvuf qoidalariga rioya qilgan, tasavvufiy asoslarga ko‘ra hayotini ma’lum nizomga solgan kimsalarga tasavvuf axli deyiladiâ». yuqoridagi kabi fikrlarni yanada davom ettirish mumkin. bu fikrlar biri-birini to‘ldirib, mukammallashtirib, umumiy bir nuqtaga birlashadi. tasavvuf haqidagi fikrlarni umumlashtirsak, uning bosh maqsadi bandani alloh roziligiga erishtirish, nafsini jilovlash, shariat qoidalariga amal qilish, alloh va payg‘ambar (s.a.v.) xulqi bilan axloqlashtirish ekanligi ma’lum bo‘ladi. insonni ma’naviy komillikka yetaklovchi tasavvuf ta’limotining xalq orasida keng yoyilishi, jamiyat va davlat boshqaruvida yetakchi o‘rin egallashining ham asosiy sababi shundadir. manbalarda ta’kidlanishicha, insonning ma’naviy komillikka yetishishi, alloh roziligiga erishishi uchun ma’lum bir bosqichlarni bosib o‘tishi lozim bo‘ladi. quyida bu bosqichlarga berilgan ayrim ta’riflar bilan tanishamiz: â«shariat ochiq, hayot manbaiga eltuvchi to‘g‘ri yo‘l, qonun, zohiriy hukmlar majmuasi kabi manolarni ifodalaydi. istilohiy jihatdan: olohning amri, oyat, hadis, ijmoi ummat va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan"

markaziy osiyoda t.doc “markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan” mavzusida yozgan m u n d a r i j a kirish…………………………………………………………………3 1.tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi……………………5 1.1. tasavvuf tariqatlari va ularni o’ziga xos xusussiyatlari…………5 1.2. dunyo dinlari va tasavvuf………………………………………21 2. markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelishi……27 2.1. markaziy osiyoda kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlari.............................................................................27 2.2. al-hakim at-termiziy va uning ta’limoti………………………47 xulosa………………………………………………â€...

Формат DOC, 215,0 КБ. Чтобы скачать "markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyoda tasavvuf ta’li… DOC Бесплатная загрузка Telegram