markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan

DOC 215.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

markaziy osiyoda t.doc “markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan” mavzusida yozgan m u n d a r i j a kirish…………………………………………………………………3 1.tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi……………………5 1.1. tasavvuf tariqatlari va ularni o’ziga xos xusussiyatlari…………5 1.2. dunyo dinlari va tasavvuf………………………………………21 2. markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelishi……27 2.1. markaziy osiyoda kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlari.............................................................................27 2.2. al-hakim at-termiziy va uning ta’limoti………………………47 xulosa………………………………………………………….........56 tavsiya………………………………………………………………58 adabiyotlar ro’yxati……………………..........................................59 kirish mavzuning dolzarbligi. musulmon hayotida muhim o‘rin egallagan tasavvuf ta’limoti, uning ijtimoiy mohiyati va g‘oyasi tog‘risida bildirilgan fikrlar, tasavvufga berilgan ta’riflar deyarli bir-biridan farq qilmaydi. tadqiqotchilarni e’tirof etishicha , mintaqamizda tasavvuf maslagi tariqatlar tarzida xalq orasiga keng miqyosda kirib brogan. musulmon olamida o‘ziga xos erishgani sayin tasavvufning badiiy ijoddan o‘rin egallashi ham kuchayib brogan. shu o‘rinda ma’naviyatning yuksalishi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan yana bir mezon – muqaddas dinimizda asosiy rol o’ynashini alohida o‘rin tutadi. yurtboshimiz ta’kidlaganidek: “bugungi kunda termiziy va boshqa allomalarimizning ma’naviy meroslari nafaqat …

tadqiqotning yuqorida qayd etilgan maqsaddan kelib chiqqan holda, bitiruv-malakaviy ishda quyidagilar asosiy vazifalar tarzida belgilab olindi: - o‘rganilayotgan mavzuning o‘ziga xos xususiyatlarini tadqiq etish uchun - - mavzuga oid ilmiy – tarixiy adabiyotlarni to‘plashva tahlil etish; - tasavvuf tariqatlari va ularni o‘ziga xos xususiytalarini yoritib berish; - dunyo dinlari va tasavvuf o‘rtasidagi bog‘liqlik jihatlarini ilmiy tahlil qilish; - markaziy osiyoda kubroviya, yassaviya va tariqatlarini yoritib berish; - al-hakim at-termiziy va uning ta’limotini adabiyotlar asosida ilmiy tahlil qilishdan iborat. bitiruv-malakaviy ishning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati. ushbu bitiruv-malakaviy ishning ilmiy yangiligi avvalo shundan iboratki, mazkur mavzu ilk bor bitiruv –malakaviy ish sifatida ilmiy adabiyotlar asosida izchil tadqiq etilmoqda. biz ilmiy iste’molga ilk bor olib kirilayotgan faktik materiallar va turli tarixiy manbalar hamda adabiyotlarga tayangan holda o‘z fikr-mulohazalarimizni bildirishga harakat qildik: - tasavvuf tariqatlari va ularni o‘ziga xos xususiyatlari yoritib berildi; - dunyo dinlari va tasavvuf tariqatlari o‘rtasidagi bog‘liqliklar ilmiy jihatdan tahlil …

o‘lishi va shakillanishi. 1.1. tasavvuf tariqatlari va ularni o’ziga xos xusussiyatlari musulmon xalqlari hayotida muhim o‘rin egallagan tasavvuf ta’limoti, uning ijtimoiy mohiyati va g‘oyasi to‘g‘risida bildirilgan fikrlar, tasavvufga berilgan ta’riflar deyarli bir-biridan farq qilmaydi. tadqiqotchilarning e’tirof etishicha, mintaqamizda tasavvuf maslagi tariqatlar tarzida xalq orasiga keng miqyosda kirib borgan. musulmon olamida o‘ziga xos mavqeiga erishgani sayin tasavvufning badiiy ijoddan o‘rin egallashi ham kuchayib borgan. shu bois professor najmiddin komilov ta’kidlaganidek, «xi asrdan boshlab sharqning deyarli barcha nufuzli shoir va yozuvchilari, mutafakkir va olimlari tasavvufdan oziqlanib, uning insonparvarlik va xalqsevarlik g‘oyalardan ruhlangan». ulardan ayrimlarini keltirib o‘tamiz: «agar tasavvuf nimadir, deb so‘rasalar, aytginki, bu savolga berilgan javoblar bir qancha. birinchidan, tasavvufni taxlil, ya’ni xoli bo‘lmoq, qalbni bo‘shatmoq va yaxshi, maxtalgan axloqdir, deydilar. ikkinchidan, tasavvufni tasfiya, ya’ni ruhni ag‘yor – begonadan tozalashdir, deb aytadilar. uchinchidan, tasavvuf xuzu’, ya’ni nafsni jilovlash, xoksorlik va jonsiporlik namunasini ko‘rsatishdir deydilar. to‘rtinchidan, tasavvuf da’voni tark etish va ma’nolarni xalqdan …

ilishi – islomning asli, ruhi va o‘zagidir; ibodatda ehson maqomi, so‘z emas, amaldagi hol, g‘aflat, johiliyat va xurofot emas, ilmu ma’rifat va hushyorlikdir. chunki buyuk din olimlarimizning aksari ayni vaqtda ham avliyo, ham tasavvuf rahnamolari edilar. tasavvuf esa tafsir, hadis, kalom, aqoid va fiqh ilmlari kabi shar’iy bir ilmdir. qur’on va hadisdan olingan zohiriy fiqhga muqobil botiniy fiqh ilmi, qalb ahvoli ilmi, nafsni poklash ilmidir. tasavvuf nafsni tarbiyalashdir: sog‘lom iroda, go‘zal xulq, solix amaldir. tasavvuf yalqovlik, loqaydlik, miskinlik emas, chunki islom olamida o‘tgan eng buyuk yo‘lboshchilar, faol, g‘ayratli kurashchilar, mujohidlar mutasavviflardan chiqqan». «tasavvufning g‘oyasi ham axloqning kamol martabasiga erishmoq uchun har sohada rasululloh (s.a.v.) ko‘rsatgan yo‘ldan yurib, botiniy va zohiriy yetuklik jihatidan uning haqiqiy vorisi bo‘lmoq yo‘lini ko‘rsatishdir. tasavvufning g‘oyasi – janobi haqning roziligiga erishmoq uchun nafsni poklab, go‘zal axloq egasi bo‘lishga intilmoq, ya’ni alloh va rasulining xulqi bilan axloqlanishdir». «tasavvuf – insonning kamolga, haqqa yetishishi yo‘llari, usullari majmuasidir. uning …

andani alloh roziligiga erishtirish, nafsini jilovlash, shariat qoidalariga amal qilish, alloh va payg‘ambar (s.a.v.) xulqi bilan axloqlashtirish ekanligi ma’lum bo‘ladi. insonni ma’naviy komillikka yetaklovchi tasavvuf ta’limotining xalq orasida keng yoyilishi, jamiyat va davlat boshqaruvida yetakchi o‘rin egallashining ham asosiy sababi shundadir. manbalarda ta’kidlanishicha, insonning ma’naviy komillikka yetishishi, alloh roziligiga erishishi uchun ma’lum bir bosqichlarni bosib o‘tishi lozim bo‘ladi. quyida bu bosqichlarga berilgan ayrim ta’riflar bilan tanishamiz: «shariat ochiq, hayot manbaiga eltuvchi to‘g‘ri yo‘l, qonun, zohiriy hukmlar majmuasi kabi manolarni ifodalaydi. istilohiy jihatdan: olohning amri, oyat, hadis, ijmoi ummat va qiyosi fiqaho asoslariga tayangan din qoidalari degan manoni anglatadi. bu so‘z qur’oni karimda «shir’atun» tarzida qo‘llangan. «moida» surasida esa «sizlardan har bir millat (ya’ni din) uchun (alohida) shariat va yo‘l qilib qo‘ydik» (48-oyat)», deyilgan. shariat – din yo‘li, ollohning daxlsiz qonunlariga amal qilmoqdir: «olohning yo‘li qonun bo‘lib, ilgari ham o‘tgandir. ollohning yo‘lini hargiz o‘zgartira olmassiz» ( «fath» surasi, 23-oyat). tasavvuf ahli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan"

markaziy osiyoda t.doc “markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan” mavzusida yozgan m u n d a r i j a kirish…………………………………………………………………3 1.tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi……………………5 1.1. tasavvuf tariqatlari va ularni o’ziga xos xusussiyatlari…………5 1.2. dunyo dinlari va tasavvuf………………………………………21 2. markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelishi……27 2.1. markaziy osiyoda kubroviya, yassaviya va naqshbandiya tariqatlari.............................................................................27 2.2. al-hakim at-termiziy va uning ta’limoti………………………47 xulosa………………………………………………………….........56 tavsiya………………………………………………………………58 adabiyotlar ro’yxati……………………..........................................59 kirish mavzuning dolzarbligi. musulmon hayotida muhim o...

DOC format, 215.0 KB. To download "markaziy osiyoda tasavvuf ta’limotining vujudga kelish tarixidan", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyoda tasavvuf ta’li… DOC Free download Telegram