turk xoqonligi taraxini o‘rganishda o‘rxun-enasoy bitiglarining o‘rni

DOC 178.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
turk xoqonligi taraxini o‘r.doc yarashev sovriddinning “ turk xoqonligi taraxini o’rganishda o’rxun-enasoy bitiglarining o’rni” malakaviy bitiruv ishining turk xoqonligi taraxini o‘rganishda o‘rxun-enasoy bitiglarining o‘rni reja: kirish: 1. ishning mavzusi va dolzarbligi 2. mavzuning o‘rganilish darajasi 3. ishning maqsad va vazifalari i bob. 1.1. vi – viii asrlardagi siyosiy vaziyat. 1.2. turk xoqonligini vujudga kelishidagi ijtimoiy – siyosiy vaziyat va undagi ichki munosabatlar. 1.3. turk xoqonligi davrida turkistondagi shaharlar haqida ma’lumot. ii. bob. o‘rxun – enasoy bitiklari turk xoqonligi tarixini o‘rganuvchi muhim manba. 2.1. o‘rxun – enasoy yozuvlarining kashf etilishi va uning yoyilgan hududlari. 2.2 o‘rxun – enasoy bitiklarida ijtimoiy – siyosiy hayotning aks ettirilishi 2.3 o‘rxun – enasoy bitiklarida madaniy hayotning aks ettirilishi. xulosa. adabiyotlar ro‘yxati. kirish. mavzuning dolzarbligi. o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, ining davlatchilik an’analari va madaniyati, etnik tarixi, umuman, uzoq o‘tmishini to‘laqonli va xaqqoniy yoritish imkoniyati tug‘ildi. xalqimizning o‘z tarixi va milliy qadriyatlarini o‘rganishga bo‘lgan ehtiyojidan kelib chiqib, davlatimiz …
2
mov nomidagi “ o‘zbekiston davlatchiligi tarixini o‘rganish” respublika ilmiy seminarining birinchi tashkiliy majlisidа 4 “ o‘zbek xalqi davlatchiligi” tarixi kiritilgan loyixasi tayyorlanadi.5 mazku kontsepsiyada ilk o‘rta asrlar; shu jumladan, turk xoqonligi davri va unda yuz bergan etnik jarayonlarga alohida diqqat qilingan 6. xalqimiz tarixini to‘laqonli yoritish masalasi markaziy osiyo mintaqasida taalluqli turli tillardagi manbalarni chuqur o‘rganishni dolzarb qilib qo‘y,oqda. ular orasida markaziy osiyo tarixiga doir muhim ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan qadimgi turkiy yodgorliklar, ya’ni o‘rxun – enasoy bitiklari alohida o‘rin tutadi. qadimgi o‘tmishi, madaniyati, tili, dini mushtarak bo‘lgan markaziy osiyo xalqlari – o‘zbek, turkman, qozoq, qirg‘iz, uyg‘ur va qoraqalpoqlarning etnik shakllanish tarixi ham birdir. shuningdek, qardosh tojik xalqining o‘tmishi ham ushbu xalqlar tarixi bilan chambarchas bog‘liq. mazkur markaziy osiyolik xalqlarning etnik shakllanishi uzoq o‘tmishga ega bo‘lib, uning ichida ilk o‘rta asrlarda ro‘y bergan turli jarayonlar muhim o‘rin tutadi. ayniqsa, ushbu jarayonlar muhim ahamiyat kasb etadiki, ularni chuqur o‘rganish asosida etnogenezini …
3
kiylarning tarixi to‘g‘risida o‘z nuqtai nazarlarini aks ettirgan tadqiqot asarini nashr qildiradi7 v. radlov esa qadimgi turkiy yodgorliklardan ko‘l tegin bitiktoshini 1894 yilda nemis tiliga o‘giradi. bu ikki yirik turkolog olimning kashfiyotidan keyin o‘tgan bir asrdan ko‘p davr mobaynida markaziy osiyo xududidan ko‘plab qadimgi turk yozuvidagi bitiktoshlar topildi va ular ko‘plab dunyo turkologlari tomonidan turli tillarga tarjima qilinib, yirik tadqiqot ishlari amalga oshirildi. jumladan, i. markvart, x.vamberi, p. melioranskiy, v, bong, f. xirt, a. fon taben, d. ross. t. ramstedt, s.e.malov, a.m. sherbak, a.n. berishtam, n. asim, o‘. n. tuna, h.n. o‘rqun, r. rajabov, g‘. abdurahmonov, a. rustamov, nasimxon rahmon va boshqalar qadimgi turk yozuvi yodgorliklari bo‘yicha tadqiqot olib bordilar. mazkur turkologlarning ko‘pchiligi ularni asosan tilshunoslik nuqtai mazaridan tadqiq qilganlar. bitiktoshlarni markaziy osiyo xalqlari, jumladan turkiy xalqlar tarixi manbasi sifatida o‘rgangan. dastlabki olimlardan biri nemis tarixchisi i. markvarit hisoblanadi. o‘z tadqiqotlarida u bitikdoshlarda keltirilgan hukmdorlarni boshqaruv yillari va tarixiy voqealiklarni …
4
iq qilgan tarixchilardan biri. a.n berishtam hisoblanadi. u o‘z asarlarida turk xoqonlarining ijtimoiy – iqtisodiy hayoti, ularda mavjud bo‘lgan turli unvonlar va boshqaruv tizimini bitiktoshlardagi ma’lumotlar asosida tahlil qilgan. uning tadqiqotlari ko‘proq ijtimoiy- siyosiy masalalarni qamragan bo‘lib, unda etnik jihatlarga ham to‘xtab o‘tilgan. xx asrning ikkinchi yarmiga kelib, taniqli turkolog, tarixchi s. t. klyashtorniy o‘r davrigacha topilgan bitiktoshlarning tarixiy jihatlarini o‘rganib, 1964 yilda “ qadimgi turkey rukik yodgorliklari o‘rta osiyo tarixi uchun manba sifatida” nomli asarini nashr qildirdi. ushbu tadqiqot bitiktoshlarning tarixiy jihatdan o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy ishlar orasida eng mukammali bo‘lib, unda s. t. klyashtorniy o‘z davrigacha, ya’ni 1960 – yillargacha olib borilgan ishlarni chuqur tahlil qilgan va bitiktoshlardagi munozarali masalalarni muvaffaqiyatli hal eta olgan. biroq, mazkur tadqiqotdan keyin o‘tgan qirq yilga yaqin vaqt mobaynida ko‘plab yangi bitiktoshlarning topilishi bu borada izlanishlar olib borishni zaruriy qilib qo‘ymoqda. turkiy xalqlarning qadimiy tarixiga doir bir necha tadqiqot nashr ettirgan l.n tumilev ham …
5
solishtirgan. tadqiqotlarlarida bitiktoshlaridagi barcha etnonimlar tahlil etilgan bo‘lsa ham, ular kamchiliklardan holi emas. shuningdek, turk xoqonliklari tarixini yoritishda turli tillardagi manbalarga murojaat qilinmagan. bundan tashqari, uning ishlarida k’ok turk xoqonligining amudaryo va sirdaryo oralig‘i hududlariga kam e’tibor berilgan. mamlakatimizda esa bitiktoshlarni tarixiy jihatdan tadqiq qilish ancha kech boshlangan. bu borada tadqiqotchi nasimxon rahmonning ishlarini ko‘rsatib o‘tish mumkin. olim bitiktoshlarning bir qismini madaniyatimiz manbasi sifatida va tilshunoslik jihatidan o‘rganib, shu asosda 1993 – yili “ turk xoqonligi” nomli asar nashr ettirdi7. tadqiqotchi mazkur ishga xoqonlikning asosan ijtimoiy – madaniy tarixini yoritadi. o‘rxun enasoy bitiktoshlarini manba sifatida tanlab olib amalgam oshirilgan markaziy osiyoning vi – viii asrlardagi siyosiy etnik tarixiga oid tadqiqotlarning deyarli barchasida asosiy diqqat e’tibor mintaqaning oltoy – o‘rxun o‘lkalariga qaratilgan bo‘lib, ularda amudaryo va sirdaryo oralig‘i va unga tutash hududlarga ham to‘xtab o‘tilgan. shu sababli ikki daryo oralig‘idagi o‘lkalarning o‘sha davrdagi siyosiy – etnik tarixini yoritish muhim masalalardan biri …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "turk xoqonligi taraxini o‘rganishda o‘rxun-enasoy bitiglarining o‘rni"

turk xoqonligi taraxini o‘r.doc yarashev sovriddinning “ turk xoqonligi taraxini o’rganishda o’rxun-enasoy bitiglarining o’rni” malakaviy bitiruv ishining turk xoqonligi taraxini o‘rganishda o‘rxun-enasoy bitiglarining o‘rni reja: kirish: 1. ishning mavzusi va dolzarbligi 2. mavzuning o‘rganilish darajasi 3. ishning maqsad va vazifalari i bob. 1.1. vi – viii asrlardagi siyosiy vaziyat. 1.2. turk xoqonligini vujudga kelishidagi ijtimoiy – siyosiy vaziyat va undagi ichki munosabatlar. 1.3. turk xoqonligi davrida turkistondagi shaharlar haqida ma’lumot. ii. bob. o‘rxun – enasoy bitiklari turk xoqonligi tarixini o‘rganuvchi muhim manba. 2.1. o‘rxun – enasoy yozuvlarining kashf etilishi va uning yoyilgan hududlari. 2.2 o‘rxun – enasoy bitiklarida ijtimoiy – siyosiy hayotning aks ettirilishi 2.3...

DOC format, 178.5 KB. To download "turk xoqonligi taraxini o‘rganishda o‘rxun-enasoy bitiglarining o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: turk xoqonligi taraxini o‘rgani… DOC Free download Telegram