bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan

DOCX 33,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1584191421.docx [bookmark: _goback]bayramlarning vujudga kelishi oâzbek xalq bayramlari tarixidan reja: 1. bayramlar haqida tushuncha 2. bayramlarning turlari va oâziga xos xususiyati 3. oâzbek xalq bayramlari tarixi va ahamiyati 4. mustaqillik davrida bayramlarga eâtibor va ularni oâtkazilishi bayramlar haqida tushuncha bayramlar eng qadimiy davrlardan boshlab inson hayotining eng muhim va tarkibiy qismiga aylangan. ularsiz insoniyat hayotini mutlaqo tasavvur qilib boâlmaydi. bayramlar xalq hayotining eng yaxshi va goâzal tomonlarini aks ettiruvchi koâzgudir. bayramlar insoniyat hayotida shu qadar mustahkam oârin egallaganki, ularni nishonlamaydigan hech bir shaxs, oila, jamoa topilmaydi. shuningdek, har bir millat va elat, xalqning oâz taraqqiyot tarixi jarayonida shakllangan bayramlari mavjud. oârta osiyo xalqlari, jumladan, oâzbek xalqining ham eng qadimiy davrlardan shakllana boshlagan, asrlar boâyi avloddan avlodga oâtib, kamol topib, bebaho merosga aylangan bayramlari koâp. bu bayramlarning maâlum qismi turli sabablar tufayli yoâqotilgan, ayrim bayramlar esa qaramaqarshiliklarni yengib, koâpgina fazilatlardan ajralsada, butunlay yoâqolib ketmagan, yana boshqalari esa xalq hayotida mustahkam oârin …

cha muvaffaqiyatlarga erishgan. kurash va mehnatda erishilgan muvaffaqiyatlar esa xursandchilikni vujudga keltirgan. bu jarayon ibtidoiy odamlar ovchilik bilan kun koârayotgan davrlarda yaqqol sodir boâla boshlagan. arxeologik qazilmalar va qorlardan topilgan topilmalar qadimiy odamlarning oâz mehnati (ovi) natijasini tantana qilganliklaridan dalolat beradi. ovdan oâlja bilan qaytish va oâz mehnatidan manfaatdor boâlish xursandchilik, shodiyona kayfiyatni yaratgan va bu holatni ovchilar imo-ishora, maxsus harakatlar hamda oâyin shaklida ifodalashga urinishgan. shu tarzda "oâyin - mehnat farzandi" boâlib vujudga kelgan. ibtidoiy ovchilar hayotida ovchilik oâyinlari muhim oârin tutgan. ovchilik oâyinlari ovdan oldin ham, undan soâng ham oâtkazilgan. ovdan oldingi oâyinlar - ovoldi mashqi vazifasini oâtagan hamda jiddiy oâziga xos kichik marosim shaklida uyushtirilgan. oâyinlar jarayonida yoshlarni ham ov qilishga oârgatishgan. shu boisdan ham u oâziga xos maktab vazifasini oâtab, bir tomondan, ovchilar mahoratini oâstirishga yordam bergan boâlsa, ikkinchi tomondan esa, ularda taqlid sanoâatini shakllantirgan va rivojlantirgan. ovdan soânggi oâyinlar ov muvaffaqiyatli tugagandagina uyushtirilgan deb taxmin …

yilliklarda farqona vodiysidagi saymalitosh gâorlarida aks ettirilgan devoriy rasmlarda va boshqa arxeologik topilmalar toshidagi tasvirlarda mavjud. ularda nafaqat totemlarga sigâinish, balki ov jarayoni, ovdan keyingi shodiyonalik, hayvon niqobi va qiyofasidagi ovchi oâyinlari aks ettirilgan. ilk bor maxsus uyushtirila boshlangan bayramlar totemlarga baqishlangan. bu bayramlarda turli joylarda totem hisoblangan turli hayvonlar - ayiq, yovvoyi echki, sigir, buqu, ot kabilarga siqinishgan. totem hayvonlarga baqishlangan bayramlarda odamlar unga taqlid qilishgan, ularning terisini kiyib oâyinga tushishgan. shuningdek, totem hisoblangan hayvonlarni faqat tantanali marosimlarda oâldirishgan va yeyishgan. soângi paleolit davrida (taxminan miloddan 40-41 ming yil avval) yer yuzining shimoliy qismida totemga oid "ayiq bayramlari" boâlgan. oârta osiyoda "ayiq oâyini" (pantomimik raqs sifatida) keyingi vaqtlargacha yetib kelgan. mexnat taqsimotining vujudga kelishi munosabati bilan qadimgi odamlarning chorvachilik va dehqonchilikka oâtishi (bu jarayon oârta osiyoda miloddan oldingi iii ming yillik oxiri - ii ming yillik boshlariga toâqri keladi) ana shu yangi sohaga oid odat, marosim va bayramlarni vujudga …

da-"ovchilik oâyinlari" vujudga kelgan boâlsa, uning dehqonchilikka oâtishi va u bilan shuqullanishi natijasida "mehnat oâyinlari" shakllanib, yangi mehnat bayramlari uchun zamin yaratgan. mehnat- bu bayramning bosh manbai, asl zamiri hamda ilk chashmasi sanalib, bayram (yoki "bayram holati") ibtidoiy davrdan boshlab "yashash uchun kurash"- mehnatning natijasi shaklida vujudga kela boshlagan. bunday holat bayramning sodda shakli sifatida namoyon boâlishiga qaramay, keyinchalik u inson madaniyati va sanâatini rivojlantirish uchun zamin yaratib bergan. bunday bayram holati jarayonida turli oâyinlar (teatr va raqs, pantomima sanoâatlarining primitiv koârinishlari) va maxsus marosimlar rivojlanadi. ibtidoiy jamiyatda ham jamoa va uning aâzolariga baqishlangan tantanalar asta-sekin shakllana borgan. bu xildagi ilk shakllarga -"orgaist bayramlari"ni misol qilib olsak boâladi. bu bayram oâtkaziladigan kunda barcha erkak va ayollarga oâzlari uchun juft tanlash erkinligi berilgan. qadimiy davrdagi bayram kayfiyatida oâtadigan marosimlardan yana biri "erkaklikka oâtish" ("erkakka aylanish") edi. oâspirin unga uzoq tayyorgarlik koârib, oâzining hayotga tayyorligi va kuchini namoyish qilishga intilgan. bu marosimda …

o marosimlar oâtkazilgan. biroq bunday qodisalarni qali bayram deb boâlmaydi, albatta, chunki ular asosan tabiat injiqliklaridan odamlarga ortiqcha tashvish kelgandagina oâtkazilgan. biroq keyinchalik ibtidoiy odamlar bunday marosimlarni tabiiy ofatlarning goâyo oldini olish maqsadida oâtkaza boshlashadi. bu esa ularning baâzilarini bayramga aylanib ketishiga sabab boâldi, jumladan qurbonlik qilish marosimi asosida-"qurbon xayiti" vujudga keldi. ilohiy kuchga ishonishga baqishlangan marosimlar asosida keyinchalik diniy bayramlar shakllana boshladi. marosimlar kishilarning mehnat va kurashda erishgan yutuqi va xursandchiligi, boshqacha qilib aytganda, bayram holati asosida vujudga kelgan. bunga ovchilik va deqqonchilik marosim - bayramlari misol boâla oladi. buning ustiga mehnatga baqishlangan tantanalar faqat marosimdan tashkil topib qolmay, balki unda oâyinlar, musobaqalar uyushtirilib, hatto shu tantana uchun maxsus taomlar tayyorlangan. shunday qilib, ibtidoiy davrda qadimiy odam-larning oâzlari kabi juda sodda boâlgan mehnat, hayot va dinga oid turli bayramlar shakllari vujudga kela boshlagan. ana shu oddiy shakllar keyingi tarixiy davrlardagi bayramlarga asos va zamin boâla oldi. miloddan avvalgi i …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan"

1584191421.docx [bookmark: _goback]bayramlarning vujudga kelishi oâzbek xalq bayramlari tarixidan reja: 1. bayramlar haqida tushuncha 2. bayramlarning turlari va oâziga xos xususiyati 3. oâzbek xalq bayramlari tarixi va ahamiyati 4. mustaqillik davrida bayramlarga eâtibor va ularni oâtkazilishi bayramlar haqida tushuncha bayramlar eng qadimiy davrlardan boshlab inson hayotining eng muhim va tarkibiy qismiga aylangan. ularsiz insoniyat hayotini mutlaqo tasavvur qilib boâlmaydi. bayramlar xalq hayotining eng yaxshi va goâzal tomonlarini aks ettiruvchi koâzgudir. bayramlar insoniyat hayotida shu qadar mustahkam oârin egallaganki, ularni nishonlamaydigan hech bir shaxs, oila, jamoa topilmaydi. shuningdek, har bir millat va elat, xalqning oâz taraqqiyot tarixi jarayonida sha...

Формат DOCX, 33,1 КБ. Чтобы скачать "bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bayramlarning vujudga kelishi o… DOCX Бесплатная загрузка Telegram