bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan

DOCX 33,1 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1584191421.docx bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan reja: 1. bayramlar haqida tushuncha 2. bayramlarning turlari va o’ziga xos xususiyati 3. o’zbek xalq bayramlari tarixi va ahamiyati 4. mustaqillik davrida bayramlarga e’tibor va ularni o’tkazilishi bayramlar haqida tushuncha bayramlar eng qadimiy davrlardan boshlab inson hayotining eng muhim va tarkibiy qismiga aylangan. ularsiz insoniyat hayotini mutlaqo tasavvur qilib bo’lmaydi. bayramlar xalq hayotining eng yaxshi va go’zal tomonlarini aks ettiruvchi ko’zgudir. bayramlar insoniyat hayotida shu qadar mustahkam o’rin egallaganki, ularni nishonlamaydigan hech bir shaxs, oila, jamoa topilmaydi. shuningdek, har bir millat va elat, xalqning o’z taraqqiyot tarixi jarayonida shakllangan bayramlari mavjud. o’rta osiyo xalqlari, jumladan, o’zbek xalqining ham eng qadimiy davrlardan shakllana boshlagan, asrlar bo’yi avloddan avlodga o’tib, kamol topib, bebaho merosga aylangan bayramlari ko’p. bu bayramlarning ma’lum qismi turli sabablar tufayli yo’qotilgan, ayrim bayramlar esa qaramaqarshiliklarni yengib, ko’pgina fazilatlardan ajralsada, butunlay yo’qolib ketmagan, yana boshqalari esa xalq hayotida mustahkam o’rin olib, …

sa xursandchilikni vujudga keltirgan. bu jarayon ibtidoiy odamlar ovchilik bilan kun ko’rayotgan davrlarda yaqqol sodir bo’la boshlagan. arxeologik qazilmalar va qorlardan topilgan topilmalar qadimiy odamlarning o’z mehnati (ovi) natijasini tantana qilganliklaridan dalolat beradi. ovdan o’lja bilan qaytish va o’z mehnatidan manfaatdor bo’lish xursandchilik, shodiyona kayfiyatni yaratgan va bu holatni ovchilar imo-ishora, maxsus harakatlar hamda o’yin shaklida ifodalashga urinishgan. shu tarzda "o’yin - mehnat farzandi" bo’lib vujudga kelgan. ibtidoiy ovchilar hayotida ovchilik o’yinlari muhim o’rin tutgan. ovchilik o’yinlari ovdan oldin ham, undan so’ng ham o’tkazilgan. ovdan oldingi o’yinlar - ovoldi mashqi vazifasini o’tagan hamda jiddiy o’ziga xos kichik marosim shaklida uyushtirilgan. o’yinlar jarayonida yoshlarni ham ov qilishga o’rgatishgan. shu boisdan ham u o’ziga xos maktab vazifasini o’tab, bir tomondan, ovchilar mahoratini o’stirishga yordam bergan bo’lsa, ikkinchi tomondan esa, ularda taqlid sano’atini shakllantirgan va rivojlantirgan. ovdan so’nggi o’yinlar ov muvaffaqiyatli tugagandagina uyushtirilgan deb taxmin qilish mumkin. chunki ovdan o’lja bilan qaytish, bu …

qat totemlarga sig’inish, balki ov jarayoni, ovdan keyingi shodiyonalik, hayvon niqobi va qiyofasidagi ovchi o’yinlari aks ettirilgan. ilk bor maxsus uyushtirila boshlangan bayramlar totemlarga baqishlangan. bu bayramlarda turli joylarda totem hisoblangan turli hayvonlar - ayiq, yovvoyi echki, sigir, buqu, ot kabilarga siqinishgan. totem hayvonlarga baqishlangan bayramlarda odamlar unga taqlid qilishgan, ularning terisini kiyib o’yinga tushishgan. shuningdek, totem hisoblangan hayvonlarni faqat tantanali marosimlarda o’ldirishgan va yeyishgan. so’ngi paleolit davrida (taxminan miloddan 40-41 ming yil avval) yer yuzining shimoliy qismida totemga oid "ayiq bayramlari" bo’lgan. o’rta osiyoda "ayiq o’yini" (pantomimik raqs sifatida) keyingi vaqtlargacha yetib kelgan. mexnat taqsimotining vujudga kelishi munosabati bilan qadimgi odamlarning chorvachilik va dehqonchilikka o’tishi (bu jarayon o’rta osiyoda miloddan oldingi iii ming yillik oxiri - ii ming yillik boshlariga to’qri keladi) ana shu yangi sohaga oid odat, marosim va bayramlarni vujudga keltira boshlagan. dehqonlarning hayotida eng quvonchli voqea - bu hosilni yiqish va yangi noz-ne’matlarni tatib ko’rish jarayoni …

mning bosh manbai, asl zamiri hamda ilk chashmasi sanalib, bayram (yoki "bayram holati") ibtidoiy davrdan boshlab "yashash uchun kurash"- mehnatning natijasi shaklida vujudga kela boshlagan. bunday holat bayramning sodda shakli sifatida namoyon bo’lishiga qaramay, keyinchalik u inson madaniyati va san’atini rivojlantirish uchun zamin yaratib bergan. bunday bayram holati jarayonida turli o’yinlar (teatr va raqs, pantomima sano’atlarining primitiv ko’rinishlari) va maxsus marosimlar rivojlanadi. ibtidoiy jamiyatda ham jamoa va uning a’zolariga baqishlangan tantanalar asta-sekin shakllana borgan. bu xildagi ilk shakllarga -"orgaist bayramlari"ni misol qilib olsak bo’ladi. bu bayram o’tkaziladigan kunda barcha erkak va ayollarga o’zlari uchun juft tanlash erkinligi berilgan. qadimiy davrdagi bayram kayfiyatida o’tadigan marosimlardan yana biri "erkaklikka o’tish" ("erkakka aylanish") edi. o’spirin unga uzoq tayyorgarlik ko’rib, o’zining hayotga tayyorligi va kuchini namoyish qilishga intilgan. bu marosimda o’spirin qiynalgan, sinalgan, xullas, imtihondan o’tkazilgan. ibtidoiy jamiyatda, muste paleolit davridan boshlab, odamlar atrofdagi hodisalarni anglashga intiladilar, lekin ularning tabiat sirlari oldida aqliy jiqatdan …

rning go’yo oldini olish maqsadida o’tkaza boshlashadi. bu esa ularning ba’zilarini bayramga aylanib ketishiga sabab bo’ldi, jumladan qurbonlik qilish marosimi asosida-"qurbon xayiti" vujudga keldi. ilohiy kuchga ishonishga baqishlangan marosimlar asosida keyinchalik diniy bayramlar shakllana boshladi. marosimlar kishilarning mehnat va kurashda erishgan yutuqi va xursandchiligi, boshqacha qilib aytganda, bayram holati asosida vujudga kelgan. bunga ovchilik va deqqonchilik marosim - bayramlari misol bo’la oladi. buning ustiga mehnatga baqishlangan tantanalar faqat marosimdan tashkil topib qolmay, balki unda o’yinlar, musobaqalar uyushtirilib, hatto shu tantana uchun maxsus taomlar tayyorlangan. shunday qilib, ibtidoiy davrda qadimiy odam-larning o’zlari kabi juda sodda bo’lgan mehnat, hayot va dinga oid turli bayramlar shakllari vujudga kela boshlagan. ana shu oddiy shakllar keyingi tarixiy davrlardagi bayramlarga asos va zamin bo’la oldi. miloddan avvalgi i ming yilliklar boshida o’rta osiyoda o’troq dehqonchilikning rivoj topishi, ibtidoiy jamiyat yemirila borib, quldorlik tuzumining vujudga kelishi, so’qd, xorazm, baqtriya kabi davlatlarning paydo bo’la boshlashi, yangi diniy qarashlarning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan" haqida

1584191421.docx bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan reja: 1. bayramlar haqida tushuncha 2. bayramlarning turlari va o’ziga xos xususiyati 3. o’zbek xalq bayramlari tarixi va ahamiyati 4. mustaqillik davrida bayramlarga e’tibor va ularni o’tkazilishi bayramlar haqida tushuncha bayramlar eng qadimiy davrlardan boshlab inson hayotining eng muhim va tarkibiy qismiga aylangan. ularsiz insoniyat hayotini mutlaqo tasavvur qilib bo’lmaydi. bayramlar xalq hayotining eng yaxshi va go’zal tomonlarini aks ettiruvchi ko’zgudir. bayramlar insoniyat hayotida shu qadar mustahkam o’rin egallaganki, ularni nishonlamaydigan hech bir shaxs, oila, jamoa topilmaydi. shuningdek, har bir millat va elat, xalqning o’z taraqqiyot tarixi jarayonida shakllangan bayramlari mavjud. o’rta osiyo...

DOCX format, 33,1 KB. "bayramlarning vujudga kelishi o’zbek xalq bayramlari tarixidan"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bayramlarning vujudga kelishi o… DOCX Bepul yuklash Telegram