ma`naviy madaniyatning vujudga kelishi (ibtidoiy jamiyat tarixi)

DOCX 19,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662368060.docx ma`naviy madaniyatning vujudga kelishi reja: 1. arxeologik va etnografik yondashish. 2. neandertal odamni o’rganishda anatomik yondashish. 3. dafn etish marosimlari. 4. sig’inish e`tiqodining vujudga kelishi. eski dunyodagi odamlar-paleantroplar ya`ni tar neandertallar ularning biologik xususiyatlari va moddiy madaniyati. darvin va boshqa olimlar aytganidek, eng qadimgi odamlar odamsimon maymunlardan kelib chiqdilar. lekin xozirgi zamon odamining bevosita ajdodi eng qadimga qazilma odamlar emas. eng qadimgi odamlar orasida yana bir odamzod tipi mavjudki, biz uni neandertal odamlar deb ataymiz. kromaneon odamlari, ya’ni zamonaviy tipdagi qazilma odamlarining ajdodi xuddi shu neantertal odamlari hisoblanadilar. u odamning shakllanishida navbatdagi bosqichlaridan biri bo’lib, bu tur odamining bosh suyagi 1848 yili flint tomonidan shimoliy gibroltar qoyalari orasidan topilgan. ammo gibralngtardan topilgan bu bosh suyak oddiy, sodda bo’lishiga qaramay dastlab hech kimda qiziqish uyg’otmadi. bu er yuzida topilgan eng dastlabki neandertal odamning bosh suyaga edi. 1856 yil esa germaniya foderativ respublikasining neandertal vodiysidagi dyussdorf shahri yaqinida joylashgan filnggafer g’oridan …

gibralngtar bo’g’ozi rayonida yana neadertalning tipidagi qazilma odam suyaklarining qoldig’i topildi. keyinchalik er yuzining turli joylaridan neandertalning tipidagi qazilma odamning suyaklari ko’plab topildi. bular orolida 1887 yili belgiyaning spi degan joyi yaqinidagi bek-o-rosh g’oridan topilgan neandertalning odamining suyak qoldiqlari alohida ahamiyatga ega bo’ldi. bu esa o’sha vaqtdagi virxov kabi reaktsion burjua olimlarining reaktsion faniga qarshi fikr muloxazalarini noto’g’ri ekanligini isbotlab berdi. keyingi vaqtda, ayniqsa so’ngi o’n yilliklar ichida angliya va belgiya, germaniya va frantsiya, ispaniya va italiya, shveytsariya va yugoslaviya, chexoslavakiya va vengriya, sssr va eron, turkiya va afg’oniston, palastin va iroq, xitoy va indoneziya, afrika va er yuzining juda ko’p joylaridan katta-kichik yoshdagi neaidertal odamlarining bosh suyaklari, butun-butun skletlari va boshqa a’zolarining qoldiqlari ko’plab topildi. mazkur joylarning deyarlik hammasidan neandertal tiidagi odamlarga aloqador bo’lgan ko’plab tutsar joylarning qoldiqlari, ularning mehnat faoliyatiga oid juda ko’p ashyolar topildi va topilmoqda. afrikada ular «rodeziya odami», «afrikantrop,» 11 indoneziyada esa «yavatrop» nomi bilan …

tr, soj, desna, don, oka, volga daryolarining bhylarida, janubiy qozog’iston, o’zbeiston, tojikiston, turkmanistndadir. shu narsa diqqatga sazovarki, neandetal’ tipidagi qazilma odam qoldiqlarining aksariyati g’oyalardan topilgan bo’lib, ularda madaniy qatlamlar birmuncha yaxshi saqlangan. nsandertallar, arxantrop ya`ni pitekantrop, sinantrop va geydel’berg qazilma odamlari bilan nendertalg’kroman’olik qazilma odamlari o’rtasidagi oraliq davrda yashaganlar. ular fond qadimgi odamlar deb ataladilaryu er yuzining turli burchaklaridan topilgan neandertal’ odamlarning kalla suyagi, skleti va boshqa a`zolarining suyak qoldiqlarini har tomonlama chuqur o’rganilishi. ularning tashqi qiyofasini imkoniyatini berdi. neandertallarning tashqi ko’rinishi ko’p jihatdan hozirgi zamon odamlariga yaqin bo’lgan. bu hol miya qutisining sig’imi hozirgi odamnikiga barobar ekanligini ko’rsatadi. lekin ularning bosh miyasi, xususan miyasining peshona qismi birmuncha sustroq rivojlangan va oddiyroq tuzilgandir. nendertal’ odamlari miya qutisining sig’imi 900-1800 sm3 gacha bo’lib, o’rtacha 1380-1400 sm3 ga teng ekanligini hisobga olsak, ularning kallasi katta ekanligiga qanoat hosil qilamiz. nendertal’ odamlari kalla qutisining shakli birmuncha cho’zinchoq bo’lib, peshonasi qiya, boshining tepa qismi …

lining kuchli bo’lganligidan darak beradi. neandertallarning umurtqa pog’onasi zamonaviy odamlarniki singari bo’lmay biroz bukilgan bo’lib, oyog’ining boldir suyaklari son suyaklariga nisbatan kaltadir. bu hol ularning yurish va yugurishda u qadar epchil, chaqqon bo’lmaganliklarini ko’rsatadi. xullas neandertal’ odamlarning tashqi ko’rinishida maymunga xos bo’lgan ba`zi ibtidoiy belgilar mavjud bo’lib, ular hali hozirgi zamon odami darajasiga etib kelmagan edi. ular jismoniy jihatdan hozirgi zamon kishisiga bevosita shart-sharoit tug’dirgan taraqqiyotning pitekantrop va sinantropidan so’ng bosqichda turardi. lekin ular arxantroplarga nisbatan juda ham ilgarilab ketgan edilar. bu ularning mehnat qurollarining xili vazifasida ham ko’ga tashlanadi. shuni ham aytib o’tish kerakki, neandertallar evropa, osiyo, afrikada keng tarqalib, ular xilma-xil jismoniy tishi tashkil qilganlar. evropa nendertallari past bo’yli, kaltabaqay, kuchli muskulli, biroz son bukchayogan, katta boshli, iyaklari sezilarsiz bo’lib, burunlari olinga cho’chchayib chiqib turgan. lekin d.mak kaun va boshqlar tomonidan falastindan topilgan neandertallar esa evropa neandertallaridan farq qilib, baland bo’yli bo’lganlar, iyaklari esa zamonaviy odamlarniki singari bo’lgan. …

tashlayotgan ekan, ularning yashash tarzi ham o’zgaraborgan. mazkur o’zgarishlar o’sha davr kishilarining mehnat qurollaridan hammadan avval ko’zga tashlanadi. neandertal’ tipidagi odamlar yashagan davr arxeologik davrlashtirishning ashel’ning ikkinchi yarmi va must`e bosqichlarini o’z ichiga oladi. yuqorida ta`qidlab o’tilgandek, neandertallar zamonasiga har xil toshdan qurol ishlash, texnikasi silliqlash natijasida yadro ham to’g’ri shaklga kirib diskka aylanib qoldi. ulardan sindirib olingan parchalar yupqalashib, uchburchak ko’rinishiga ega bo’ldi. u davrning eng muhim qurollaridan biri sixcha va qirg’ichdir, sixchaning bir uchi o’tkirlangan bo’lib, uchburchakka o’xshab ketar edi. u go’sht, teri va yog’ochni kesish va bo’laklarga ajratish uchun ishlatilgan. odamlar uni yog’och kechish va (gavron, kaltak) uchiga bog’lab. nayza sifatida ishlatilgan bo’lsalar kerak. toshdan qirg’ich yasab, uning ikki tomonidan o’tkirlab qiruvchi va kesuvchi qurol sifatida foydalanilgan. uning yordami bilan ov qilingan, hayvonlarning go’shti terimidan ajratib olinib, bo’lingan, teri ishlangan, hamda yog’ochni kesishda ham foydalanilgan. neandertallardagi eng muhim qurollardan yana biri qo’lcho’qmori bo’lib, ular otish kattaroq suyaklarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ma`naviy madaniyatning vujudga kelishi (ibtidoiy jamiyat tarixi)"

1662368060.docx ma`naviy madaniyatning vujudga kelishi reja: 1. arxeologik va etnografik yondashish. 2. neandertal odamni o’rganishda anatomik yondashish. 3. dafn etish marosimlari. 4. sig’inish e`tiqodining vujudga kelishi. eski dunyodagi odamlar-paleantroplar ya`ni tar neandertallar ularning biologik xususiyatlari va moddiy madaniyati. darvin va boshqa olimlar aytganidek, eng qadimgi odamlar odamsimon maymunlardan kelib chiqdilar. lekin xozirgi zamon odamining bevosita ajdodi eng qadimga qazilma odamlar emas. eng qadimgi odamlar orasida yana bir odamzod tipi mavjudki, biz uni neandertal odamlar deb ataymiz. kromaneon odamlari, ya’ni zamonaviy tipdagi qazilma odamlarining ajdodi xuddi shu neantertal odamlari hisoblanadilar. u odamning shakllanishida navbatdagi bosqichlaridan biri bo’lib, ...

Формат DOCX, 19,7 КБ. Чтобы скачать "ma`naviy madaniyatning vujudga kelishi (ibtidoiy jamiyat tarixi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ma`naviy madaniyatning vujudga … DOCX Бесплатная загрузка Telegram