neolit davri arxeologiyasi

DOC 63,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664044781.doc neolit davri arxeologiyasi neolit davri arxeologiyasi reja: 1. neolit davri xususiyatlari va xronologiyasi. 2. osiyo, yevropa va rossiya hududida neolit. 3. o`rta osiyoning neolit davri madaniyatlari (joytun, kaltaminor, sazag`on va hisor madaniyatlari). tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini beradi. jahonda ibtidoiy odamlar tarqalishi jarayonidan boshlab, xalqlarning tarixida turli xil murakkab voqealar sodir bo`lgan. ular ibtidoiy to`da davri, ibtidoiy xo`jaliklari va mehnat qurollari, urug`chilik tuzumining vujudga kelishi, xo`jalikning ishlab chiqarish shakllariga o`tilishi, binokorlik va hunarmandchilikning rivojlanishi, ishlab chiqarishda metallning ishlatila boshlanishi, ilk shaharlar va davlatlarning tashkil topishi, antik davri, o`rta asrlar me`morchiligi va …

daniy taraqqiyotidagi o`ziga xos tomonlari va xususiyatlarini ko`rsatib berishdir. neolit davri uzoq davom etgan tosh asrining so`nggi va yakunlovchi bosqichi hisoblanadi. neolit yunoncha, «neos» - yangi, «litos» - tosh degan so`zlardan tarkib topgan bo`lib, u «yangi tosh» davri degan ma`noni anglatadi. arxeologiya faniga neolit tushunchasini 1865 yilda ingliz arxeologi lebbok olib kirgan. neolit davri miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarni o`z ichiga oladi. arxeologlar neolit davrining boshlanishini sopol idishlar yasashni kashf etilishi bilan belgilaydi. neolit davrining ob-havosi hozirgidek bo`lib, iqlim kishilarning keng hududlarga tarqalishi va joylashishi uchun imkon bergan. natijada keng hududlarga o`rnashgan odamlar guruhi turli tabiiy sharoitga moslashgan va alohida madaniyat yaratgan. turli geografik muhit va sharoitdan kelib chiqib, ularning mehnat qurollari, uy-ro`zg`or buyumlari, turar joylari va хo`jaliklari ham har xil shaklga ega bo`lgan. bu esa хo`jalikning notekis rivojlanishiga sabab bo`ladi. janubiy o`lkalarning serhosil yerlarida yashagan kishilar xo`jalikning dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilik shakllarini rivojlantirgan. bu davr xo`jaligi ishlab chiqaruvchi xo`jalik …

mush tarziga aylanib boradi. shunday qilib, doimiy o`troqlik xo`jaligi paydo bo`ladi. jamiyatda urug`ning ahamiyati ortib, u o`ziga xos munosabatda namoyon bo`ladi. neolit davrida urug` jamoalarining qarorgohlari ham shakllanadi. o`troq hayot tarzi mehnat qurollarining takomillashuvini tezlashtiradi. neolit davri kishilari qayerda, qaysi sharoitda yashamasin, ularning qurollari mezolit davri qurollariga nisbatan rivojlangan. kishilik tarixining neolit davri qurollarni ishlash silliqlash, pardozlash, arralash, parmalash usullarining ixtiro etilishi, ibtidoiy ishlab chiqaruvchi kuchlarning oldingi davrlarga nisbatan tezroq rivojlanishiga olib keldi. neolit davrida tosh xom ashyosining xususiyatlari yaxshi o`zlashtirilishi natijasida shakl va vazifa doirasi har xil bo`lgan yangidan yangi mehnat qurollari yaratiladi. tosh qurollar orasida tosh boltalar, ponalar, tosh teshalar, iskanalar paydo bo`ladi. neolit davrida tosh boltalar keng tarqalgan. pardozlangan tosh boltalar o`rmon kesishda, uy qurilish ishlarida, ovchilikda o`zining tengi yo`q jangovor qurol ekanligini ko`rsatdi. neolit davrida barcha og`ir yumushlar ana shu tosh boltalar orqali bajarilar edi. neolitda parrakchalar, qadamalar, nayza va kamon o`qlarining uchlari, pichoq, teshgich, parmalar, …

oilada erkakning hukmronligiga olib keladi. urug` ichida ayollarning hukmron mavqeiga barham beriladi. endi matriatxat (ona urug`i) o`rnini patriarxat (ota urug`i) egallay boshlaydi. neolit davrida o`troq turmush tarzi, o`troq xo`jalik janubiy subtropik rayonlarda dehqonchilikning kelib chiqishiga, cho`lli mintaqalarda, azim daryo va ko`l bo`ylarida o`troq ovchilik xo`jaligining qaror topishiga olib keldi. o`troq xo`jalik yuritishning qaror topishi o`z navbatida chorvachilikning ham paydo bo`lishiga olib keldi. neolit davri turli joylarda turlicha kechgan, ya`ni yer yuzida neolit davri har xil vaqtda paydo bo`lgan va tugagan. misr va mesopotamiyani olib qqraydigan bo`lsak rivojlangan bronza davri boshlangan bo`lib, quldorlik davlatlari tarkib topa boshlagan, shimoliy yevropada qadimgi odamlar endigina neolit davriga o`ta boshlaganlar, chekka shimol va shimoli-sharqiy osiyoda esa paleolit davri davom etayotgan edi. umumiy hisobda olib qaraydigan bo`lsak, neolitning davriy chegarasi yevropa, osiyo va afrikada taxminan mil. avv. vi ming yillikdan boshlanib ii ming yilliklarni o`z ichiga oladi. neolit davrini ikki bosqichga: ilk va so`nggi neolit davri …

hgan. ma`lumki, arpaning ilk vatani old osiyo va shimoli-sharqiy afrika hisoblanadi. yevropaga u falastin orqali tabiiy yo`l bilan madaniylashtirilgan va maxsus ekib yetishtirish uchun o`stirilgan. yevropaning boshqa joylarida olib borilgan qazuv ishlari jarayonida yuqorida sanab o`tilgan topilmalar bilan birga yorg`uchoq va uning siniqlari topilgan. izlanishlar vaqtida neolit davrining yevropadagi eng yirik chaqmoqtosh koni (shaxtasi) topilgan (belgiya yaqinidagi spenna shaxtasi). uning chuqurligi 15 m. ni tashkil etgan. rossiya hududidagi neolit davri manzilgohlari xx asrning 20-yillaridan o`rganila boshlangan. moskvadan 40 km shimolda, klyazma daryosi qirg`og`i bo`yida joylashgan lyalovo qishlog`idan topilgan manzilgoh 1922-1923 yillarda rus arxeologlari b.s. jukov va b.a. kuftinlar tomonidan o`rganilgan. bu yerdan topilgan sopol buyumlar o`sha vaqtda sobiq ittifoq hududidagi eng qadimiy va ilk topilma hisoblangan. markaziy osiyo hududida neolit davri odamlari ovchilik dehqonchilik va chorvachilik bilan qisman esa hunarmandchilik bilan shug`ullangan. markaziy osiyo janubiy hududlarida, kopetdog` (turkmaniston) etaklarida dehqonchilik va ilk chorvachilik qaror topadi. katta-kichik daryolar va ko`llar sohilida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "neolit davri arxeologiyasi "

1664044781.doc neolit davri arxeologiyasi neolit davri arxeologiyasi reja: 1. neolit davri xususiyatlari va xronologiyasi. 2. osiyo, yevropa va rossiya hududida neolit. 3. o`rta osiyoning neolit davri madaniyatlari (joytun, kaltaminor, sazag`on va hisor madaniyatlari). tarixni yoritishda va o`rganishda arxeologlar olib borgan tadqiqot ishlarining ahamiyati juda kattadir. so`nggi yillar ichida jahonning, jumladan o`rta osiyoning turli hududlarida ko`plab arxeologik kashfiyotlar qilinib, muhim ma`lumotlar to`plandi. olimlar tomonidan topib tekshirilgan bu yangi ashyolar eng qadimgi va o`rta asrlar tarixi haqidagi bilimlarni kengaytiradi. mazkur manba va ashyolar jahon tarixining qadimgi davr siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlari haqida to`laroq tasavvurlar hosil qilish imkonini ...

Формат DOC, 63,0 КБ. Чтобы скачать "neolit davri arxeologiyasi ", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: neolit davri arxeologiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram