ilk o'rta asrlar davri arxeologiyasi

DOC 60,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1664045895.doc ilk o`rta asrlar davri arxeologiyasi reja: 1. ilk o`rta asrlarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy taraqqiyot. 2. ibodatxonalar, saroy va uy-joy me`morchiligi. 3. san`atning yuksalishi.yuksalishi. tarix faniga o`rta asr tushunchasi uyg`onish davri mutafakkirlari tomonidan kiritilgan bo`lib, madaniyat yuksak taraqqiy etgan antik davr bilan uyg`onish davr o`rtasidagi davrga nisbatan ishlatilgan. o`rta asrlar feodal yer egaligi munosabatlari davri bo`lib uch bosqichdan iborat: 1) ilk o`rta asrlar (v - ðx asrlar); 2) rivojlangan o`rta asrlar (ðx - xvasrlar); 3) so`nggi o`rta asrlar (xvð - xvðð asrning o`rtalari) ni o`z ichiga oladi. o`rta osiyoda o`rta asrlar davrining dastlabki bosqichi yirik davlatlar â kushonlar saltanati va qang` davlati konfederatsiyasining inqirozi va ular ustiga xionitlar, kidaritlar va eftalitlar kabi ko`chmanchi qabilalarning ommaviy ravishda bostirib kirishi bilan boshlandi. bu ikki davlatning tanazzuli o`rta osiyo hududlariga eron sosoniylarining istilochilik harakatini faollashtirdi. ammo ko`chmanchi qabilalar, ayniqsa eftalitlar bunga yo`l qo`ymadi. vi asrning ikkinchi yarmida sosoniylar o`rta osiyoda turk xoqonligi bilan …

rbiy meridianal yo`lâ») ning qadimgi farg`onadan o`tgan yo`nalishi ilk o`rta asrlarga kelib, o`rta osiyo shimoliy hududlarining ichki rayonlariga kirib bordi. natijada o`rta osiyoning chorvador qabilalari va o`troq aholisi o`rtasida iqtisodiy va madaniy aloqalar kuchaydi. savdo-sotiqni pul asosida rivojlanishiga keng imkoniyatlar yaratildi, tanga â pul zarb qilishga bo`lgan ehtiyoj kuchayib, pul zarbxonalarining yangi markazlari paydo bo`ldi. o`rta osiyo bozorlarida tohariston, so`g`d, ustrushona va shosh tangalari keng muomalada bo`ldi. ilk o`rta asrlarda o`rta osiyoda shahar hunarmandchiligi keng tarmoq otib rivojlanishda davom etdi. samarqand, buxoro, poykent va boshqa shaharlar yirik savdo-sotiq markazlari sifatidagi o`rnini saqlab qoldi. hatto shosh-iloq vohasidagi shaharlar juda jadal rivojlanish yo`liga tushib oldi. bu shaharlarda hunarmandchilikning kulolchilik, shishasozlik, metallurgiya, to`qimachilik sohalari yuksak professional darajada rivojlanib ular ko`p hollarda tashqi savdo uchun mahsulot chiqarar edilar. ilk o`rta asrlarda to`qimachilik o`rta osiyo hunarmandchiligining ustivor yo`nalishiga aylandi. ayniqsa ipak mahsulotlarini ishlab chiqarish keng yo`lga qo`yilgan. arxeologik materiallarning guvohlik berishicha ipak qurtini boqish qadimgi …

atlarida bir vaqtda sodir bo`lmagan. ilk o`rta asrlar o`rta osiyo tarixida v-ðx asrlarni o`z ichiga olib, muhim tarixiy voqealarga boyligi bilan ajralib turadi. milodiy ððð - ðv asrlarda yirik imperiya - kushon davlati inqirozga yuz tutdi va parchalanib ketdi. ðv asrda o`rta osiyo hududiga xioniylar kirib keldilar. xioniylar etnik jihatdan kelib chiqishi kushonlarning avlodlari hisoblanib, ayrim tarixiy manbalarda toxarlar deb ham yuritiladi. mazkur xalq o`rta osiyoda 120 yilga yaqin hukmronlik qildi. xioniylar birinchi marta ammian martsellinning 356 yilgi hikoyasida ularning podshosi grumbat va o`g`lining amida (suriya) shahrini qamal qilganligi yoziladi. xioniylar amudaryo havzasini egallab olgach, g`arbga yurish qiladilar. v asr boshlarida tarix sahnasiga kidariylar chiqdi. ularning poytaxti balx bo`lib, podshosi kidar nomi bilan bog`lik tangalar amudaryoning janubidagi yerlardan topilgan. v asr o`rtalarida o`rta osiyo tarixida yangi siyosiy kuch - eftalitlar paydo bo`ldi. eftalitlar etnik jihatdan s.p. tolstov fikricha massagetlar avlodidir. eftalitlar tarixiga oid yozma manbalar - xitoy, arman, vizantiya, arab …

tta bo`lmaganligini ta`kidlash lozim. bu vaqtda samarqandning aylanasi 3,5 km, poykandniki 1,8 km, farg`onadagi koson shahriniki 2 km ni tashkil etgan. mazkur davrga oid arxeologik topilmalarni hududlar bo`yicha ko`rilganda quyidagi manzara hosil bo`ladi. ilk o`rta asr so`g`d yodgorliklari jumlasiga afrosiyob, varaxsha, poykand, panjikent, tallu barzu, tohariston yodgorliklariga bolaliktepa, kofirqal`a, fargona yodgorliklariga quva, axsikat, koson, toshkent vohasida binkat, yunusobod, mingo`rik, xorazm hududida fir qal`asi, baraktom, kuyukqal`a, teshikqal`a va boshqalar mavjud bo`lgan. mazkur davrda aholining o`rtoqlashuvi natijasida sun`iy sug`orish inshootlari quriladi. bular jumlasiga bo`zsuv, zog`ariq, darg`om kanallarini kiritish mumkin. 1948 yilda arxeolog a.terenojkin afrosiyobning ilk o`rta asrlarga oid qatlamlarini tekshiradi. 1958 yildan buyon afrosiyobni o`rganilish davom etmoqda va hozirgacha turli davrlarga oid bir qancha boshqa yodgorliklar ham o`rganildi. vð asrga mansub tallu barzu yodgorligidagi qazuv ishlari jarayonida vððð asrga oid sopol idishlar majmui, sosoniylar tangalari, quyi qatlamidan esa antik va kushon davriga oid temirchilik charxi, sopol idishlar, haykalcha topildi. 1956-57 yillarda kofirqal`a …

m, uy maydoni 11,8x 6,45 m, ko`pchilik hollarda 2,6 x 2,5 m bo`lgan. b) shahar kiborlari turar joylari devorlariga rasmlar ishlangan. v) jamoat binolari. g) ibodatxona. d) saroy bir necha xonalardan iborat bo`lgan. shahar aholisi kasb-korlari bo`yicha mahallalarga bo`lingan. shunday qilib vð-vðð asrlarda so`g`d poytaxti bo`lgan samarqand ko`p asrlik tarixida o`z taraqqiyotining yuqori darajasiga ko`tarildi. varaxsha shahar xarobasida o`tkazilgan arxeologik qazishlar tufayli eftalitlar davrida shaharni tubdan qayta qurilish ishlari olib borilganligi aniqlandi. varaxsha buxoro hukmdorlari (buxorxudotlar) ning qarorgohi bo`lib, bu yerdan saroy qoldiqlari bilan bir qatorda devorga ishlangan rasmlar ham topildi. mazkur yodgorlik 1938-1953 yillarda tekshirildi. varaxsha devorlariga loy suvoqdan so`ng yelimli rang bilan suratlar solingan. ularda podsho saroyi hayoti tasvirlangan. shuningdek varaxshadan ganchdan ishlangan haykallar ham topilgan. qashqadaryo vohasida ham ilk o`rta asrlarga oid yodgorliklar ro`yxatga olingan. ayniqsa s.k. kabanov tomonida qarshi vohasida joylshgan 300 dan ortiq tepaliklar ro`yxatga olinib xaritasi tuziladi. 1946 yildan boshlab ilk o`rta asrlarga oid …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ilk o'rta asrlar davri arxeologiyasi" haqida

1664045895.doc ilk o`rta asrlar davri arxeologiyasi reja: 1. ilk o`rta asrlarda ijtimoiy-siyosiy va madaniy taraqqiyot. 2. ibodatxonalar, saroy va uy-joy me`morchiligi. 3. san`atning yuksalishi.yuksalishi. tarix faniga o`rta asr tushunchasi uyg`onish davri mutafakkirlari tomonidan kiritilgan bo`lib, madaniyat yuksak taraqqiy etgan antik davr bilan uyg`onish davr o`rtasidagi davrga nisbatan ishlatilgan. o`rta asrlar feodal yer egaligi munosabatlari davri bo`lib uch bosqichdan iborat: 1) ilk o`rta asrlar (v - ðx asrlar); 2) rivojlangan o`rta asrlar (ðx - xvasrlar); 3) so`nggi o`rta asrlar (xvð - xvðð asrning o`rtalari) ni o`z ichiga oladi. o`rta osiyoda o`rta asrlar davrining dastlabki bosqichi yirik davlatlar â kushonlar saltanati va qang` davlati konfederatsiyasining inqirozi va ula...

DOC format, 60,5 KB. "ilk o'rta asrlar davri arxeologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ilk o'rta asrlar davri arxeolog… DOC Bepul yuklash Telegram