buxoro va xiva xonliklarining bo'ysundirilishi

DOC 50.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1664053042.doc buxoro va xiva xonliklarining bo’yso’ndirilishi buxoro va xiva xonliklarining bo`ysundirilishi reja: 1. buxoro amirligining protektoratga aylanishi. 2. rus - xiva shartnomasi. 3. mustamlakachilarga qarshi xalq harakatlari. toshkentni bosib olgandan so`ng, buxoro amiri chor rossiyasidan shaharni tashlab chiqib ketishini talab qiladi. bunga rad javob olgandan keyin qo`qon xonligining chekka yerlariga hujum qiladi va bosib oladi. bosib olingan joyga xudoyorxon hokim qilib ta-yinyaanadi. buxoro amirining talabiga muvofiq chinov-iik struveni muzokaraga yuboradi. lekin amir ularni ushlab turadi. buxoro amliri muzaffar qo`qon xonligidagi chor qo`iyshlariga qarshi hujum qiladi. bundan xabar top-gan orenburg general gubernatori bunga choralar ko`rishni buyuradi. orenburg o`lkasining harbiy qo`mondoni general adyutant krijanovskiy 1865 yili 29 sentyabrda turkiston viloyat harbiy gubernatoriga 117 raqamli maxfiy xat yuboradi, rossiya qurolining ulug` obro`yini mukaddas tutib, o`rta osiyodagi boshqarish iavqei faqat rossiyaga tegnshligpni unutmagan xolda, bundan keyin amirning qushnilar bilan bo`lgan muno-sabatimizga, qurolli kuchimizga va elchilik muzokara-larimizga aralashishga yo`l qo`ymasligimiz kerak», deb uqtiriladi. 1866 yili …
2
rossiyasining chinozdagi qo`shinlari 4000 kishi bo`lib, qolgan 11 ta liniyadan tarqoq joy-lashgan edn. chinozdagi otryadda 14 ta piyoda bo`lim, 500 kazak, 20 ta to`p, 8 raketa stanoklari bor edi. general romanovskiy shu qo`shin bilan sirdaryo dash-tiga chiqadi. erjarda buxoroliklar bilan jang bo`la-dn. buxoroliklar bardosh berolmasdan` g`amlab qo`ygan qurol-aslahalarini tashlab ketadilar. chor armiyasi o`shinlari orqasidan samarqandga bormasdan sirdaryoning yuqori qismiga qarab harakat qiladi. 17 mayda chor hukumatining qo`shinlari xo`jandga kirib keladi. shu kundan boshlab to 25 maygacha xo`jandliklar qamal qilinadi. xo`jand istehkomini shturm qilishiga qaramasdan himoyachilar o`zlarining jonini ayamadilar, bu jangda himoyachilardan 2500 kishi himoyachilarning ma`lumotiga ko`ra 5000 kishi yo`qotilgan. qonli urushdan so`ng proklamatsiya e`lon qilindi. proklamatsiyada rus armiyasi bu yerga dushmanlik maqsadida emas, balki tinchlik va sokinlik o`rnatish uchun urushni to`xtatish niyatida kelgan, amir bizning ado-latln talablarimizni bajarmadi, balki bizlarga qarshi istehkom tsurdi va armiyasini yig`di. bizlarni o`ratepa va jizzaxdagi kuchli istehkomini olishga, yax-shi armiyasini yo`q qilishga majbur etdi. u …
3
tur-kistondan, qozi mirza talashqan chimkentdan, oqsoqol amin so`fi shayx o`g`li iqon kishlog`idan, dug`lat qa-bilasining biyi baytiq kanol avliyootadan, said-azimboy muhammadboy o`g`li toshkentdan, eshonxon imomxonov toshkentdan, qozikalon yusufxo`ja abdullaxoja o`g`li xo`japddan oqsoqol abdug`affor sarimsoq o`g`li jizzaxdan va boshqalar kiritilgan edilar. tur-knston vakillari peterburgda izzat-ikrom bilan qarshi olinadilar. zarafshon vodiysiga chor qo`shivlari kirganida kaufman «turkistonda bosqinchilikni davom ettirish uchun emas, balki bu o`lkani tinchlantirish, o`rislar urf-odatiga, qonuniga o`rgatish va savdoni kengayt-irish hamda ko`paytirishdan iboratdir», deb aytgan edi. le-kin uning o`zi qirg`in urushni davom ettirishga raqbar-lik qildi. 1872 yili chor ma`muriyati xiva bilan urushmagan holda, uning ayrim huquqlarini o`z qo`liga olish mats-sadida tinchlik bichimini imzolashga harakat kiladi. lekin xiva xoni bilan bu niyatini amalga oshira ol-maydi. usha vaqtda xiva xonligining aholisi 340000 nafar edi. xiva shahrining aholisi esa 20000 kishidan iborat bo`lgan. 1869 yilgi ma`lumotlarga ko`ra, xon-likning 1500 kishidan iborat muntazam armiyasi bo`lib harbiy texnikasi nihoyatda past darajada zdi. xiva xoni agarda chor …
4
orazmga yuborgan elchisi beynen gavharmurod qaytib kaufman-ning yoniga borib tomomi (ya`ni xon hazratlarini ba-g`oyat bahodir, tetik zabardast, bir yeo`zli otaxon to`ra-mi ma`otib etib mahbuy qilronligi) voqeasini bayon qiladi. kaufman parishon bo`lib, xorazm ustiga bor-moqning saranjomlarin tutmokg`a mukayyid bo`ldi. ikki yildon ozroq zamonda tamomi safar tadorigin tutub, hijratning ming ikki yuz to`qsondanchisi (1873) va tovuq yili imferaturi a`zamg`a bu holatdin xabar berib, xorazm safari ruxeatin tilab, tamomi asbobn safarni mux.ayyo qilg`onining izhorim etdi. imferaturi a`zam qabul qilib ruxsat berdi». bundan tashqari bayoniy bosqinchilik rejasini oldindan tuzilganli-gini ko`rsatish bilan birga bir otryadning rahbarlari-ni to`laligicha keltiradi. «avvalgisi turkiston lash-karining amiri kaufman general guburnaturning tur-kiston lashkari bila, ikkinlanchi qofqos lashkarining amiri mirqasufni qofqos askari bila, uchlamchi, urun-burg muhofizining vakili verufkinni o`runburg` aska-ri bila, to`rtlanchi, bahri xazar kanorida kandirli askarining ulug` qayim-makom (polkovnigi) lomakin-ni kandirli askari bilan xorazm ustiga yurusunlar, deb va hammalari yakka qaufman guburnatur amiri lashkar bo`lsun, deb farmon yubordilar». tayyorlangan chor qo`shinlari …
5
maslahatga katnashgan kishilarning ko`pchiligi qo`llab-quvvatlashdi. xonning birinchi va-ziri muhammadmurod davonbegining ruslarning barcha talabiga rad javob berish kerak degan maslahati ino-batga olinmadi. chor qo`shinlari bilan urush etmagan yaxshiroq degan so`z «xon hazratlariga ma`qul bo`lub buyurdilarkim tamomi rusiya asirlarini jam` qilib kelturdilar. iigirma bir kishi erdi. olarni murta-zobiy xojag`a topshurub, amr etdilar: «bularni eltib guburnaturra topshurub qaytg`il», «murtazobiy ta`zim qilib asirlarni olib qozoqli tarafiga yurudi. nuro-tag`a borg`onda kaufman guburnaturg`a yo`luqub, muloza-mat etib, asirlarni topshurub uzr aytdi. kaufman dedi: «avvalda elchi yuborganda bu so`zni qabul etma-dinglar. emdi imferaturi a`zamning amirlari bila lashkar tortib xorazm ustiga yurush etduk. uzringnzning foydasi yo`qdur» va murtazo biyga ham qaytmoq ruxsatni bermay o`zi bila olib ravona bo`ldi». xon haz-ratlari bu voqealardan xabar topmadi. chor ma`mu-riyati esa, bosqinchilikni oshkora qilmadi. chorizm xiva" xonligini jazolashni ko`pdan beri orzu qilardi. «bizning imperatorimiz aleksandr ii zimmasiga,— deb yozadi, abaza `q.k.— urta osiyoda keng bosqinchilik olib borish yuklandi. hozir endi buyuk dyotrning o`layotib …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "buxoro va xiva xonliklarining bo'ysundirilishi"

1664053042.doc buxoro va xiva xonliklarining bo’yso’ndirilishi buxoro va xiva xonliklarining bo`ysundirilishi reja: 1. buxoro amirligining protektoratga aylanishi. 2. rus - xiva shartnomasi. 3. mustamlakachilarga qarshi xalq harakatlari. toshkentni bosib olgandan so`ng, buxoro amiri chor rossiyasidan shaharni tashlab chiqib ketishini talab qiladi. bunga rad javob olgandan keyin qo`qon xonligining chekka yerlariga hujum qiladi va bosib oladi. bosib olingan joyga xudoyorxon hokim qilib ta-yinyaanadi. buxoro amirining talabiga muvofiq chinov-iik struveni muzokaraga yuboradi. lekin amir ularni ushlab turadi. buxoro amliri muzaffar qo`qon xonligidagi chor qo`iyshlariga qarshi hujum qiladi. bundan xabar top-gan orenburg general gubernatori bunga choralar ko`rishni buyuradi. orenburg o`lkasining ...

DOC format, 50.0 KB. To download "buxoro va xiva xonliklarining bo'ysundirilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: buxoro va xiva xonliklarining b… DOC Free download Telegram