antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo'lishi va shakllanishi

DOC 46.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664053319.doc antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo’lishi va shakllanishi antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo`lishi va shakllanishi reja: 1.ilk jamiyatlar paydo bo`lishi bilan aniq fanlarning shakllanishi. 2.qadimgi qabilalarning tabiat bilan bog`lik ilmiy qarashlari.. 3.hozirgi fanlarning vujudga kelishida qadimgi bilimlarning ilmiy ahamiyati. 1. ilk jamiyatlar paydo bo`lganidan keyin, ayniqsa, antik quldorlik davridan boshlab, inson mohiyati va qadri mutlaqo yangicha talqin qilina boshlangan.erksiz qullar ko`pchilikni tashkil qilgan bo`lsada, ular odam hisoblanmasdan ishchi hayvon darajasiga tushirilgan. inson va insonparvarlik faqat hukmron tabaqalarga xos bo`lgan. antropologik, ya`ni odam haqidagi muammolar erkin fuqarolar taqdiri, ularning his tuyg`ulari, ma`naviy hayot va jismoniy qiyofasi axloqi va maishiy turmushini qamrab olgan va barcha falsafiy-estetik, diniy ta`limotlarda o`z ifodasini topgan. qadimgi elladada ilmiy tafakkur tongining nurlari, aniq fanlarning dastlaki shakllanishi sharqda avj olgan yirik diniy xarakatlar davrida ro`y bera boshlagan. mil.ol. vii-v asrlarda hindistonda yangi diniy e`tiqod jaynizm, o`rta sharqda zardo`shtiylik zaminida paydo bo`lgan yangi din talabiga mos dualistik …

lgan dinlardan biri. unga e`tiqod qil. tax. 500 mln.ortiq. mil.ol. v-vi asrlarda hindistonda paydo bo`lgan. ) (konfutsiychilik- xitoydagi axloqiy-siyosiy ta`limot. keyingi eng ta`sirli uch asosiy falsafiy diniy oqimlardan biri. (daosizm va buddizm bilan birga.) konfutsiy asos solgan. konfutsiylik milodiy i asrlarda davlat ta`limotiga aylandi. ) ko`p mamlakatlarda ilk davlatlar paydo bo`lgan davrda tabiat va inson birligiga asoslangan. ibtidoiy odamga xos bo`lgan o`tkir kuzatuvchilik va uning tabiat bilan chuqur tanishishi insonni tuganmas tabiat kitobining ba`zi sirli varaqlarini o`qiy bilish darajasiga ko`targan. albatta, mazkur ijobiy bilimlar to`planmaganda insoniyat o`zining go`daklik davridan chiqa o`lmas, umuman rivojlanish bo`lmas edi. uning yo`lida uchragan va doimo g`ov bo`lib kelgan noto`g`ri, teskari xayoliy tasavvurlar qanchalik ko`p bo`lmasin, ijtimoiy va ma`naviy taraqqiyotni xech vaqt to`xtata olmagan. aksincha, ijobiy bilimlar o`zidan keyin paydo bo`lgan ilmiy tafakkurning ashaddiy raqibi hisoblangan diniy tasavvurlar bilan murosasiz kurashda shakllanib, bu kurash jarayonida to`plagan bilimlarning qanchalik xaqiqiy ekanligi aniqlangan. 2. eng qadimgi davrlardan boshlab …

enlar u yoki bu yulduzni toshbaqa, kaltakesak, tog` echkisi va xk. hayvon nomi bilan ataganlar. tub avstraliyaliklar jadi yulduzlarini kenguru deb ataydilar. ularning o`ylashicha osmon ovchilari tutib yeyish uchun bu kenguruning ketidan yurar emish, osmondagi somon yuli esa usha ovchilar yerda yoqqan gulxanning osmonga ko`tarilgan tutini emish. eskimoslar yulduzlarni tulen ovlashga chiqib, osmonda yo`l topolmay adashib yurgan ovchilar deb ta`riflaydilar. mo`g`ullar va turklar yilni 12 oyga bo`lib, har oyni bir xayvon (sichqon, buzoq., arslon, quyon, naxang, ilon, ot, qo`y, maymun, tovuq, it va cho`chqa) nomi bilan ataganlar. bu yil hisobini qo`shni osiyo mamlakatlari, shu jumladan o`rta osiyo xalqlari ham qabul qilgan. qadimgi sharqda keng tarqalgan yana bir (quyoshning yillik xarakati doirasidagi 12 nuqtada joylashgan burj — zodiak yulduzlar turkumiga asoslangan) kalendarda ham sayyoralarning ko`pchiligi hayvon (qo`zichoq, buzoq, qisqichbaqa, sher, chayon, tog` echkisi, baliq nomi bilan atalgan. mazkur oy nomlari har bir xalqning mashg`uloti, mehnat faoliyati, turmush tarzining o`ziga xos xususiyatlarini …

osmonda meteorit ko`chsa, birovning o`limi bilan bog`lab, uning "yulduzi uchdi" deyilishi bejiz emas. 3. madaniyat tarixini o`rganuvchi olimlar ibtidoiy odamlarni olovni hosil qilishlarida ba`zi jixatlaridan- fizik, oziq-ovqat tayyorlashda- ximik, davolashda va yaralarni bog`lashda - xirurg , tevarak-atrofdagi muhitni, daryo va tog`larni bilishda–geograf, barmoq hisobida - matematik, toshbolta va o`q yoyni yasashda–ixtirochi mexanik deb ta`riflaganlar. uzoq o`tmishga qancha chuqur nazar tashlasak, uning sirli saxifalarini varaqlasak, bu fikr to`gri ekanligi isbotlanadi. ilmning ilk shakli odamning mehnat qurollarni ishlab chiqarish va ulardan foydalana bilish qobiliyatidan boshlangan edi. ibtidoiy meditsina va farmakologiya to`plagan ba`zi bilimlar hozirgacha zamondoshlarimizni hayratda qoldiradi. meditsina tarixi bilan shug`ullanuvchi olimlarning fikricha, ibtidoiy ovchilar ma`lum darajada amaliy anatomiya sohasida ulardan bir necha ming yil keyin (o`rta asrlarda) yashagan vrachlarga nisbatan ancha chuqur bilimlarga ega bo`lganlar. o`rta asrlarda jasadlarni yorib ochish taqiqlangan bo`lsa, ibtidoiy tabiblar eng murakkab xirurgiya yuli bilan bosh suyagini kesish (trepanatsiya qilish) yo`llarini yaxshi bilganlar. agar o`tgan asrning boshlarida …

i va kul bosib qon oqishni to`xtatishni, ichni surdirishni va qustiradigan vositalarni yaxshi bilganlar. ko`p qabilalar zahardan baliqni karaxt qilish, uq-yoyni zaharlash hamda ba`zan davolash maqsadida foydalanganlar. janubiy amerikalik indeetslar ba`zi zaharli o`simliklarni zaharsizlantirib, iste`mol qilish yo`llarini ham bilganlar. ular kauchuk daraxtidan qlizma qiladigan asbob ixtiro qilganlar, sanitariya va shaxsiy gigiena, issiq, va sovuq; gidroterapiya usullariga xam, parhez saqlashga ham ahamiyat berganlar. deyarli har bir qishloqda tepalik yonbagriga uyilgan gorda yoki yerda usti teri bilan yopilgan 6yg` xammomi bo`lgan, barcha shimoliy indeets qabilalari umumiy qoida buo`icha tez-tez xammomda cho`milganlar. lekin suvdan qo`rqadigan va mutlaqo chumilmaydigan qabilalar (masalan, kube qabilasi) ham uchraydi. jodugarlik, folbinlik va sehrgarlik qancha keng tarqalmasin, ibtidoiy odamlar juda ko`p o`simliklarning, hayvon va mineral moddalarning davolash xususiyatini ham yaxshi bilganlar. peruning qadimgi aholisi yovvoyi holda o`sadigan xina daraxtining pustlog`idan bezgak kasalini davolaydigan dori (xinin) ni kashf etgan. ular tamaki chekishni ham davolash vositasi deb hisoblaganlar, har xil zahar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo'lishi va shakllanishi"

1664053319.doc antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo’lishi va shakllanishi antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo`lishi va shakllanishi reja: 1.ilk jamiyatlar paydo bo`lishi bilan aniq fanlarning shakllanishi. 2.qadimgi qabilalarning tabiat bilan bog`lik ilmiy qarashlari.. 3.hozirgi fanlarning vujudga kelishida qadimgi bilimlarning ilmiy ahamiyati. 1. ilk jamiyatlar paydo bo`lganidan keyin, ayniqsa, antik quldorlik davridan boshlab, inson mohiyati va qadri mutlaqo yangicha talqin qilina boshlangan.erksiz qullar ko`pchilikni tashkil qilgan bo`lsada, ular odam hisoblanmasdan ishchi hayvon darajasiga tushirilgan. inson va insonparvarlik faqat hukmron tabaqalarga xos bo`lgan. antropologik, ya`ni odam haqidagi muammolar erkin fuqarolar taqdiri, ularning his tuyg`ulari, ma`naviy hayot va ji...

DOC format, 46.0 KB. To download "antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo'lishi va shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: antik davrda ilmiy bilimlarning… DOC Free download Telegram