antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo'lishi va shakllanishi

DOC 46,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664053319.doc antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo’lishi va shakllanishi antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo`lishi va shakllanishi reja: 1.ilk jamiyatlar paydo bo`lishi bilan aniq fanlarning shakllanishi. 2.qadimgi qabilalarning tabiat bilan bog`lik ilmiy qarashlari.. 3.hozirgi fanlarning vujudga kelishida qadimgi bilimlarning ilmiy ahamiyati. 1. ilk jamiyatlar paydo bo`lganidan keyin, ayniqsa, antik quldorlik davridan boshlab, inson mohiyati va qadri mutlaqo yangicha talqin qilina boshlangan.erksiz qullar ko`pchilikni tashkil qilgan bo`lsada, ular odam hisoblanmasdan ishchi hayvon darajasiga tushirilgan. inson va insonparvarlik faqat hukmron tabaqalarga xos bo`lgan. antropologik, ya`ni odam haqidagi muammolar erkin fuqarolar taqdiri, ularning his tuyg`ulari, ma`naviy hayot va jismoniy qiyofasi axloqi va maishiy turmushini qamrab olgan va barcha falsafiy-estetik, diniy ta`limotlarda o`z ifodasini topgan. qadimgi elladada ilmiy tafakkur tongining nurlari, aniq fanlarning dastlaki shakllanishi sharqda avj olgan yirik diniy xarakatlar davrida ro`y bera boshlagan. mil.ol. vii-v asrlarda hindistonda yangi diniy e`tiqod jaynizm, o`rta sharqda zardo`shtiylik zaminida paydo bo`lgan yangi din talabiga mos dualistik …

lgan dinlardan biri. unga e`tiqod qil. tax. 500 mln.ortiq. mil.ol. v-vi asrlarda hindistonda paydo bo`lgan. ) (konfutsiychilik- xitoydagi axloqiy-siyosiy ta`limot. keyingi eng ta`sirli uch asosiy falsafiy diniy oqimlardan biri. (daosizm va buddizm bilan birga.) konfutsiy asos solgan. konfutsiylik milodiy i asrlarda davlat ta`limotiga aylandi. ) ko`p mamlakatlarda ilk davlatlar paydo bo`lgan davrda tabiat va inson birligiga asoslangan. ibtidoiy odamga xos bo`lgan o`tkir kuzatuvchilik va uning tabiat bilan chuqur tanishishi insonni tuganmas tabiat kitobining ba`zi sirli varaqlarini o`qiy bilish darajasiga ko`targan. albatta, mazkur ijobiy bilimlar to`planmaganda insoniyat o`zining go`daklik davridan chiqa o`lmas, umuman rivojlanish bo`lmas edi. uning yo`lida uchragan va doimo g`ov bo`lib kelgan noto`g`ri, teskari xayoliy tasavvurlar qanchalik ko`p bo`lmasin, ijtimoiy va ma`naviy taraqqiyotni xech vaqt to`xtata olmagan. aksincha, ijobiy bilimlar o`zidan keyin paydo bo`lgan ilmiy tafakkurning ashaddiy raqibi hisoblangan diniy tasavvurlar bilan murosasiz kurashda shakllanib, bu kurash jarayonida to`plagan bilimlarning qanchalik xaqiqiy ekanligi aniqlangan. 2. eng qadimgi davrlardan boshlab …

enlar u yoki bu yulduzni toshbaqa, kaltakesak, tog` echkisi va xk. hayvon nomi bilan ataganlar. tub avstraliyaliklar jadi yulduzlarini kenguru deb ataydilar. ularning o`ylashicha osmon ovchilari tutib yeyish uchun bu kenguruning ketidan yurar emish, osmondagi somon yuli esa usha ovchilar yerda yoqqan gulxanning osmonga ko`tarilgan tutini emish. eskimoslar yulduzlarni tulen ovlashga chiqib, osmonda yo`l topolmay adashib yurgan ovchilar deb ta`riflaydilar. mo`g`ullar va turklar yilni 12 oyga bo`lib, har oyni bir xayvon (sichqon, buzoq., arslon, quyon, naxang, ilon, ot, qo`y, maymun, tovuq, it va cho`chqa) nomi bilan ataganlar. bu yil hisobini qo`shni osiyo mamlakatlari, shu jumladan o`rta osiyo xalqlari ham qabul qilgan. qadimgi sharqda keng tarqalgan yana bir (quyoshning yillik xarakati doirasidagi 12 nuqtada joylashgan burj — zodiak yulduzlar turkumiga asoslangan) kalendarda ham sayyoralarning ko`pchiligi hayvon (qo`zichoq, buzoq, qisqichbaqa, sher, chayon, tog` echkisi, baliq nomi bilan atalgan. mazkur oy nomlari har bir xalqning mashg`uloti, mehnat faoliyati, turmush tarzining o`ziga xos xususiyatlarini …

osmonda meteorit ko`chsa, birovning o`limi bilan bog`lab, uning "yulduzi uchdi" deyilishi bejiz emas. 3. madaniyat tarixini o`rganuvchi olimlar ibtidoiy odamlarni olovni hosil qilishlarida ba`zi jixatlaridan- fizik, oziq-ovqat tayyorlashda- ximik, davolashda va yaralarni bog`lashda - xirurg , tevarak-atrofdagi muhitni, daryo va tog`larni bilishda–geograf, barmoq hisobida - matematik, toshbolta va o`q yoyni yasashda–ixtirochi mexanik deb ta`riflaganlar. uzoq o`tmishga qancha chuqur nazar tashlasak, uning sirli saxifalarini varaqlasak, bu fikr to`gri ekanligi isbotlanadi. ilmning ilk shakli odamning mehnat qurollarni ishlab chiqarish va ulardan foydalana bilish qobiliyatidan boshlangan edi. ibtidoiy meditsina va farmakologiya to`plagan ba`zi bilimlar hozirgacha zamondoshlarimizni hayratda qoldiradi. meditsina tarixi bilan shug`ullanuvchi olimlarning fikricha, ibtidoiy ovchilar ma`lum darajada amaliy anatomiya sohasida ulardan bir necha ming yil keyin (o`rta asrlarda) yashagan vrachlarga nisbatan ancha chuqur bilimlarga ega bo`lganlar. o`rta asrlarda jasadlarni yorib ochish taqiqlangan bo`lsa, ibtidoiy tabiblar eng murakkab xirurgiya yuli bilan bosh suyagini kesish (trepanatsiya qilish) yo`llarini yaxshi bilganlar. agar o`tgan asrning boshlarida …

i va kul bosib qon oqishni to`xtatishni, ichni surdirishni va qustiradigan vositalarni yaxshi bilganlar. ko`p qabilalar zahardan baliqni karaxt qilish, uq-yoyni zaharlash hamda ba`zan davolash maqsadida foydalanganlar. janubiy amerikalik indeetslar ba`zi zaharli o`simliklarni zaharsizlantirib, iste`mol qilish yo`llarini ham bilganlar. ular kauchuk daraxtidan qlizma qiladigan asbob ixtiro qilganlar, sanitariya va shaxsiy gigiena, issiq, va sovuq; gidroterapiya usullariga xam, parhez saqlashga ham ahamiyat berganlar. deyarli har bir qishloqda tepalik yonbagriga uyilgan gorda yoki yerda usti teri bilan yopilgan 6yg` xammomi bo`lgan, barcha shimoliy indeets qabilalari umumiy qoida buo`icha tez-tez xammomda cho`milganlar. lekin suvdan qo`rqadigan va mutlaqo chumilmaydigan qabilalar (masalan, kube qabilasi) ham uchraydi. jodugarlik, folbinlik va sehrgarlik qancha keng tarqalmasin, ibtidoiy odamlar juda ko`p o`simliklarning, hayvon va mineral moddalarning davolash xususiyatini ham yaxshi bilganlar. peruning qadimgi aholisi yovvoyi holda o`sadigan xina daraxtining pustlog`idan bezgak kasalini davolaydigan dori (xinin) ni kashf etgan. ular tamaki chekishni ham davolash vositasi deb hisoblaganlar, har xil zahar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo'lishi va shakllanishi"

1664053319.doc antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo’lishi va shakllanishi antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo`lishi va shakllanishi reja: 1.ilk jamiyatlar paydo bo`lishi bilan aniq fanlarning shakllanishi. 2.qadimgi qabilalarning tabiat bilan bog`lik ilmiy qarashlari.. 3.hozirgi fanlarning vujudga kelishida qadimgi bilimlarning ilmiy ahamiyati. 1. ilk jamiyatlar paydo bo`lganidan keyin, ayniqsa, antik quldorlik davridan boshlab, inson mohiyati va qadri mutlaqo yangicha talqin qilina boshlangan.erksiz qullar ko`pchilikni tashkil qilgan bo`lsada, ular odam hisoblanmasdan ishchi hayvon darajasiga tushirilgan. inson va insonparvarlik faqat hukmron tabaqalarga xos bo`lgan. antropologik, ya`ni odam haqidagi muammolar erkin fuqarolar taqdiri, ularning his tuyg`ulari, ma`naviy hayot va ji...

Формат DOC, 46,0 КБ. Чтобы скачать "antik davrda ilmiy bilimlarning paydo bo'lishi va shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: antik davrda ilmiy bilimlarning… DOC Бесплатная загрузка Telegram