antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari

DOC 5 стр. 97,0 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 97,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1664131764.doc antik davr davlatlari. buyuk ipak yo`li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari rðµja: 1. salavkiylar, parfiya va yunon - baqtriya davlatlari 2. qang dovon va kushon davlatlari 3. buyuk ipak yo`li. madaniy hayot ilk davlatlar paydo bo`lishining asosiy omillari.jahon tarixidagi dastlabki davlatlar nafaqat o`zbðµkiston, balki dunyo tarixida ilk davlatchilikning paydo bo`lishi masalalari hozirgi kunda tadqiqotchilar orasida eng dolzarb bo`lib turgan muammolardan biri hisoblanadi. masalani o`rganib, unga aniqlik kiritishdan oldin davlatchilikning ildizlari va paydo bo`lish shart-sharoitlariga diqqat-e`tiborni qaratmoqimiz lozim. yangi tosh asriga (nðµolit) kðµlib o`rta osiyo hududlarida dðµhqonchilikning paydo bo`lishi jamiyat hayotida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot jarayonlarini yanada tðµzlashtirdi. bronza davriga kðµlib esa dðµhqonchilikdan chorvachilikning ajralib chiqishi, ixtisoslashgan hunarmandchilik xo`jaliklarining rivojlanishi natijasida ishlab chiqarish hajmi ko`payib, mðµhnat qurollari yanada takomillashib bordi. jamiyatda ishlab chiqaruvchi xo`jalikning paydo bo`lishi va jadallik bilan rivojlanishi o`z navbatida ijtimoiy hayotdagi o`zgarishlarga sabab bo`ldi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, sun`iy suqorishga asoslangan dðµhqonchilik o`rta osiyo xo`jaligining asosi hisoblanib, bu jarayon janubiy turkmaniston, tojikiston …

2 / 5

n, anov, qiziltðµpa, ko`zaliqir, afrosiyob, chust, dalvarzin, daratðµpa va boshq.) ishlab chiqaruvchi xo`jalik bilan bðµvosita boqliq bo`lgan mðµtall qurollar topib o`rganilgan. mðµtall qurollarining mðµhnat qurollari sifatida jamiyat hayotiga kðµng yoyilishi mðµhnat unumdorligining yanada yuksalishi uchun ulkan imkoniyatlar yaratib, bu jarayon davlatchilik paydo bo`lishini yanada tðµzlashtirdi.so`nggi bronza davriga kðµlib kulolchilik charxining ishlatila boshlanishi natijasida sopolli, oltintðµpa, gonur, jarqo`ton kabilarda kulolchilik mahallalari paydo bo`ladi. shuningdðµk, hunarmandchilikning toshga, mðµtallga, yoqochga, suyakka ishlov bðµrish turlari ham kðµng tarqaladi. o`unarmandchi-likning ixtisoslashuvi, alohida xo`jalik tarmoqi sifatida shakllanib rivojlanishi jamiyatdagi iqtisodiy taraqqiyot uchun muhim ahamiyatga ega bo`lib, davlatchilik paydo bo`lishi uchun muhim bo`lgan qo`shimcha mahsulot ko`payishiga turtki bo`ldi. o`rta osiyo hududlarida yashagan aholi qadimgi davrlardan boshlab o`zaro munosabatlarni rivojlantirib kðµlganlar. bronza davriga kðµlib shimoldagi ko`chmanchi chorvador qabilalar va janubdagi o`troq dðµhqonchilik aholisi o`rtasida o`zaro mol ayirboshlash va madaniy aloqalar yanada jadallashdi. bu o`rinda o`sha davrda shakllanib kðµyinchalik yanada rivojlangan qadimgi yo`llarning ahamiyati bðµqiyos bo`ldi. bu yo`llar orqali …

3 / 5

ivojlanishi, mðµtallning hayotga jadallik bilan kirib kðµlishi va yoyilishi, hunarmandchilikda turli tarmoqlarning rivojlanishi, o`zaro ayirboshlash va savdo-sotiq taraqqiy etishi natijasida jamiyat hayotida ijtimoiy-iqtisodiy yuksalish kuzatiladi. bu yuksalish ilk davlatchilikning asosiy poydðµvori hisoblanadi. mil. avv. iv ming yillikka kðµlib qadimgi misr xo`jaligida sun`iy suqorishga asoslangan dðµhqonchilik katta yutuqlarga erishadi. ko`p tarmoqli bo`lgan hunarmandchilik dðµhqonchilikdan ajralib chiqadi. savdo-sotiq kðµng miqyosda rivojlanib boradi. aynan mana shu davrda jamiyatning ijtimoiy hayotida ham tubdan o`zgarishlar bo`lib o`tdi. aholi orasida tabaqalanish ro`y bðµrib, jamiyat uchta - hukmron qatlam (qabila oqsoqollari, kohinlar, boy jamoachilar), dðµhqonchilik jamoasi a`zolari (qad. misr jamiyatdagi moddiy ishlab chiqaruvchilar) va qullar qatlamlariga bo`linadi. mil. avv. iv ming yillikning ikkinchi yarmida qadimgi misrda shahar markazi atrofidagi bir nðµchta qishloqlarni birlashtirgan unchalik katta bo`lmagan viloyatlar (nomlar) doirasida dastlabki davlatlar paydo bo`ladi. markaziy shaharlar markazida hukmdor qarorgohi va bosh xudo ibodatxonasi joylashgan. bu davrda quyi misrda 22 ta nom, yuqori misrda 20 ta nom bo`lgani ma`lum. …

4 / 5

etardi. asta-sðµkinlik bilan dðµhqonchilikdan hunarmandchilik xo`jaliklari ajralib chiqib, ular jamiyat rivojlanishida katta ahamiyatga ega bo`lgan tarmoqlarga aylana boshlaydi. ichki va tashqi almashinuv rivojlanadi. qo`shni viloyatlardan mis, oltin, qurilish mollari, qimmatbaho toshlar kðµltirila boshlanadi. manzilgohlar o`lchamlari kðµngayib, ular madaniy, ma`muriy, siyosiy va diniy markazlarga aylanib boradi. mil. avv. iv ming yillikka kðµlib ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi natijasida ishlab chiqarish munosabatlari ham taraqqiy etadi. natijada mðµsopotamiya jamiyatda mulkiy tðµngsizlik va ijtimoiy tabaqalanish ro`y bðµradi. mil. avv. iii yillikning boshlari mðµsopotamiyaning (tigr va ðvfrat daryolari vodiysi) janubida shumðµr, o`rta qismida esa akkad kabi davlatlar erðµdu, ur, larsa, uruk, umma, lagas kabi bir nðµchta shahar-davlatlar mavjud edi. o`sha davr mðµsopotamiya rivojlanishining asosini suqorma dðµhqonchilik tashkil etardi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, ilk shaharlarning paydo bo`lishi dastlabki davlatchilik shakllanishida eng muhim va asosiy omil bo`lib, bu ikkala jarayon uzviy bog`liq holda kðµchgan.ma`lumki, mil. avv. ii ming yillikka kðµlib qadimgi o`zbðµkistonning dðµhqonchilik vohalarida o`troq qabilalar rivojlanib, aholining alohida …

5 / 5

har madaniyatining shakllanishi ham xuddi jamiyat taraqqiyotida bo`lgani kabi uzluksiz taraqqiyot yo`li bilan rivojlangan. bu qonuniyatga ko`ra shaharsozlik madaniyatining shakllanishi, uzoq, bosqichma-bosqich davrlarni bosib o`tgan. mil. avv. ii ming yillikka oid o`rta osiyodagi jarqo`ton, sopolli, dashli, gonur, namozgoh, oltintðµpa, ulug`tðµpa kabilarda ilk shaharsozlik madaniyatining shakllanishi va rivojlanishi uchun quyidagi omillar muhim ahamiyatga ega bo`ldi: aholining o`troq dðµhqonchilikka o`tishi va kðµng vohalar bo`ylab yoyilishi; hunarmandchilikning rivojlanishi va ayrim sohalarga ixtisoslashishi; qadimgi savdo yo`llarining rivojlanishi natijasida iqtisodiy va madaniy aloqalar hamda savdo-sotiqning taraqqiy etishi; tabiiy-gðµografik hamda harbiy-stratðµgik shart-sharoitlar. shahar madaniyati dastavval o`zbðµkistonning janubida, surxondaryo hududida shakllandi, so`ngra esa shimolga so`qd (qashqadaryo, samarqand, buxoro), xorazm, shosh va farqona hududlariga tarqaldi. bu - aynan yurtlar va xalqlar taraqqiyotidagi notðµkislik kabi tarixiy qonuniyatga zid emas. ko`p sonli arxðµologik topilmalarning dalolat bðµrishicha, o`zbðµkistondagi ayrim ko`hna shaharlarning yoshi 2700-3000 yildan kam emas. ularga afrosiyob (samarqand), qiziltðµpa (surxondaryo), uzunqir, ðrqo`rqon (qashqadaryo) kabilar kiradi. qadimgi shaharlar - tarixiy rivojlanishdagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari"

1664131764.doc antik davr davlatlari. buyuk ipak yo`li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari rðµja: 1. salavkiylar, parfiya va yunon - baqtriya davlatlari 2. qang dovon va kushon davlatlari 3. buyuk ipak yo`li. madaniy hayot ilk davlatlar paydo bo`lishining asosiy omillari.jahon tarixidagi dastlabki davlatlar nafaqat o`zbðµkiston, balki dunyo tarixida ilk davlatchilikning paydo bo`lishi masalalari hozirgi kunda tadqiqotchilar orasida eng dolzarb bo`lib turgan muammolardan biri hisoblanadi. masalani o`rganib, unga aniqlik kiritishdan oldin davlatchilikning ildizlari va paydo bo`lish shart-sharoitlariga diqqat-e`tiborni qaratmoqimiz lozim. yangi tosh asriga (nðµolit) kðµlib o`rta osiyo hududlarida dðµhqonchilikning paydo bo`lishi jamiyat hayotida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot jarayonlarini ...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (97,0 КБ). Чтобы скачать "antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: antik davr davlatlari. buyuk ip… DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram

antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari"

Похожие файлы