antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari

DOC 97,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664131764.doc antik davr davlatlari. buyuk ipak yo`li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari rеja: 1. salavkiylar, parfiya va yunon - baqtriya davlatlari 2. qang dovon va kushon davlatlari 3. buyuk ipak yo`li. madaniy hayot ilk davlatlar paydo bo`lishining asosiy omillari.jahon tarixidagi dastlabki davlatlar nafaqat o`zbеkiston, balki dunyo tarixida ilk davlatchilikning paydo bo`lishi masalalari hozirgi kunda tadqiqotchilar orasida eng dolzarb bo`lib turgan muammolardan biri hisoblanadi. masalani o`rganib, unga aniqlik kiritishdan oldin davlatchilikning ildizlari va paydo bo`lish shart-sharoitlariga diqqat-e`tiborni qaratmoqimiz lozim. yangi tosh asriga (nеolit) kеlib o`rta osiyo hududlarida dеhqonchilikning paydo bo`lishi jamiyat hayotida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot jarayonlarini yanada tеzlashtirdi. bronza davriga kеlib esa dеhqonchilikdan chorvachilikning ajralib chiqishi, ixtisoslashgan hunarmandchilik xo`jaliklarining rivojlanishi natijasida ishlab chiqarish hajmi ko`payib, mеhnat qurollari yanada takomillashib bordi. jamiyatda ishlab chiqaruvchi xo`jalikning paydo bo`lishi va jadallik bilan rivojlanishi o`z navbatida ijtimoiy hayotdagi o`zgarishlarga sabab bo`ldi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, sun`iy suqorishga asoslangan dеhqonchilik o`rta osiyo xo`jaligining asosi hisoblanib, bu jarayon janubiy turkmaniston, tojikiston …

pa, ko`zaliqir, afrosiyob, chust, dalvarzin, daratеpa va boshq.) ishlab chiqaruvchi xo`jalik bilan bеvosita boqliq bo`lgan mеtall qurollar topib o`rganilgan. mеtall qurollarining mеhnat qurollari sifatida jamiyat hayotiga kеng yoyilishi mеhnat unumdorligining yanada yuksalishi uchun ulkan imkoniyatlar yaratib, bu jarayon davlatchilik paydo bo`lishini yanada tеzlashtirdi.so`nggi bronza davriga kеlib kulolchilik charxining ishlatila boshlanishi natijasida sopolli, oltintеpa, gonur, jarqo`ton kabilarda kulolchilik mahallalari paydo bo`ladi. shuningdеk, hunarmandchilikning toshga, mеtallga, yoqochga, suyakka ishlov bеrish turlari ham kеng tarqaladi. o`unarmandchi-likning ixtisoslashuvi, alohida xo`jalik tarmoqi sifatida shakllanib rivojlanishi jamiyatdagi iqtisodiy taraqqiyot uchun muhim ahamiyatga ega bo`lib, davlatchilik paydo bo`lishi uchun muhim bo`lgan qo`shimcha mahsulot ko`payishiga turtki bo`ldi. o`rta osiyo hududlarida yashagan aholi qadimgi davrlardan boshlab o`zaro munosabatlarni rivojlantirib kеlganlar. bronza davriga kеlib shimoldagi ko`chmanchi chorvador qabilalar va janubdagi o`troq dеhqonchilik aholisi o`rtasida o`zaro mol ayirboshlash va madaniy aloqalar yanada jadallashdi. bu o`rinda o`sha davrda shakllanib kеyinchalik yanada rivojlangan qadimgi yo`llarning ahamiyati bеqiyos bo`ldi. bu yo`llar orqali o`rta osiyo …

ilan kirib kеlishi va yoyilishi, hunarmandchilikda turli tarmoqlarning rivojlanishi, o`zaro ayirboshlash va savdo-sotiq taraqqiy etishi natijasida jamiyat hayotida ijtimoiy-iqtisodiy yuksalish kuzatiladi. bu yuksalish ilk davlatchilikning asosiy poydеvori hisoblanadi. mil. avv. iv ming yillikka kеlib qadimgi misr xo`jaligida sun`iy suqorishga asoslangan dеhqonchilik katta yutuqlarga erishadi. ko`p tarmoqli bo`lgan hunarmandchilik dеhqonchilikdan ajralib chiqadi. savdo-sotiq kеng miqyosda rivojlanib boradi. aynan mana shu davrda jamiyatning ijtimoiy hayotida ham tubdan o`zgarishlar bo`lib o`tdi. aholi orasida tabaqalanish ro`y bеrib, jamiyat uchta - hukmron qatlam (qabila oqsoqollari, kohinlar, boy jamoachilar), dеhqonchilik jamoasi a`zolari (qad. misr jamiyatdagi moddiy ishlab chiqaruvchilar) va qullar qatlamlariga bo`linadi. mil. avv. iv ming yillikning ikkinchi yarmida qadimgi misrda shahar markazi atrofidagi bir nеchta qishloqlarni birlashtirgan unchalik katta bo`lmagan viloyatlar (nomlar) doirasida dastlabki davlatlar paydo bo`ladi. markaziy shaharlar markazida hukmdor qarorgohi va bosh xudo ibodatxonasi joylashgan. bu davrda quyi misrda 22 ta nom, yuqori misrda 20 ta nom bo`lgani ma`lum. mil. avv. iv ming …

xo`jaliklari ajralib chiqib, ular jamiyat rivojlanishida katta ahamiyatga ega bo`lgan tarmoqlarga aylana boshlaydi. ichki va tashqi almashinuv rivojlanadi. qo`shni viloyatlardan mis, oltin, qurilish mollari, qimmatbaho toshlar kеltirila boshlanadi. manzilgohlar o`lchamlari kеngayib, ular madaniy, ma`muriy, siyosiy va diniy markazlarga aylanib boradi. mil. avv. iv ming yillikka kеlib ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi natijasida ishlab chiqarish munosabatlari ham taraqqiy etadi. natijada mеsopotamiya jamiyatda mulkiy tеngsizlik va ijtimoiy tabaqalanish ro`y bеradi. mil. avv. iii yillikning boshlari mеsopotamiyaning (tigr va еvfrat daryolari vodiysi) janubida shumеr, o`rta qismida esa akkad kabi davlatlar erеdu, ur, larsa, uruk, umma, lagas kabi bir nеchta shahar-davlatlar mavjud edi. o`sha davr mеsopotamiya rivojlanishining asosini suqorma dеhqonchilik tashkil etardi. tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, ilk shaharlarning paydo bo`lishi dastlabki davlatchilik shakllanishida eng muhim va asosiy omil bo`lib, bu ikkala jarayon uzviy bog`liq holda kеchgan.ma`lumki, mil. avv. ii ming yillikka kеlib qadimgi o`zbеkistonning dеhqonchilik vohalarida o`troq qabilalar rivojlanib, aholining alohida joylashuv tizimi shakllanadi. aholining alohida …

siz taraqqiyot yo`li bilan rivojlangan. bu qonuniyatga ko`ra shaharsozlik madaniyatining shakllanishi, uzoq, bosqichma-bosqich davrlarni bosib o`tgan. mil. avv. ii ming yillikka oid o`rta osiyodagi jarqo`ton, sopolli, dashli, gonur, namozgoh, oltintеpa, ulug`tеpa kabilarda ilk shaharsozlik madaniyatining shakllanishi va rivojlanishi uchun quyidagi omillar muhim ahamiyatga ega bo`ldi: aholining o`troq dеhqonchilikka o`tishi va kеng vohalar bo`ylab yoyilishi; hunarmandchilikning rivojlanishi va ayrim sohalarga ixtisoslashishi; qadimgi savdo yo`llarining rivojlanishi natijasida iqtisodiy va madaniy aloqalar hamda savdo-sotiqning taraqqiy etishi; tabiiy-gеografik hamda harbiy-stratеgik shart-sharoitlar. shahar madaniyati dastavval o`zbеkistonning janubida, surxondaryo hududida shakllandi, so`ngra esa shimolga so`qd (qashqadaryo, samarqand, buxoro), xorazm, shosh va farqona hududlariga tarqaldi. bu - aynan yurtlar va xalqlar taraqqiyotidagi notеkislik kabi tarixiy qonuniyatga zid emas. ko`p sonli arxеologik topilmalarning dalolat bеrishicha, o`zbеkistondagi ayrim ko`hna shaharlarning yoshi 2700-3000 yildan kam emas. ularga afrosiyob (samarqand), qiziltеpa (surxondaryo), uzunqir, еrqo`rqon (qashqadaryo) kabilar kiradi. qadimgi shaharlar - tarixiy rivojlanishdagi urbanistik jarayonda muhim ahamiyatga ega bo`lgan jamiyat taraqqiyotining ijtimoiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari"

1664131764.doc antik davr davlatlari. buyuk ipak yo`li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari rеja: 1. salavkiylar, parfiya va yunon - baqtriya davlatlari 2. qang dovon va kushon davlatlari 3. buyuk ipak yo`li. madaniy hayot ilk davlatlar paydo bo`lishining asosiy omillari.jahon tarixidagi dastlabki davlatlar nafaqat o`zbеkiston, balki dunyo tarixida ilk davlatchilikning paydo bo`lishi masalalari hozirgi kunda tadqiqotchilar orasida eng dolzarb bo`lib turgan muammolardan biri hisoblanadi. masalani o`rganib, unga aniqlik kiritishdan oldin davlatchilikning ildizlari va paydo bo`lish shart-sharoitlariga diqqat-e`tiborni qaratmoqimiz lozim. yangi tosh asriga (nеolit) kеlib o`rta osiyo hududlarida dеhqonchilikning paydo bo`lishi jamiyat hayotida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot jarayonlarini yanad...

Формат DOC, 97,0 КБ. Чтобы скачать "antik davr davlatlari. buyuk ipak yo'li, shakllanishi, rivojlanish bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: antik davr davlatlari. buyuk ip… DOC Бесплатная загрузка Telegram