ўзбекистонда транспорт воситаларининг шаклланиши

DOC 62,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1664054137.doc o`zbekiston milliy amaliy bezak san`ati. diniy tasavvurlar, urf odatlar va irimlar. o`zbek xalq bayramlari, o`yin va marosimlari reja: 1. ibtidoiy davrlardan yetib kelgan tasviriy san`at namunalari. 2. ganch o`makorligi. naqsh san`ati. 3. kandakorlik metal buyumlariga ishlov berish. 4. misgarlik, zargarlik. 5. so`zandalar, zardo`zlar, gilamdo`zlik, kigiz bosish san`ati 6. diniy tasavvurlar yuzaga kelishi, ibtidoiy din peotolizm, fetilizm, animizm, sehr va jodu. 7. islom dinining tarqalishi musulmonchilik farz va sunnatlari, so`fizm va tariqat. 8. o`zbek xalq bayramlari, o`yin va marosimlari 9. yomg`ir chaqirish marosimi. o`zbek xalqi ajdodlari tasviriy san`at sohasi ibtidoiy jamiyat davridan boshlab ajoyib asarlar yaratganligini arxeologik kashfiyotlarda tasdiqlandi. respublikamizning juda ko`p joylarida, ayniqsa boysun, qurama tog` tizimlari, samarqand tevaragidagi tog`larda topilgan qoya toshlarga bitilgan ibtidoiy rasmlar o`zining realligi, rang - barangligi bilan hozirgacha kishilarni hayratda qoldiradi. ayniqsa etnik davrda yaratilgan turli xildagi amaliy bezak san`ati namunalari qadimiy xorazmliklar, baqtriyaliklar, so`g`diyoniylar, marg`ilonliklarning yuksak madaniyatiga ega ekanligini namoyon qiladi. o`rta osiyoliklarning …
2
ar bilan ajralib turadi. masalan, iii-iv asr obidasi bo`lib tuproq qal`aning serhasham saroy mehmonxonlaridagi o`yma ganchli rasmlar, o`sha davrga oid varaxsha shaharchasida kashf etilgan ganchga bitilgan o`simliksimon naqshlar, palbmetta, bo`rttirib ishlangan baliq tasvirida o`yilgan ganch, geometrik shakllari, qushlar hayvonlar va baliqlarning tasvirlari ajoyib san`ati namunalaridan. qadimiy ustalar murakkab naqshlarni o`simlik va hayvonlarning tasvirlaridan olib solishtirib ishlaganlar. ilk o`rta asrlardan boshlab ganchkorlik san`ati yana ham rivojlandi. movaraunnahrda ganchkorlik me`morchilikning asosiy bezak darajasiga ko`tarilib, ulardan afsonaviy hayvonlarning tasvirini ham uchratamiz. ayniqsa, junubiy o`zbekistonda o`rganilgan maqbaralarning interyeri, devor peshtoklari, ravoqlari nihoyatda nafis o`yma naqshlar bilan bezatilgan. masalan xii asrda termiz maqbaralarida yangicha uslub ishlatila boshlaganligi, ya`ni mukarnaslar (stilaktitlar)ning paydo bo`lishi va ko`pgina binolarda qo`llanilishi ganchkorlikning o`sganligidan dalolat beradi. ganchkorlikning gullab-yashnashi xviii-xix asr boshlariga to`g`ri keladi. bu sohada o`zbek ustalarida ayrim mintaqaga xos badiiy uslub va belgilar saqlanib qolgan. ular o`ziga xos o`ymakorlik maktablarini yaratibgina qolmay o`zaro tarixiy davr jihatidan ham farqlanadilar. bizning asrimizga …
3
n`anaviy ornament geometrik va o`simlik shaklida. mashhur badiiy ganchkor ustalardan o`zbekiston fanlar akademiyasining faxriy a`zosi, respublikada xizmat ko`rsatgan san`at arbobi shirin murodov, xalqaro mukofotlar sovrindori, o`zbekistonda xizmat ko`rsatgan san`at arbobi abdulla boltayev, elga katta hurmatga sazovor bo`lgan mohir ustalar toshpo`lat arslonqulov, usmon ikromov, anvar quliyev, shamsiddin o`ofurov, quli jalilov, o`zbekiston fanlar akademiyasining faxriy a`zosi yusuf ali musayev, va boshqalar yaratgan o`ymakorlik va me`morchilik san`ati xalqimizning tabiiy boyligidir. yog`och o`ymakorligi ham o`zbekistonning barcha viloyatlarida keng tarqalgan yog`och o`ymakorligi namunalari ilk o`rta asrlarga oid surxondaryo vohasidagi yumaloq tepadan, buxoro, xiva, samarqand, shahrisabz va boshqa joylardagi qazilmalardan topilgan. ix-x asrlarda o`rta osiyo, shu jumladan o`zbekistondagi yog`och o`ymakorligi yana ham rivoj topdi. bu davrda xoslik shundan iborat ediki, o`ymakor ustalar yaratgan naqsh zaminida qandaydir ramziy ma`no, ezgu tilak, orzu va go`zal niyatlar ifodalangan. an`anaviy naqqoshlik noyob badiiy san`ati turlaridan biri tosh va suyak o`ymakorligi hisoblanadi. bu san`at xalq orasida toshtaroshlik deb ham aytadilar. eramizning …
4
aydo bo`lgan chinnisozlik hozir tez sur`atlar bilan rivojlanib, an`anaviy badiiy san`ati namunalarni yaratishda davom etmoqda. zargarlik san`ati ayniqsa buxoro va xivada mashhur bo`lgan. bizning davrimizgacha yetib kelgan muhim amaliy san`atlaridan biri to`qimachilik va kashtachilikdir. bu soha marg`ilon, buxoro, samarqand, qarshi, kitob, xiva, toshkent kabi shaharlarda rivojlangan. badiiy kashtachilik, chitgarlik atlas to`qish san`ati uzoq davrlardan saqlanib kelmoqda. do`ppi kashtachiligi o`zbek xalqining g`ururi hisoblanadi. zardushtiylik, gilam to`qish, kigiz bosish amaliy san`ati ham keng tarqalgan. xulosa qilib aytish mumkinki, o`zbek xalqining uzoq tarixiy taraqqiyotida har tomonlama rivojlanib ko`p qirrali va boy an`analariga ega amaliy bezak san`ati nihoyatda rang -barang madaniy meosimizning eng ajoyib, betakror namunalarini uchratish mumkin. o`zbek xalqining madaniy merosida xalq ijod qilgan va katta ijtimoiy ahamiyatga ega turli bayramlar ommaviy o`yinlar, mavsumiy va kasb-hunar marosimlari alohida o`rinni egallaydi. bayramlar va marosimlar ijtimoiy va shaxsiy hayotining barcha tomonlarini qamrab oluvchi kishilar o`zaro munosabatlarining turli jihatlari va shakllarida namoyon bo`luvchi muayyan urf odatlar …
5
il gul soyli, loy tutish, «sust xotin» kabilar. yozgi marosimlardan. «qovun sayli», «choy momo», va hokazolar. kuzgi marosimlar. hosil yig`imi bilan «bog`liq mixigar», «oblo baraka», «shamol chaqirish» marosimlari hosil yig`imi bilan «bog`liq mixgar», «oblo baraka», «shamol chaqirish», «uzum sayli» kabilar. butun old va o`rta osiyoda mashhur navro`z bayrami va marosimlari juda uzoq davrlardan beri nishonlanib kelmoqda. bu bayram aslida qadimiy dehkonchilik kalendari kecha bilan kunduz teng kelgan kunlari 20-21 martda boshlanadi. o`sha davrda butun tabiat uyg`ona boshlaydi, yer bag`ridagi barcha mahluqot va barcha mavjudodlarning , qurt-qo`mirsqalar, o`simlik va o`t-o`lanlarda jonlanish ro`y beradi. bunday yangilanish jarayonining bag`ishlanishi shamol (quyosh) yil hisobida 21-martga to`g`ri kelgan birinchi yangi kuni navro`z deb ataganlar. dehkonchilik va chorvachilik bilan yana bir muhim marosimlardan qurg`oqchilik vaqtlarida yomg`ir chaqarish urf-odatlari ham qadimdan saqlanib kelgan. lalmikor dehkonchilik va chorva bilan shug`ullanuvchi aholi uchun bahor hamda yozning ilk oylarida yomg`irga katta ehtiyoj seziladi. o`zbeklar va boshqa o`rta osiyo xalqlari tabiiy, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекистонда транспорт воситаларининг шаклланиши"

1664054137.doc o`zbekiston milliy amaliy bezak san`ati. diniy tasavvurlar, urf odatlar va irimlar. o`zbek xalq bayramlari, o`yin va marosimlari reja: 1. ibtidoiy davrlardan yetib kelgan tasviriy san`at namunalari. 2. ganch o`makorligi. naqsh san`ati. 3. kandakorlik metal buyumlariga ishlov berish. 4. misgarlik, zargarlik. 5. so`zandalar, zardo`zlar, gilamdo`zlik, kigiz bosish san`ati 6. diniy tasavvurlar yuzaga kelishi, ibtidoiy din peotolizm, fetilizm, animizm, sehr va jodu. 7. islom dinining tarqalishi musulmonchilik farz va sunnatlari, so`fizm va tariqat. 8. o`zbek xalq bayramlari, o`yin va marosimlari 9. yomg`ir chaqirish marosimi. o`zbek xalqi ajdodlari tasviriy san`at sohasi ibtidoiy jamiyat davridan boshlab ajoyib asarlar yaratganligini arxeologik kashfiyotlarda tasdiqlandi. respubl...

Формат DOC, 62,0 КБ. Чтобы скачать "ўзбекистонда транспорт воситаларининг шаклланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекистонда транспорт воситала… DOC Бесплатная загрузка Telegram