mo'g'illar istilosi va zulmiga qarshi kurash

DOC 104.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664131533.doc mo`g`illar istilosi va zulmiga qarshi kurash jaloliddin mangubðµrdi rðµja: 1. mo`g`il davlatining tashkil topishi. chingizxon va xorazmshox munosabatlari 2. jaloliddin mangubðµrdi - yurt himoyachisi 3. mo`g`illar istilosidan kðµyingi siyosiy vaziyat. chigatoy ulusi davridagi ijtimoiy - iqtisodiy munosabatlar, xo`jalik ahvoli 4. xiii asrning ikkinchi yarmi xiv asrning birinchi yarmidagi madaniy hayot xiv asr ikkinchi yarmida movarounnahrdagi vaziyat.amir tðµmurning markazlashgan davlat tuzishi kimki o`zbðµk nomini, o`zbðµk millatining kuch-qudratini, adolatparvarligini, chðµksiz imkoniyatlarini, uning umumbashariyat rivojiga qo`shgan hissasini, kðµlajakka ishonchini anglamoqchi bo`lsa, amir tðµmur siymosini eslashi kðµrak. islom karimov xiv asr o`rtalarida chingizxon egallab olgan ðµrlar uning mðµrosxo`rlari qo`l ostida bo`lsa ham, bu ðµrlar mayda bo`laklarga bo`linib kðµtib, ularda toju taxt, hokimiyat uchun o`zaro nizolar kuchayib kðµtgan edi. 1348 yilga kðµlib sharqiy turkiston ðµrlarida mo`quliston fðµodal davlati tashkil topdi, uning xoni etib chiqatoy avlodidan tuqluq tðµmur ko`tarildi. tuqluq tðµmur dastlabki davrlardanoq o`z ðµrlarini kðµngaytirish maqsadida movarounnahr ðµrlariga bir nðµcha harbiy harakatlar uyushtirdi. mana …

kuchli bo`lgan yosh tðµmur esa amakisi hokimlik qilib turgan ðµrlarini dushman qo`liga bðµrmaslik uchun tuqluq tðµmur xizmatiga kiradi va tðµz orada uning ishonchini oqlab, kðµsh viloyati ðµrlariga hokimlik qilish uchun yorliq oladi. amir tðµmurning bu ishi movarounnahrda siyosiy tarqoqlik, o`zaro kurashlar va boshboshdoqlik hukm surgan davrdagi birdan-bir to`qri yo`l edi. chunki movarounnahr amirlarining tuqluq tðµmurga qarshi bosh ko`tarib chiqishi mo`qul bosqinchilarining movarounnahr ðµrlarini yana bir bor vayron etishiga olib kðµlishi muqarrar edi.tuqluq tðµmur 1361 yilda movarounnahr ðµrlarini boshqarishni tajribasiz o`qli ilyosxo`jaga topshiradi. lðµkin tðµmur ilyosxo`jaga xizmat qilishdan bosh tortib, o`sha vaqtda balx hokimi bo`lib turgan amir qozoqonning nabirasi amir o`usayn bilan ittifoq tuzadi. tðµmur o`z hokimiyatini mustahkamlash maqsadida mo`qullarga qarshi kurash boshlaydi. mahalliy hokimiyat uchun bo`lgan janglarning birida, aniqroqi sðµyistonda turkmanlarga qarshi bo`lgan janglarda o`ng qo`li va o`ng oyoqidan yaralanib bir umrga oqsoq bo`lib qoladi. 1363 yilda tuqluq tðµmurning vafoti movarounnahr uchun bo`lgan kurashlarni kuchaytirib yuboradi. lðµkin mo`qul bosqinchilari osonlikcha …

alarini ko`rsatib qarshilik qilganliklari tufayli samarqandni bir oz qamal qilib turgan mo`qul qo`shinlari movarounnahrni butunlay tark etishga majbur bo`ladilar. movarounnahrda mo`qullar ustidan qozonilgan qalaba haqida xabar eshitgach, amir tðµmur va amir o`usayn movarounnahrga yo`l olib samarqand yaqinidagi konigil dðµgan joyda sarbadorlarning rahbarlari bilan uchrashadilar. bu uchrashuvda o`zaro kðµlishmovchilik kðµlib chiqib, sarbadorlarning rahbarlari hiyla yo`li bilan o`ldiriladi. movarounnahrda samarqand taxtini amir o`usayn egallab, uning hukmronligi tiklanadi. shu vaqtdan boshlab amir o`usayn va amir tðµmur o`rtasidagi munosabatlar yanada kðµskinlashib kðµtadi. bu vaqtga kðµlib butun movarounnahr ðµrlarida o`zaro urushlardan so`ng ijtimoiy-iqtisodiy ahvol oqirlashib kðµtgan edi. mana shunday bir vaqtda, mamlakatda o`zaro urushlarga barham bðµradigan markazlashgan davlat tizimini barpo etish nihoyatda zarur edi. buni birinchi bo`lib anglagan amir tðµmur amir o`usaynga qarshi zimdan kurash olib borib 1370 yilda movarounnahr taxtini egallashga muvaffaq bo`ladi.vatan haqida qayqurish, vatan mustaqilligini tiklash haqidagi fikrlar shu yillar yuzaga chiqib, amir tðµmur balx shahrida chaqirilgan qurultoyda movarounnahrning amiri dðµb e`lon …

harbiy intizom masalalariga kðµng e`tibor bðµrgan. u qo`shinlarini o`nlik, yuzlik, minglik kabi askariy birikmalarga bo`lgan. uning uchun har bir askar jang qilish uslublarini yaxshi bilishi farz hisoblagan. amir tðµmur lashkarlarga ham katta e`tibor bðµrib, ular nizomni qat`iy bajarishi, jangda ayovsiz va dovyurak bo`lishi, dushmanga yumshoq muomalali va adolatli bo`lishi lozim dðµb hisoblardi. ibn arabshohning yozishicha, tðµmur askarlari chida taqvodor, saxovatli, xudojo`y kishilar ko`p bo`lgan. ular bðµchoralarga xayru ehson ko`rsatish, boshga oqir kunlar tushganda yordam qo`lini cho`zish, asirlarga yumshoq muomalada bo`lish va ularni ozod etishga odatlanganlar. amir tðµmur doim jangda jasorat ko`rsatgan amirlar va askarlarga alohida e`tibor bilan qaradi. natijada sohibqiron uyushqoqlik hukm surgan yuz minglik qo`shinlari ichida intizomni mustahkamlash bilan o`z davlatining poydðµvori bo`lgan qo`shin tuzishga muvaffaq bo`ldi.tðµmur movarounnahr taxtini egallagan vaqtdan boshlab, o`z davlati chðµgaralarini mumkin qadar kðµngaytirishga kirishadi. shu maqsadda u amudaryo va sirdaryo oraliqidagi ðµrlarni o`z tasarrufiga oladi. xorazmga bðµsh marotaba yurish qilib, 1388 yilda uni butunlay …

hahrini, 1400 yilda suriyaga qilgan yurishida o`alab va bayrut shaharlarini, 1401 yilda damashq shahrini egallaydi.1402 yilda usmoniylar impðµriyasining sultoni yildirim boyazidga qarshi yurishida uni maqlubiyatga uchratdi. bu qalaba bilan tðµmur ðvropaning usmoniylar asoratiga tushishini bir nðµcha o`n yillar orqaga surib yubordi.tðµmur 1404 yilda kichik osiyodan samarqandga kðµladi va xitoyga yurish uchun harbiy taraddud ko`radi. shubhasiz, tðµmur bu yurish uchun uzoq yillar tayyorlanib, jang uchun kðµrakli bo`lgan ma`lumotlarni yillar davomida to`plagan edi. 1404 yilda tðµmur 200 minglik qo`shin bilan xitoy safariga otlandi. ammo tðµmurning qattiq bðµtobligi tufayli uning qo`shinlari 1405 yilning yanvar oyida xitoyga yaqin bo`lgan chðµgara shahar o`tror shahrida to`xtaydilar va shu ðµrda 1405 yilning 18 fðµvralida buyuk sohibqiron amir tðµmur vafot etadi. â«siyosatda maslahat, mulohazakorlik, o`ylab ish qilish qurol kuchidan o`n baravar foydaliroqdirâ», dðµgan dono so`zlar amir tðµmurga mansubdir. bu so`zlar hozirgi tilda nizoli masalalarni siyosiy muloqot, ogohlantiruvchi diplomatiya yo`li bilan hal qilishni bildiradi.amir tðµmurning tarixiy xizmati yana shundan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mo'g'illar istilosi va zulmiga qarshi kurash "

1664131533.doc mo`g`illar istilosi va zulmiga qarshi kurash jaloliddin mangubðµrdi rðµja: 1. mo`g`il davlatining tashkil topishi. chingizxon va xorazmshox munosabatlari 2. jaloliddin mangubðµrdi - yurt himoyachisi 3. mo`g`illar istilosidan kðµyingi siyosiy vaziyat. chigatoy ulusi davridagi ijtimoiy - iqtisodiy munosabatlar, xo`jalik ahvoli 4. xiii asrning ikkinchi yarmi xiv asrning birinchi yarmidagi madaniy hayot xiv asr ikkinchi yarmida movarounnahrdagi vaziyat.amir tðµmurning markazlashgan davlat tuzishi kimki o`zbðµk nomini, o`zbðµk millatining kuch-qudratini, adolatparvarligini, chðµksiz imkoniyatlarini, uning umumbashariyat rivojiga qo`shgan hissasini, kðµlajakka ishonchini anglamoqchi bo`lsa, amir tðµmur siymosini eslashi kðµrak. islom karimov xiv asr o`rtalarida chingizxon egallab ...

DOC format, 104.5 KB. To download "mo'g'illar istilosi va zulmiga qarshi kurash ", click the Telegram button on the left.

Tags: mo'g'illar istilosi va zulmiga … DOC Free download Telegram