arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari

DOCX 1 page 17.6 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu: arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari o’rta osiyo xalqlari arablar istilochilik yurishining birinchi kunlaridan boshlab o`z erki va ozodligi uchun muqaddas kurashga otlanganlar, ona vatan tuprog’ining biror qarich yeri bo`lsada, uni jangsiz va kurashsiz bosqinchilarga bermaganlar, arablarga qarshi olib borilgan erk va ozodlik kurashining- eng e'tiborli tomoni shundaki, bu korashda movarounnahrning o’troq qadimiy yerlik aholisi bilan turk qabilalari doimo birgalashib yagona ittifoqda jang qilganlar. 720—722 yillarda birinchilar katorida arablarga qarshi sug’diyonada qo`zgolon ko`tarilgan. bu ko`zgalonga samarqand hokimi g’o’rak va panjikent xukmdori divashtich boshchilik qilganlar. har safar bo`lganidek so’g’dliklarning ozodlik va erk uchun kurashlarini turklar qo’llab- quvatlaganlar. ettisuvdan, turkash xoqon shahzoda kursul boshchiligida katta qo’shinni yordam berish uchun sa- marqandga yuborgan. sug’dliklarning birlashgan kuchlari arablar qarshi muvaffaqiyatli janglar qilib bir necha zarbalar berganlar. bu paytda xurosonda sayd ibn abdulaziz noib edi. u yumshoq tabiatli va ayni zamonda kiyim-kechakka o’ch bo’lganligidan «xuzayna» (uy bekasi) laqabini olgan edi. xurosonga yangi tayinlangan said …

2 / 1

nlar va so’g’dlilarni qamal qilganlar. farg’ona hokimi so’g’dliklarga yordam bermagan.qamalda qolgan so’g’dliklarni arablar batamom qirib tashlaganlar. ba'zi ma'lumotlarda uch ming, yana boqalarida esa etti ming odam ana shu qirg’inda halok bo`lganligi ta'kidlanadi. arablar juda katta o’ljalarni qo’lga olganlar. sayd al-haroshiy divashtich boshchiligida obargar yaqinida turgan panjikentliklarni tugatishga kirishadi. shu maqsadda u sulaymon ibn abussari boshchiligida katta qo’shin jo’natadi. bu ko’shin tarkibida o’rta osiyo hududlaridagi bir necha hokimlar, jumladan xorazm vohasi kuchlari ham bor edi. umumiy qo’shinga rahbarlik qilish musayyob ibn bashir ar-riyohiyga yuklatiladi. ko`zg’olon ko`targan divashtich boshchiligidagi kuchlar obargar qal'asidan chiqib dushmanni qarshi oladi. bu jangda arablarning qo’li baland kelib, ko`zg’olonchilar obargar qalasiga chekinadilar. qala arablar tomonidan qurshovga olinadi. kuchlar nisbatining teng emasligini hisobga olgan divashtich sulaymonga qal'ani topshirishga rozi bo`ladi va o`zini musayyob bilan birga haroshiy oldiga yuborishni so’raydi. haroshiy divashtichni izzat-ikrom bilan kutib oladi, samimiy qabul qiladi, so`ngra arbinjonga (ba'zi manbalarda rabinjon — kattaqo’rgonga yaqin joyda) olib borib …

3 / 1

llab-quvvatladilar. ittifoqchilarning birlashgan kuchlari arablarni xo’janddan to samarqandgacha bir necha zarbalar berib ta'qib etib bordilar. bu voqealar shundan dalolat beradiki, so’g’dliklar arablardan bir necha bor mag’lubiyatga uchragan bo`lsalarda, ular o`zlarini hali batamom zabt etilgan deb hisoblamas edilar va arablarga qarshi kurashni davom ettira berdilar. 725—729 yillar davomida arab halifaligining soliq siyosatiga qarshi samarqand, buxoro va xuttaliyonda ko`zg’olonlar bo’lib o’tdi. bu davrda ashros ibn abdulla as-sulomiy noib bo’lib, u ikki tomonlama siyosat olib borib mahalliy aholining g’azabiga duchor bo`lgandi. u dastlab-musulmon dinini qabul qilgan fuqarolardan hech qanday soliq olinmaydi, deb xuroson va movarounnahr aholisining ishonchiga sazovor bo`lgan edi. ashros arablar kuchi islomda, islomni qabul qilgan mahalliy xalq arablarga hech qanday qarshilik qilmaydi, deb o’ylagandi. so’gdliklar uning va'dasiga ishonib tezda islom diniga kirgan va musulmon bo`lgandilar. masalani qiziq tomoni shundaki, ilgari xalq tomonida turib arablarga qarshi kurashgan samarqand hokimi g’o’rak endi ashros siyosatiga qarshi chiqadi. taboriy malumotlariga qaraganda u ashrosga xat yozadi. …

4 / 1

anliklarini ochiq-oydin e'lon qilganlar. turklar qo’zg’alonchilarni qo’llab-quvvatlab, ularga yordam berganlar. qo’zg’olon hamma yerni qamrab olgan. ayniqsa, 728 yil arablar uchun juda og’ir bo`lganligi qayd etiladi. qo`zg’olonchilar ularni juda ko`plab hududlardan xaydab chiqarganlar. faqat qo’rakning ikkiyuzlamalik va sottqinlik siyosati tufayli dobussiya va samarqand arablar qo’lida qolgan. g’o’rak bu ozodlik kurashida katta rol o’ynashi mumkin edi. ammo u bu yo`lni tanlamadi. faqat 729 yilda juda katta urinishlardan so`ng arablar yana buxoroni qaytarib olishga muvaffaq bo`ldilar. turklarning ko`zg’olonchilarga ko`rsatgan yordamidan ta'sirlangan g’o’rak kechikib bo`lsada, arablar bilan aloqani uzdi va so’g’dliklar qo`zgoloniga qo’shildi. bu uning ilgarigi obro’sining tiklanishiga sabab bo`ldi. taboriy ayniqsa kesh atrofida -arablarga qarshi shosh, farg`ona ko’shinlari va turk lashkarlarining qahramonlarcha jang qilganligini aloxida ko`rsatadi. bu olib borilgan janglar samarqand, buxoro va boshqa joylarni istisno qilganda movarounnahr xalqining yana besh yil mobaynida arablar xukmronligiga bo’ysunmagan jasoratidan bir namunadir. 736—737 yillarda tohariston va so’g’dda arablarga qarshi yana qo`zg’olon ko`tarildi. natijada arablar juda og’ir …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari"

mavzu: arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari o’rta osiyo xalqlari arablar istilochilik yurishining birinchi kunlaridan boshlab o`z erki va ozodligi uchun muqaddas kurashga otlanganlar, ona vatan tuprog’ining biror qarich yeri bo`lsada, uni jangsiz va kurashsiz bosqinchilarga bermaganlar, arablarga qarshi olib borilgan erk va ozodlik kurashining- eng e'tiborli tomoni shundaki, bu korashda movarounnahrning o’troq qadimiy yerlik aholisi bilan turk qabilalari doimo birgalashib yagona ittifoqda jang qilganlar. 720—722 yillarda birinchilar katorida arablarga qarshi sug’diyonada qo`zgolon ko`tarilgan. bu ko`zgalonga samarqand hokimi g’o’rak va panjikent xukmdori divashtich boshchilik qilganlar. har safar bo`lganidek so’g’dliklarning ozodlik va erk uchun kurashlarini turklar qo’llab- quva...

This file contains 1 page in DOCX format (17.6 KB). To download "arablar zulmiga qarshi xalq ozodlik kurashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: arablar zulmiga qarshi xalq ozo… DOCX 1 page Free download Telegram