o’zbek xonliklarining rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati. jadidchilik

DOCX 46.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662374815.docx [bookmark: _goback]oâzbek xonliklarining rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati. jadidchilik reja: 1. turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik idora usulining joriy etilishi. 2. turkiston general-gubernatorligi. mustamlakachilik boshqaruv tizimi. 3. turkiston xalqlarining mustamlakachilikka qarshi milliy-ozodlik kurashlari. 4. turkistonda jadidlar harakatining vujudga kelishi, ularning islohotchilik faoliyati. turkiy xalqlar yashovchi bepoyon hududlarni bosib olish rossiya podshohlarining azaliy orzusi edi. bu boradagi amaliy harakat ivan grozniy zamonidan boshlangan edi. u qozon (1552), astraxan (1556), sibir (1581-1590) xonliklarini bosib oladi va endi turkiston toâgârisida maâlumotlar toâplashga kirishadi. shu maqsadda 1558-1559-yillarda antoni jenkinson boshliq elchilarni buxoroga yuborib josuslik maâlumotlari toâplagani maâlum. rusiya hukumati xvii asr davomida 9-marta elchi yuborib, buxoro va xiva xonliklarining iqtisodiy va harbiy ahvolini oârganadi. â«sharqni egallaâ» siyosati. rossiya podshohi pyotr i zamonida (1689-1725) â«sharqni egallaâ» siyosati yuritildi. bu siyosatning tarkibiy qismlaridan biri turkistonni egallash edi. turkistonni bosib olish rejasi tuzildi. xiva, buxoro, qoâqon xonliklarining gâarbiy, …

6 ta katta va 96 ta kichikroq harbiy qalâa va istehkomlar qurdiradi, ularga qoâshinlarini joylashtiradi. angliya-rossiya raqobati. xix asrda yirik mustamlakachi davlatlar tomonidan afiika, osiyo, amerika va okeaniya mamlakatlarini boâlib olish uchun kurash yanada kuchayadi. xix asr oârtalarida ikki yirik mustamlakachi imperiya - buyuk britaniya va rossiya davlatlari manfaatlari turkistonda toâqnashdi. ikkala davlat bir-biridan yashirin ravishda oârta osiyoga kirish, xonliklardagi hukmron sulolalar bilan til topish yoâllarini qidirardi, shu maqsadda harbiy missiyalar yuborar edi. angliya hindiston tomondan, rossiya qozoq choâllari va sibir tomondan harakat qilardi, oâzbek xonliklarini oâz taâsir doirasiga olish, oâz manfaatlari yoâlida xonliklarning boyliklari, tabiiy resurslaridan foydalanish, oâz mustamlakasiga aylantirishga intilardi. shu boisdan ingliz-rus raqobati kundan-kunga kuchayib bordi. hindiston va afgâoniston orqali oâzbek xonliklari bilan savdo-sotiq, diplomatik aloqalar olib borayotgan buyuk britaniya rossiyaning turkistonga kirib kelayotganidan xavfsiramoqda edi. rossiyaning turkistonni bosib olish rejalaridan xabardor boâlgan angliya hukumati rossiya rejalarini barbod qilish podshoalarini koârdi. ost-indiya kompaniyasi tomonidan josuslik maâlumotlari toâplash …

arakat qildi. 1841-1842-yillarda angliya hukumati-mayor konollini xivaga, polkovnik stoddartni buxoroga maxsus missiya bilan yubordi. ular xiva xoni va buxoro amiri huzurida boâlib, rossiya tajovuzidan saqlanish uchun uchchala xonlik bir-birlariga yordamlashishini, kuchlarni birlashtirishni, ittifoq tuzishni taklif qilib, rus qoâshinlariga qarshi kurashish uchun qoâshin bilan yordam berishga vaâda qiladilar. biroq ularning rasmiy hujjatlari boâlmagani sababli amir nasrullo ularni zindonga tashlatadi. bularni qutqarish uchun angliya tomonidan turkiya homiyligida-mayor volf buxoroga yuboriladi, ammo uning 1843-1845-yillarda buxorodagi urinishidan ham natija chiqmadi, zindondagilar qatl etiladi, volfning oâzi zoârgâa qochib qutiladi. shuningdek, 1843-yilda xivaga kelgan kapitan ebbot ham angliya manfaatlari yoâlida ishlagani maâlum. ingilizlarning oârta osiyoda jiddiyroq siyosat yuritishiga afgâoniston xalaqit berardi. shu boisdan inglizlar maxsus â«afgâon siyosatiâ»ni ishlab chiqib, afgâoniston amirini boâysundirish, hirot va qandahorni inglizlar mulkiga aylantirish, ularda harbiy kuchlarni joylashtirishni rejalashtiradi. shu maqsadda angliya 1838-1842 va 1878-1880-yillarda afgâonistonga ikki-marta bosqinchilik urushlari uyushtirdi. biroq afgâonistonni boâysundira olmadi. ost-hindiston kompaniyasi oârta osiyo bozorlariga kirish va egallab …

o- aleksandrovskaya deb nom berdi. 1845-yilda orenburg va yoyiq, 1847-yilda sirdaryoning orol dengiziga qoâyilish joyida raim (oral) harbiy istehkomlari qurildi. perovskiy qoâshinlari 1853-yilda qoâqon xonligining strategik ahamiyatga molik boâlgan oqmasjid qalâasini bosib oladi va u yerda mustahkam oârnashadi. xonliklarning shimoliy-sharqiy tomonida esa gâarbiy sibir general-gubernatori g.gosford hujumga tayyorlanish uchun 1847-yilda yettisuvdagi ulutov yaqinida ikkita harbiy istehkom, 1848-yilda qorabuloq qalâasini, 1854-yilda olmati ovuli yonida verniy istehkomini qurib, harbiy kuchlarni joylashtiradi. 1860-yilda qoâqon xonligi hududiga qarashli harbiy istehkomlarga hujum qilib, toâqmoq, pishpak va boshqa qalâalarni birin-ketin bosib ola boshladi. perovskiy va gosfordlarning harbiy harakatlari amalda rossiyaning oârta osiyoga eâlon qilinmagan bosqinchilik yurishining boshlanishi edi. turkistonni bosib olish masalasi podshoh aleksand ii tomonidan 1859 va 1861-yillarda oâtkazilgan saroy kengashida muhokama qilinadi va birinchi navbatda qoâqon xonligini bir yoqlik qilish, unga qarshi harbiy harakatlarni boshlashga qaror qilinadi. oârta osiyo xususidagi raqobatda rossiya ustunlik qildi. angliya rossiyaning harbiy kuch bilan oârta osiyoni egallashga qaratilgan harakatlarini …

ldiki, oâliklardan tepalar hosil boâldi. jangda mulla alimqul qoâshinlari gâolib chiqdi, chernyaev qoâshinlari jangda engilib orqaga chekinishga majbur boâldi. mulla aliquli oâz qoâshinlarini bosqinchilar egallagan shaharlarni ozod qilish uchun jangga tayyorlayotgan bir paytda buxoro amiri muzaffarning qoâqon xonligi xududlariga bostirib kirganligi toâgârisida xabar olindi. mulla alimqul oâz qoâshinlari bilan qoâqon himoyasiga otlanishiga majbur boâldi. vaziyat chernyaevga qoâl keldi, uning qoâshinlari orenburg otryadlari bilan sayramda qoâshilib, 1864-yil 14-sentabrda chimkentga yangidan yurish uyushtirdi va shaharni bosib oldi. chernyaev 1864-yil 2-oktabr kuni toshkentga hujum boshladi. toshkent qoâqon xonligining eng yirik, muhim strategik ahamiyatga molik shahari boâlib, uzunligi 25 chaqirim, eni 2-3 metr, balandligi 5-7- metr boâlgan devor bilan oârab olingan edi. devor tepasining kengligi 2 m. boâlib, mudofaa minoralari, oâq otadigan shinaklari boâlgan, devor atrofi suv toâldirilgan zovur bilan oârab olingan edi. toshkent mudofaachilarining mardona harakati tufayli chernyaev qattiq magâlubiyatga uchradi, 72 zobit va askarni yoâqotdi. chimkentga qaytishga majbur boâldi. chernyaev 1864-1865-yil qishini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbek xonliklarining rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati. jadidchilik"

1662374815.docx [bookmark: _goback]oâzbek xonliklarining rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati. jadidchilik reja: 1. turkistonning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik idora usulining joriy etilishi. 2. turkiston general-gubernatorligi. mustamlakachilik boshqaruv tizimi. 3. turkiston xalqlarining mustamlakachilikka qarshi milliy-ozodlik kurashlari. 4. turkistonda jadidlar harakatining vujudga kelishi, ularning islohotchilik faoliyati. turkiy xalqlar yashovchi bepoyon hududlarni bosib olish rossiya podshohlarining azaliy orzusi edi. bu boradagi amaliy harakat ivan grozniy zamonidan boshlangan edi. u qozon (1552), astraxan (1556), sibir (1581-1590) xonliklarini bosib oladi va endi turkiston toâgâris...

DOCX format, 46.9 KB. To download "o’zbek xonliklarining rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati. jadidchilik", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbek xonliklarining rossiya i… DOCX Free download Telegram