numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari

DOC 71,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664132069.doc numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari reja: 1. numizmatika fanining o`rganilishi tarixidan. 2. tangalarning zarb qilina boshlashi. 3. antik davlatlarda pul zarb qilishni yo`lga qo`yilishi. 4. o`rta osiyoda tangalar zarb etishning boshlanishi. 5. grek dirxamlarini muomalada bo`lishi. 6. xorazmda zarb qilingan tangalar. o`zbekiston mustaqillikka erishganligi tufayli, jamiyatimizning xamma soxalarida jiddiy o`zgarishlar davri boshlandi. shu jumladan tarix fani oldida xam yangi yangi muammolar ilmiy izlanishlarni taqozo qilmokda. tarix fanining yordamchi soxalari ichida o`z o`rniga ega bo`lgan numizmatika, mamlakatimiz istiqlolga erishgandan keyin uning nufuzi yanada ortdi, mustaqil tarix fani sifatidagi maqomga ega bo`ldi. chunki tariximizni o`rganishda tangashunoslik fanining axamiyati beqiyosdir. tangalar bizga eramizdan avvalgi davrdan to xozirgi kungacha bo`lib o`tgan tarixiy voqealar siyosiy iqtisodiy, ayrim xollarda esa millatlarning e`tiqodiy dunyoqarashlari xaqida ma`lumot baeradi. "numizmatika" so`zi grekcha "nomisma"-ya`ni tanga pul yoki chaqa pul degan ma`noni anglatadi. tangashunoslik oltin, kumush va misdan ishlangan metall pullarni o`rganish xaqidagi fandir. ushbu soxaga bundan …

tsionerlar turli zamon va davrlardagi tanga, chaqa pullarni yig`ib ularni kataloglarini (ro`yxatlari) tuzganlar va xar qaysisini aloxida tarzda ta`rifini yozganlar. ularning ko`pchiligi qadimgi tillarni bilganliklaridan tanga chaqalardagi xatlarni o`qishga xarakat qilganlar. ayrim kollektsionerlar to`plagan tangalarini bir joyga to`plab umumiy kollektsiya tashkil etganlar. g`arbiy evropa xukmdorlari san`at axli tangalarni boylik sifatida to`plashlari natijasida u erdagi davlat xazinalarida turli xil mamlakatlarning tangalari yig`ilib bordi. tangalarni yig`ish 14 asrlardan boshlab asta-sekin odat tusiga kirdi. qirollar va imperatorlar qimmatbaxo tangalarni davlat xazinasidan ajratib olib maxsus myuntskabinetlar (tangalarni saqlovchi xonalar) tashkil etganlar, xamda ularni o`rganish va ularga tartib berish uchun olimlarni jalb etganlar. xozirgi kunda angliya, frantsiya, sankt-peterburg, vena, berlin kabi mamlakat shaxarlarida jaxondagi yirik yig`ma koolektsiyalar mavjud. dastlabki tangashunoslikning izlanishlari natijasida ilk bor 14 asrda andreo ful`vionning yunon va rim tangalari ifodalangan "taniqli kishilar tasviri" nomli kitobi nashr etildi. ushbu kitob mashxur xukmdorlarning tasviri va ularning xayoti xaqida qisqacha ma`lumot berganligi bilan mazkur tadqiqot …

b qo`ygan, ko`p mamlakatlarni tanga turlarini aniqlay olmagan. 18 asrda sharqiy numiematikada bir necha ming tanga pul bo`lgan, ammo ularni shu vaqtga qadar tadqiq qiluvchi bo`lmagan. rossiya fa akademigi xristian martin fren sharqiy numizmatikaga asos solgan kishidir. u qozonda yashab oltin o`rda xonlari tomonidan zarb qilingan tangalarni o`rganish uchun juda boy manbaga ega bo`lgan. fren nemis bo`lganligi uchun tez orada germaniyaga chaqirishgan, yo`l-yo`lakay peterburgda to`xtagan, u erda fanlar akademiyasida to`plangan tangalarni ko`rgach, tashlab keta olmagan, butunlay rossiyada qolib butun umrini sharq tanga pullarini o`rganishga bag`ishlagan. pyotr 1 tomonidan peterburgda tashkil etilgan muzey kunskamerada boshqa eksponatlar bilan birga tanga pul va medallardan xam katta kollektsiya to`plagan. kunskamerada doim o`z kollektsiyasni to`lg`azib turgan, to`plangan tanga pullarni tartibga solgan. undagi qimmatbaxo pullar kollektsiyasi xozirgi vaqtda davlat ermitajida joylashtirilgan, bu kollektsiya dunyodagi eng katta kollektsiyalardan biri xisoblanadi, xisobida 300 mingta tanga pul bor. bundan tashqari o`rta osiyo numizmatikasi tadqiqotchilari orasida m.e.masson, v.a.mishkin, e.a.davidovichlar salmoqli …

g`anoqlar kadimiy xitoy, yaponiya, xindiston shaxarlarida ancha vaqtgacha muomalada qadrlangan. 6-7 asrlarda germaniyada, 9- asrda shvetsiyada, 16-asrda riga shaxrida ishlatilganligi, gvineyada xam kauri tasviri tushirilgan pullar mavjud bo`lganligi aniqlangan. bundan tashqari insonlar orasida jonliq qoramol yoki xarsanglar keyinchalik itlarning tishi, cho`chka go`shti, ma`dan parchasi singari narsalar xam savdo vositasi sifatida qo`llanilgan. odamzot o`zi uchun qulay pul shaklini ixtiro etguniga qadar mazkur "pul"larni tabiatdan olib savdo vositasi sifatida ishlatib turgan. vaqti kelib inson ma`dandan ishlangan pul-parchaning engilligini va o`z yonida olib yurishga qulayligini xisobga olib sof ma`danli quymalarni ayirbosh qilishga o`tadi. bunday pul birligi qadimgi ikki daryo oralig`i va misrda paydo bo`lib, shu davrdan e`tiboran inson xayotiga "tanga" xolatida kirib keldi. ammo bu quymalarni insonlar qalbakilalshtira boshlaydilar. qattiq jazo choralariga qaramay bunday xol davom etavergani sababli, xukmdorlar o`z quymalarini muxrlashga, ya`ni ularda biror-tasvirni yoki tug`rolar-gerblarni ifodalashga odatlandilarki, bu bilan quymalar xaqiqiyligi davlat tomonidan kafolatlanadigan bo`ldi. qadimiy tarixchilar gerodot va ksenofont asarlaridan …

larda tita kariziy tomonidan nozik bir ayol tasviri tushirilgan tanga zarb etildi. tasvir ortida "moneta" degan lotincha so`z zarblangan bo`lib "bashoratchi"degan ma`noni anglatar edi. shu davrdan boshlab tangalar moneta deb yuritiladigan bo`ldi. evropaning g`arb bilan sharqga kirib kelgan bu so`z rusiyzabon insonlaro tilida keng qo`llanila boshlandi. xozirgi kunda jaxon bozorida turli xil tanga va pul birliklarining nomlarini uchratish mumkin. qadimda tetradraxma, draxma, gemidraxma, obol, dinor, dirxam, lira va xokazo nomli tangalar mavjud bo`lgan. bu nomlarning kelib chiqishi xam bir-biri bilan uzviy bog`liqdir. mas,: yunon draxmalaridan sharqiy dirxam, rim dinariylaridan dinor va boshqa shu kabi pul nomlari xosil bo`lganligi xammaga ma`lum. qadimgi tangalar ikki xil: 1) quyma. 2) zarblangan uslubda tayyorlangan, quyma tangalar maxsus shakl va tasvir o`yilgan qolip idishlarga ma`dan quyib tayyorlangan. ikkinchisi esa temir yoki bronzadan ishlangan muxr - shtempelda (tanganing o`ngi va tersi naqsh etilgan maxsus asbobda) tangalar ifodasi tayyorlanib, kerakli metall quymasi ustiga zarblangan. birinchi uslubda tanga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari"

1664132069.doc numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari reja: 1. numizmatika fanining o`rganilishi tarixidan. 2. tangalarning zarb qilina boshlashi. 3. antik davlatlarda pul zarb qilishni yo`lga qo`yilishi. 4. o`rta osiyoda tangalar zarb etishning boshlanishi. 5. grek dirxamlarini muomalada bo`lishi. 6. xorazmda zarb qilingan tangalar. o`zbekiston mustaqillikka erishganligi tufayli, jamiyatimizning xamma soxalarida jiddiy o`zgarishlar davri boshlandi. shu jumladan tarix fani oldida xam yangi yangi muammolar ilmiy izlanishlarni taqozo qilmokda. tarix fanining yordamchi soxalari ichida o`z o`rniga ega bo`lgan numizmatika, mamlakatimiz istiqlolga erishgandan keyin uning nufuzi yanada ortdi, mustaqil tarix fani sifatidagi maqomga ega bo`ldi. chunki tariximizni o`rganishd...

Формат DOC, 71,0 КБ. Чтобы скачать "numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: numizmatika fanining maqsad va … DOC Бесплатная загрузка Telegram