numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari

DOC 71.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664132069.doc numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari reja: 1. numizmatika fanining o`rganilishi tarixidan. 2. tangalarning zarb qilina boshlashi. 3. antik davlatlarda pul zarb qilishni yo`lga qo`yilishi. 4. o`rta osiyoda tangalar zarb etishning boshlanishi. 5. grek dirxamlarini muomalada bo`lishi. 6. xorazmda zarb qilingan tangalar. o`zbekiston mustaqillikka erishganligi tufayli, jamiyatimizning xamma soxalarida jiddiy o`zgarishlar davri boshlandi. shu jumladan tarix fani oldida xam yangi yangi muammolar ilmiy izlanishlarni taqozo qilmokda. tarix fanining yordamchi soxalari ichida o`z o`rniga ega bo`lgan numizmatika, mamlakatimiz istiqlolga erishgandan keyin uning nufuzi yanada ortdi, mustaqil tarix fani sifatidagi maqomga ega bo`ldi. chunki tariximizni o`rganishda tangashunoslik fanining axamiyati beqiyosdir. tangalar bizga eramizdan avvalgi davrdan to xozirgi kungacha bo`lib o`tgan tarixiy voqealar siyosiy iqtisodiy, ayrim xollarda esa millatlarning e`tiqodiy dunyoqarashlari xaqida ma`lumot baeradi. "numizmatika" so`zi grekcha "nomisma"-ya`ni tanga pul yoki chaqa pul degan ma`noni anglatadi. tangashunoslik oltin, kumush va misdan ishlangan metall pullarni o`rganish xaqidagi fandir. ushbu soxaga bundan …

tsionerlar turli zamon va davrlardagi tanga, chaqa pullarni yig`ib ularni kataloglarini (ro`yxatlari) tuzganlar va xar qaysisini aloxida tarzda ta`rifini yozganlar. ularning ko`pchiligi qadimgi tillarni bilganliklaridan tanga chaqalardagi xatlarni o`qishga xarakat qilganlar. ayrim kollektsionerlar to`plagan tangalarini bir joyga to`plab umumiy kollektsiya tashkil etganlar. g`arbiy evropa xukmdorlari san`at axli tangalarni boylik sifatida to`plashlari natijasida u erdagi davlat xazinalarida turli xil mamlakatlarning tangalari yig`ilib bordi. tangalarni yig`ish 14 asrlardan boshlab asta-sekin odat tusiga kirdi. qirollar va imperatorlar qimmatbaxo tangalarni davlat xazinasidan ajratib olib maxsus myuntskabinetlar (tangalarni saqlovchi xonalar) tashkil etganlar, xamda ularni o`rganish va ularga tartib berish uchun olimlarni jalb etganlar. xozirgi kunda angliya, frantsiya, sankt-peterburg, vena, berlin kabi mamlakat shaxarlarida jaxondagi yirik yig`ma koolektsiyalar mavjud. dastlabki tangashunoslikning izlanishlari natijasida ilk bor 14 asrda andreo ful`vionning yunon va rim tangalari ifodalangan "taniqli kishilar tasviri" nomli kitobi nashr etildi. ushbu kitob mashxur xukmdorlarning tasviri va ularning xayoti xaqida qisqacha ma`lumot berganligi bilan mazkur tadqiqot …

b qo`ygan, ko`p mamlakatlarni tanga turlarini aniqlay olmagan. 18 asrda sharqiy numiematikada bir necha ming tanga pul bo`lgan, ammo ularni shu vaqtga qadar tadqiq qiluvchi bo`lmagan. rossiya fa akademigi xristian martin fren sharqiy numizmatikaga asos solgan kishidir. u qozonda yashab oltin o`rda xonlari tomonidan zarb qilingan tangalarni o`rganish uchun juda boy manbaga ega bo`lgan. fren nemis bo`lganligi uchun tez orada germaniyaga chaqirishgan, yo`l-yo`lakay peterburgda to`xtagan, u erda fanlar akademiyasida to`plangan tangalarni ko`rgach, tashlab keta olmagan, butunlay rossiyada qolib butun umrini sharq tanga pullarini o`rganishga bag`ishlagan. pyotr 1 tomonidan peterburgda tashkil etilgan muzey kunskamerada boshqa eksponatlar bilan birga tanga pul va medallardan xam katta kollektsiya to`plagan. kunskamerada doim o`z kollektsiyasni to`lg`azib turgan, to`plangan tanga pullarni tartibga solgan. undagi qimmatbaxo pullar kollektsiyasi xozirgi vaqtda davlat ermitajida joylashtirilgan, bu kollektsiya dunyodagi eng katta kollektsiyalardan biri xisoblanadi, xisobida 300 mingta tanga pul bor. bundan tashqari o`rta osiyo numizmatikasi tadqiqotchilari orasida m.e.masson, v.a.mishkin, e.a.davidovichlar salmoqli …

g`anoqlar kadimiy xitoy, yaponiya, xindiston shaxarlarida ancha vaqtgacha muomalada qadrlangan. 6-7 asrlarda germaniyada, 9- asrda shvetsiyada, 16-asrda riga shaxrida ishlatilganligi, gvineyada xam kauri tasviri tushirilgan pullar mavjud bo`lganligi aniqlangan. bundan tashqari insonlar orasida jonliq qoramol yoki xarsanglar keyinchalik itlarning tishi, cho`chka go`shti, ma`dan parchasi singari narsalar xam savdo vositasi sifatida qo`llanilgan. odamzot o`zi uchun qulay pul shaklini ixtiro etguniga qadar mazkur "pul"larni tabiatdan olib savdo vositasi sifatida ishlatib turgan. vaqti kelib inson ma`dandan ishlangan pul-parchaning engilligini va o`z yonida olib yurishga qulayligini xisobga olib sof ma`danli quymalarni ayirbosh qilishga o`tadi. bunday pul birligi qadimgi ikki daryo oralig`i va misrda paydo bo`lib, shu davrdan e`tiboran inson xayotiga "tanga" xolatida kirib keldi. ammo bu quymalarni insonlar qalbakilalshtira boshlaydilar. qattiq jazo choralariga qaramay bunday xol davom etavergani sababli, xukmdorlar o`z quymalarini muxrlashga, ya`ni ularda biror-tasvirni yoki tug`rolar-gerblarni ifodalashga odatlandilarki, bu bilan quymalar xaqiqiyligi davlat tomonidan kafolatlanadigan bo`ldi. qadimiy tarixchilar gerodot va ksenofont asarlaridan …

larda tita kariziy tomonidan nozik bir ayol tasviri tushirilgan tanga zarb etildi. tasvir ortida "moneta" degan lotincha so`z zarblangan bo`lib "bashoratchi"degan ma`noni anglatar edi. shu davrdan boshlab tangalar moneta deb yuritiladigan bo`ldi. evropaning g`arb bilan sharqga kirib kelgan bu so`z rusiyzabon insonlaro tilida keng qo`llanila boshlandi. xozirgi kunda jaxon bozorida turli xil tanga va pul birliklarining nomlarini uchratish mumkin. qadimda tetradraxma, draxma, gemidraxma, obol, dinor, dirxam, lira va xokazo nomli tangalar mavjud bo`lgan. bu nomlarning kelib chiqishi xam bir-biri bilan uzviy bog`liqdir. mas,: yunon draxmalaridan sharqiy dirxam, rim dinariylaridan dinor va boshqa shu kabi pul nomlari xosil bo`lganligi xammaga ma`lum. qadimgi tangalar ikki xil: 1) quyma. 2) zarblangan uslubda tayyorlangan, quyma tangalar maxsus shakl va tasvir o`yilgan qolip idishlarga ma`dan quyib tayyorlangan. ikkinchisi esa temir yoki bronzadan ishlangan muxr - shtempelda (tanganing o`ngi va tersi naqsh etilgan maxsus asbobda) tangalar ifodasi tayyorlanib, kerakli metall quymasi ustiga zarblangan. birinchi uslubda tanga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari"

1664132069.doc numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari reja: 1. numizmatika fanining o`rganilishi tarixidan. 2. tangalarning zarb qilina boshlashi. 3. antik davlatlarda pul zarb qilishni yo`lga qo`yilishi. 4. o`rta osiyoda tangalar zarb etishning boshlanishi. 5. grek dirxamlarini muomalada bo`lishi. 6. xorazmda zarb qilingan tangalar. o`zbekiston mustaqillikka erishganligi tufayli, jamiyatimizning xamma soxalarida jiddiy o`zgarishlar davri boshlandi. shu jumladan tarix fani oldida xam yangi yangi muammolar ilmiy izlanishlarni taqozo qilmokda. tarix fanining yordamchi soxalari ichida o`z o`rniga ega bo`lgan numizmatika, mamlakatimiz istiqlolga erishgandan keyin uning nufuzi yanada ortdi, mustaqil tarix fani sifatidagi maqomga ega bo`ldi. chunki tariximizni o`rganishd...

DOC format, 71.0 KB. To download "numizmatika fanining maqsad va vazifalari. antik davr tangalari", click the Telegram button on the left.

Tags: numizmatika fanining maqsad va … DOC Free download Telegram