antik davr arxeologiyasi

DOC 69.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664130582.doc antik davr arxeologiyasi antik davr arxeologiyasi r e j a : 1. antik davr madaniyati haqida tushuncha 2. yunon –baqtriya, qadimgi xorazm, qadimgi farg`ona (davon) antik davr moddiy madaniyatining o`rganilishi. 3. xulosa. antika iborasi lotincha «antigus» so`zidan olingan bo`lib, u qadimgi degan ma`noni anglatadi. bu ibora xv asrda italiya gumanistlari tomonidan dastlab ishlatilgan bo`lib, u asosan qadimgi yunon va rim madaniyati va san`atini ta`riflash uchun qo`llanilgan. u quldorlik davlatlarining paydo bo`lishi, rivojlanishi va inqirozga yuz tutishini ta`riflaydi. aynan yunoniston va rimning qadimgi madaniyat o`chog`i, deb qabul qilinishida ramziy ma`no bor. chunki bu hududda qadimdan buyuk davlatlar hukm surgan bo`lib, ularning har biri qaysidir ma`noda jahon madaniyatiga ulkan hissa qo`shgan. markaziy osiyo hududida qadimgi davrda shakllangan davlatlar ham o`z navbatida jahon tsivilizatsiya tarixida katta o`ringa ega. sharq tsivilizatsiyasini, shahar madaniyatini baqtriya, qadimgi xorazm, farg`ona moddiy madaniyatisiz tasavvur etib bo`lmaydi. markaziy osiyoning dastlabki davlatlari taraqqiyotining yangi ijtimoiy va iqtisodiy bosqichi mil.av. …

`zgarishlarga olib kelmadi. ammo, miloddan avvalgi 330-327 yillarda iskandarning o`rta osiyoga qilgan harbiy yurishlari, oqibatida parfiya, marg`iyona, baqtriya, so`g`diyona xalqlari madaniy hayotida iz qoldi. lekin, ko`zga tashlanarli o`zgarishlar amudaryodan shimoliy viloyatlarda faqat selavkiylar davridan boshlanadi. miloddan avvalgi iii asr o`rtalariga kelib baqtriyada yunon-baqtriya davlatining qaror topishi bilan mahalliy madaniyatga ellinizm elementlarining kirib kelishi jadallashdi. bu jarayon ayniqsa moddiy madaniyatda, uning me`moriy qurilish jabhalarida yaqqol ko`zga tashlanadi. o`rta osiyoning janubiy rayonlarini keng xalqaro munosabatlarga tortilishi, o`lka viloyatlarining qadimgi sharq va yunoniston, makedoniya davlatlari bilan keng madaniy va savdo aloqalarda bo`lishi o`z navbatida uning markaziy va shimoliy viloyatlari –so`g`d, xorazm, shosh va qadimgi farg`onani ham chetlab o`tmadi. o`sha davr madaniy hayotidagi yuksalishlar baqtriyada dalvarzintepada, eski termiz, jondavlattepa: so`g`dda afrosiyob, erqo`rg`on, poykent; xorazmda jonbasqal`a, ayozqal`a, tuproqqal`a; chochda qanqa, shoshtepa, qovunchitepa; qadimgi farg`onada asxikent, koson, marhamat kaba yodgorliklar va yuzlab kichik shaharlar va qishloqlar shaklidagi arxeologik yodgorliklar misolida ko`zga tashlanadi. miloddan avvalgi ii asrning …

latlari quldorlik munosabatlari tushkunligi bilan bog`liq holda tanazzulga yuz tutadi. yunon-baqtriya sharqning yirik davlati sifatida 120 yildan ortiq (mil.av.250-128 yillar) vaqt yashadi. yunon-baqtriya davlatining asosini baqtriya, so`g`diyona, marg`iyona erlari tashkil etgan bo`lib, ular iqtisodiy jihatdan to`q, shaharlari ko`p, tabiiy boyliklari mo`l hududlar edi. yunon-baqtriyaning ko`plab yodgorliklari qadimgi davrga mansub bo`lib, ularning asosiy qismi arxeologlar tomonidan o`rganilgan. baqtriyada –(afg`oniston qismida) bagram, baqtra, oyxonum, dalvarzin kabi; (tojikiston qismida) qabadshoh, qayqabod, ko`hnaqal`a, (o`zbekiston qismida) dalvarzintepa, dunyotepa, jondavlattepa va boshqa ko`plab qadimgi shahar xarobalari ochib o`rganilgan. so`g`diyonada erqo`rg`on, afrosiyob, tali barzu yodgorliklarining shu davrga oid madaniy qatlamlari, marg`iyonada govurqal`a kabi shahar qoldiqlari tadqiq etilgan. antik davrda yunon-baqtriyada dehqonchilik va chorvachilikdan tashqari kulolchilik sohasi yuksak darajada taraqqiy qilgan bo`lib, bu davrda yasalgan kulolchilik buyumlarining olamda tengi yo`q edi. uy-joylarshohona saroylar, ibodatxonalar hamda mudofaa inshoatlari qurilishda bu o`lkalar xalqi antik davr olamida yuksalishning yuqori nuqtasiga ko`tarilgan. bu davrda baqtriya va so`g`d yozuvlari shakllanadi va rivojlanadi. tasviriy …

a yabg`ularini tobe etib, o`zini hukmdor deb e`lon qiladi. tarix sahnasiga shu tariqa kushonlar davlati kelib, u uzoq muddat, milodning iv asrigacha hokimiyatga egalik qildi. uning hududiy chegarasi amudaryo qirg`oqlaridan janubda hindistonning janubiy rayonlarigacha tarqaldi. kushonlar podsholigida shahar qurilishi, me`moriy-monumental, amaliy va tasviriy san`at, haykaltaroshlik rivojlandi.buddaviylik diniy e`tiqodi davlat dini darajasiga ko`tarildi. budda va uning sanamlari (badisatva) ni haykallari bilan ibldatxonalarni bezash ruhiy va ma`naviy zaruratga aylandi. dehqonchilik, uning asosi hisoblangan irrigatsiya inshoatlari barpo etish taraqqiy etdi. bu ishlarning davlat tasarrufiga olinishi ko`plab moddiy boyliklar yaratilishiga imkon berdi. kushonlar davrida ichki va tashqi savdo kuchaydi. buyuk ipak yo`li g`arb va sharq xalqlarining hayotida katta rol o`ynadi. kushonlar davrining katta ahamiyatga ega bo`lgan yodgorliklaridan biri milodiy i asr boshlariga mansub bo`lgan «holchayon hokimining saroyi»dir. holchayon saroyining kutish zalini qadimgi haykallar kompazitsiyasi egallagan bo`lib, ularda turli etnoslarning qiyofalari o`z aksini topgan. shuningdek, saroyda ayonlar, kurash sahnasi, og`ir gulchambarlarni ko`tarib turgan bolalar haykallari, …

qazish vaqtida 34 kg og`irlikda tilladan ishlangan 115 dona buyum topilgan. ular bilaguzuklar, uzuk, to`g`nag`ich... lar bo`lib, yuksak mahorat bilan yasalgan. dalvarzintepani qazish vaqtida 60 ta turli xil metal buyumlar topilgan. metall bilan bog`liq hunarmandchilikning rivoji haqida gap ketganda dalvarzintepadan topilgan tosh qoliplarni ham ko`rsatish mumkin. bu qoliplarda oyna, o`roq, pichoq, bigiz va boshqa shunga o`xshash ho`jalik buyumlari quyilgan. metall esa sopol idishlarda tigellarda eritilganligi olimlar tomonidan aniqlanib, o`rganilgan. dalvarzintepani qazish vaqtida ot uzangilari va suvlig`i, oyna, bilaguzuk, halqa va qarmoqlar, ikki parrakli bronza paykonlari topildi. chust madaniyati yodgorliklarida toshdan mehnat qurollari yasash davom etadi. masalan, birgina dalvarzintepani qazish vaqtida 1500 ga yaqin tosh qurollar topilgan. tosh qurollar orasida qum-toshdan yasalgan o`roqsimon pichoqlar yasash alohida diqqatga sazovordir. bu erdan 400 yaqin ana shunday tosh pichoqlar topilgan. topilmalarga qaraganda o`sha davrda suyakdan qurol yasash ham keng yo`l qo`yilgan. suyakdan yasalgan-taroq, moki, bigiz, urchuq va boshqa buyumlar ham davlvarzintepada ko`plab uchraydi. antik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "antik davr arxeologiyasi"

1664130582.doc antik davr arxeologiyasi antik davr arxeologiyasi r e j a : 1. antik davr madaniyati haqida tushuncha 2. yunon –baqtriya, qadimgi xorazm, qadimgi farg`ona (davon) antik davr moddiy madaniyatining o`rganilishi. 3. xulosa. antika iborasi lotincha «antigus» so`zidan olingan bo`lib, u qadimgi degan ma`noni anglatadi. bu ibora xv asrda italiya gumanistlari tomonidan dastlab ishlatilgan bo`lib, u asosan qadimgi yunon va rim madaniyati va san`atini ta`riflash uchun qo`llanilgan. u quldorlik davlatlarining paydo bo`lishi, rivojlanishi va inqirozga yuz tutishini ta`riflaydi. aynan yunoniston va rimning qadimgi madaniyat o`chog`i, deb qabul qilinishida ramziy ma`no bor. chunki bu hududda qadimdan buyuk davlatlar hukm surgan bo`lib, ularning har biri qaysidir ma`noda jahon madaniyatiga...

DOC format, 69.5 KB. To download "antik davr arxeologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: antik davr arxeologiyasi DOC Free download Telegram