ummaviylar va abbosiylar davrida arab xalifaligi

DOC 47.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664132380.doc ummaviylar va abbosiylar davrida arab xalifaligi reja: 1. ummaviylar xalifaligi. 2. abbosiylar xalifaligi. 3. xalifalikdagi halq qo`zg`olonlari va xalifalikning parchalanib ketishi. buning asoschisi yirik savdogar va qurayshiylar zodagoni abu sufyonning o`g`li muoviyadir. suriya hokimi etib tayinlangan muoviya arab istilosi natijasida egalari tashlab ketgan yerlarni sosoniy podshohlari va rum (vizantiya) imperiyasi molmulklarini qo`lga kiritgan. hijozdagi otasidan qolgan mulkni harbiy asirlardan qariyb 400 kishi kuchi bilan obod qilgan. joylarda boshqarish ishlarini mahalliy amaldorlar ixtiyorida qoldirgan. shuning uchun mahalliy xalq va ulardan tuzilgan qo`shinlar muoviyani qo`llab quvvatlaganlar. ancha kuch to`plab olgan muoviya ali xalifaligini tan olmay, damashqda o`zini xalifa deb e`lon qilgan. 658 yili ular o`rtasida urush boshlanadi. furot daryosining o`ng qirg`og`idagi siffin vohasida uch oy davom etgan jang natijasiz tugaydi. ali vafotidan keyin (661 y.) arab zodagonlari va harbiy boshliqlar yordamida muoviya yagona hukmron-xalifa bo`lib qoladi. xalifalik poytaxti madinadan damashqqa ko`chirildi. umaviylarning hukmronlik davri damashq xalifaligi deb ham ataladi. shunday qilib, …

iborat bo`lgan islom floti kichik osiyo qirg`oqlarida vizantiya flotini tor-mor qildi. 667 yili arablar xalkedan shahrini ishg`ol etib, vizantiyani xavf ostida qoldirdilar va sitsiliyani vayron qildilar. 698 yili vizantiyaliklar karfagendan tamoman haydab chiqarildi. 711 yili janubiy ispaniyaga hujum boshlanib, bir necha yil davomida butun mamlakatning beshdan to`rt qismi bosib olindi. 712 yili muhammad ibn qosim as-saqafiy tomonidan sind viloyati (hozirgi pokistonning janubi) bosib olindi. daybun (qora chi) porti va kiyrun (haydarobod) shahri muhammad ibn qosim qo`liga o`tdi. markaziy osiyoning arablar tomonidan bosib olinishi vii asrning 70-yillaridan boshlandi xalifa muoviya (660—680) buyrug`i bilan ubaydulloh ibn ziyod boshchiligidagi arab qo`shinlari 674 y. poykent va buxoroga hujum qiladilar. bu shaharlarni talab, bir ming dirham pul, to`rt ming asir va ko`p miqdorda qimmatbaho o`ljalar olib qaytadilar. 704 y. qutayba ibn muslim xuroson amiri etib tayinlanadi. unga o`rta osiyoda arab xalifachigi hukmronligini o`rnatish vazifasi topshiriladi. 706 yili qutayba omul (chorjo`y), zamma (karki) va buxoro shaharlarini …

gan yerlarni ishg`ol etdi. arab istilosi tufayli o`rta osiyo xalqlarining qadimgi madaniyati yo`q qilib yuborildi. xorazm yozuvini bilganlar o`ldirildi, ularning asarlari va tarixiy xujjatlar yoqib yuborildi. bosib olingan yerlarda aholi arab istilochilariga qarshi qo`zg`alonlar ko`tardilar. 736—737 yillar markaziy osiyoda horis ibn surayj, 739—740 yillarda marokashda barbarlar qo`zg`aloni, 742 yilda mag`ribdagi xorijiylar qo`zg`aloni kabilar. bu qo`zg`alonlar mag`lubiyatga uchragan bo`lsa ham, umaviylar davlati inqirozini tezlashtirdi. 747—750 yillari abu muslim rahbarligidagi qo`zg`alon oxirgi umaviylar xalifasi marvonni taxtidan tushirdi, hokimiyat abbosiylar qo`liga o`tdi. umaviylar avlodlari qirib tashlandi. ulardan faqat abdurahmon tirik qolib, ispaniyaga qochib ketdi va u yerda qo`rtuba (kordova) amirligiga asos soldi. umaviylar xalifaligi islom an`anasida zo`ravonlik bilan davlatni qo`lga olgan. xalifalar, umar ii dan boshqasi, islomning to`g`ri yo`lini buzib hukm yuritgan shaxslar deb qoralanadi va abbosiylarning taxtga chiqishi islomiy hokimiyatning qayta tiklanishi deb ta`riflanadi. besh yuz yil hukm surgan arab xalifalari sulolasi. bu sulolaga muhammad (s.a.v) amakisi avlodlaridan abulabbos as-saffoh asos solgan …

shid (786-809), al-amin (809-813), al-ma`mun (813—833), mutasim (833—841) va boshqalar davrida arab xalifaligi markazlashgan qudratli davlatga aylandi, unda feodal munosabatlar rivojlandi. abbosiy xalifaligi juda katta hududga ega bo`lib, unga yaqin va o`rta sharq, shimoliy afrika davlatlari kirgan. xalifalikda feodal zulm kuchayishi tufayli bir necha bor xalq qo`zg`alonlari ham bo`lgan (mas.: bobak, muqanno, sumbod, mug` rahbarligadagi qo`zg`alonlar, zinniylar qo`zg`aloni kabilar). ix asr ikkinchi yarmidan boshlab abbosiylar xalifaligining markazlashgan hokimiyati zaiflasha bo rib, uning tarkibida bir necha mustaqil davlatlar vujudga kela boshladi. mas.: afrikada ag`labiylar davlati, xuroson va movarounnahrda somoniylar davlati, 945 yili erondagi buvayhiylar bag`dodni egallab, abbosiylarni siyosiy hokimiyatdan chetlatdilar, fors tilida so`zlashuvchi aholidan iborat katta hudud mustaqillikka erishdi. bu vaqtda shimoliy afrika va keyinchalik misrda fotimiylar xalifaligi hukm surdi (909—1171). bular o`zlarini muhammadning (s.a.v) qizi fotima avlodlaridan deb hisoblaydilar. fotima musulmonlar, ayniqsa, shiy`alar tomonidan muqaddas ayol sifatida sanalib, unga sig`inadilar. shunday qilib, qudratli abbosiylar xalifaligi parchalanib keta boshladi. eng so`nggi …

amalga oshirgan, bosqinchilik urushlari olib borgan hukmdorlar ham kam bo`lmagan. abbosiylar davrida arab davlati juda ham taraqqiy topdi. bog`dod xalifaligi viii-ix asrlarda ayniqsa kuchli edi. bu vaqtda bog`dodni barpo etgan mansur (754-775) karl buyukga zamondosh bo`lib u bilan do`stona aloqalar qilgan xorun al rashid (786-809) arab ilm faniga zo`r berib homiylik qilgan al-ma`mun (813-833) kabi qudratli xalifalar idora qildi. abbosiylarning “oltin davri” mutadid (892-902) zamonida tugadi. xalifalik ana shu vaqtdan boshlab tushkunlikka yuz tutdi. abbosiylar davlatida eronning ta`siri kuchli edi. bk ta`sir vazirlik (buyuk vazir xalifaning birinchi ministri) unvonining joriy qilinishda ham soliq solishda eron usullarining o`zlashtirilishi ham (yer kadastlarining eronlardagiga o`xshab tuzilishida), xalifalik ma`muriy jixatdan viloyatlarga bo`linib, ularga gubernator – amirlar boshliq qilib qo`yilishida ham namoyon bo`ldi. eronning feodallashgan zadogonlari xalifalikni idora qilishda aktiv qatnashdi. buyuk vazirlik lavozimiga odatda eroniylardan tayinlanar edi va bu lavozim nasldan-naslga o`tar edi. xalifaning juda ko`p 9160000) doimiy qo`shni bo`lib, bu qo`shinning ko`pchiligi turli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ummaviylar va abbosiylar davrida arab xalifaligi"

1664132380.doc ummaviylar va abbosiylar davrida arab xalifaligi reja: 1. ummaviylar xalifaligi. 2. abbosiylar xalifaligi. 3. xalifalikdagi halq qo`zg`olonlari va xalifalikning parchalanib ketishi. buning asoschisi yirik savdogar va qurayshiylar zodagoni abu sufyonning o`g`li muoviyadir. suriya hokimi etib tayinlangan muoviya arab istilosi natijasida egalari tashlab ketgan yerlarni sosoniy podshohlari va rum (vizantiya) imperiyasi molmulklarini qo`lga kiritgan. hijozdagi otasidan qolgan mulkni harbiy asirlardan qariyb 400 kishi kuchi bilan obod qilgan. joylarda boshqarish ishlarini mahalliy amaldorlar ixtiyorida qoldirgan. shuning uchun mahalliy xalq va ulardan tuzilgan qo`shinlar muoviyani qo`llab quvvatlaganlar. ancha kuch to`plab olgan muoviya ali xalifaligini tan olmay, damashqda o`zini...

DOC format, 47.0 KB. To download "ummaviylar va abbosiylar davrida arab xalifaligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ummaviylar va abbosiylar davrid… DOC Free download Telegram