arab xalifaligi davrida movarounnahr

DOC 45.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1555495158_74169.doc arab xalifaligi davrida movarounnahr reja: 1. arab xalifaligi davrida movarounnahr. 2. xalq ozodlik xarakatlari. 3. ijtimoiy-iqtisodiy hayot. soliq siyosati. arab xalifaligi davrida movarounnaxr. siyosiy tarix. vi asrning birinchi yarmida arabiston yarim orolida asosini ko‘chmanchi seliy qabilalari tashkil etgan arab xalifaligi paydo bo‘ladi. arabiston yarim orolida islom dinini yoyish orqali mustahkamlangan bu davlat vii asrning boshlaridan boshlab o‘z hududlarini g‘arb va sharq tomonga kengaytirish harakatini boshladi. xususan 642 yilda naxavanddagi jangda eron sosoniylari tor-mor etilgach o‘rta osiyo yerlariga hujum uchun imkoniyat yaratiladi. arablarning o‘rta osiyoga dastlabki yurishlar ubaydulloh ibn ziyod boshchiligida 651 yilda marvni egallash bilan boshlandi. arablar amudaryo (jayxun)dan shimolda joylashgan yerlarga "movarounnahr", ya’ni, "daryoning ortidagi yerlar" deb nom berishadi. narshaxiy va arab muallifi yoqut bergan ma’lumotlarga ko‘ra, muhammad payg‘ambarning shaxsan o‘zi movaraunnahrni buysundirishni muqaddas deb hisoblagan va islomga e’tiqod etuvchilarni bu muqaddas ishga da’vat etgan. 652 yilda arablar balx shahrini egallashga muvaffaq bo‘ldilar. o‘sha yili amudaryodan o‘tib movaraunnahrga …

rablarning xurosondagi noibi ubaydulloh ibn ziyod movaraunnahrga hujum qilib romiton va poykandni egallaydi hamda buxoro shahrini qamal qiladi. ammo, buxoroliklar va turklarning ittifoqchi qo‘shinlaridan qattiq qarshilikka uchragach, sulh tuzishga majbur bo‘ladi. 676 yilda xurosonning yangi noibi said ibn usmon buxoroga yurish qilib buxoro malikasi xutakxoto‘n qo‘shinlarini tor-mor etadi va samarqandga hujum boshlaydi. ammo, bir oy davom etgan bu urushda sug‘diylar arablarga qattiq qarshilik ko‘rsatdilar. natijada arablar sulh to‘zib orqaga qaytadilar va yo‘l-yo‘lakay termizni talon-taroj etadilar. 683 yilda xalifa yazid vafot etganidan so‘ng xalifalikda toj-taxt uchun kurash boshlanib ketadi. bunday vaziyatda arablar yana movaraunnahrga hujum qilishdan deyarli to‘xtab, o‘z ichki nizolari bilan band bo‘lib qoladilar. xalifa abdumalik ibn marvon (685-705 yy.) davrida o‘zaro ichki kurashlarga chek qo‘yilib arablar movaraunnahrga jiddiy harbiy xarakatlar boshladilar. umuman olganda, arablarning yarim asr davomida xuroson noiblari abdulloh ibn amir, ubaydulloh ibn ziyod, sayd ibn usmon, salmo ibn ziyod qabilar tomonidan uyushtirilgan hujumlar talon-taroj qilish, o‘lkadagi harbiy-siyosiy …

a samarqand ixshidi tarxun va xorazmshoh xurzod qutayba bilan tinchlik sulhi to‘zib unga yirik mikdorda boj to‘laydilar. ammo, samarqand aholisining tovon to‘lashga qarshilik ko‘rsatishi, norozilik natijasida tarxunning taxtdan ketishi va o‘limi, sug‘d podshosi va samarqand afshini sifatida gurakning taxtga o‘tirishi arablarning samarqandga hujumlari uchun bahona bo‘lgan edi. shuningdek, qutayba "tarxunning o‘limi uchun qasd olaman", deb e’lon qildi va samarqandga hujum uyushtirib, 712 yilda uni bosib oldi. mug‘ tog‘i hujjatlarining ma’lumot berishicha, 712-713 yillarda sug‘d, choch, farg‘ona va panjikent hokimlari arablarga qarshi ittifoq to‘zib vaqtincha g‘alabalarga erishgan bo‘lsa-da, qutayba bu ittifoqka rahna solib, ularni tor-mor etishga muvaffaq bo‘ldi. 714 yilda qutayba ibn muslim turklardan kelayotgan yordam kuchini to‘xtatib qo‘yish maqsadida choch vohasiga qayta bostirib kirdi va isfijobni egalladi. 715 yilda qutayba farg‘onaga ikkinchi marotaba yurish uyushtiradi. shu yili qutayba o‘ziga dushman bo‘lgan xalifa sulaymonga qarshi isyon kutaradi va mag‘lubiyatga uchrab, o‘ldiriladi. shunday qilib, arablar qisqa muddat ichida movaraunnahr hududlarini bosib oldilarki, …

a harbiy zahiralarga ega edilar. arablar qo‘shiniga muntazam ravishda bosib olingan yerlar va ichki viloyatlardan yangi harbiy kuchlar safarbar kilinib turilar edi. xalq ozodlik xarakatlari. arablar olib borayotgan bosqinchilik siyosatiga qarshi birinchi bo‘lib, 720 yilda sug‘d aholisi bosh ko‘targan va bu harakatta samarqand ixshidi gurak va panjikent hokimi devashtichlar boshchilik qiladilar. bu harakat umumxalk ko‘zg‘oloniga aylanib ketganligi bois, xuroson noibi sayd ibn abdulaziz bu ko‘zg‘olonni bostirishga muvaffaq bo‘la olmadi. 721 yilda xalifa yazid ibn abdumalikning tavsiyasi bilan sayd ibn amir al-xaroshiy xuroson noibi etib tayinlanadi. u ko‘zg‘olonchilar bilan mo‘zokaralar olib borishi natijasida ko‘zg‘olonchilarning bir kismi arablar tomoniga (gurak boshchiligida) o‘tgan bo‘lsa, bir qismi shafqatsizlarcha bostiriladi. viii asrning 2-choragidan boshlab arab xalifaligida ikkita sulola -ummaviylar va abbosiylar o‘rtasida kurash avj oldi. ma’lumki, ulkan xalifalikni 667 yildan boshlab ummaviylar sulolasi boshqarib kelar edi. bu sulola davrida juda ko‘p siyosiy o‘zgarishlar, diniy mazhablar, guruhlarning kuchayishi, boshqarishdagi nomutanosiblik, mustamlakachilik siyosati, zo‘ravonlik, adolatsizlikning avj olishi …

ayxulmaxr boshchiligida ko‘zg‘alon ko‘tariladi. qo‘zg‘olonchilar shialik talablarini ilgari surib, ali avlodidan xalifa tayinlash shiorini kutarib chiqishadi. bu ko‘zg‘olon abu muslim jo‘natgan ziyod ibn solih boshchiligidagi qo‘shinlar va buxorxudot qutayba ibn tug‘shod yordamida bostiriladi. 755 yilda abu muslim xalifa abu ja’far tomonidan bag‘dodda xiyonatkorona o‘ldiriladi. uning do‘sti va safdoshi sumbad o‘sha yiliyoq do‘sti uchun o‘ch olish maqsadida ko‘zg‘olon ko‘taradi. qo‘zg‘olon tez orada xuroson va tabaristonga yoyiladi. 70 kun davom etgan qo‘zg‘olon xalifa qo‘shinlari tomonidan qattiqqo‘llik bilan bostiriladi. viii asrning 70-80-yillarida movaraunnahrda juda ulkan xalq qo‘zg‘oloni ko‘tariladi. tarixda "oq kiyimlilar" qo‘zg‘oloni" deb nom olgan bu harakatga asli kelib chiqishi marv atroflari yoki balxdan bo‘lgan muqanna taxallusli xoshim ibn hakim boshchilik qiladi. qo‘zg‘olon 776 yilda boshlanib, o‘sha yili muqanna amudaryodan o‘tib kesh viloyatiga keladi va kesh yaqinidagi sanam qal’asini o‘ziga qarorgoh, qiladi. qo‘zg‘olon tez orada sug‘d, iloq shosh, naxshab va chag‘aniyon hududlariga yoyiladi. arab qo‘shinlari bir necha yil davomida muqanna qo‘zg‘oloniga qarshi qaqshatqich …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "arab xalifaligi davrida movarounnahr"

1555495158_74169.doc arab xalifaligi davrida movarounnahr reja: 1. arab xalifaligi davrida movarounnahr. 2. xalq ozodlik xarakatlari. 3. ijtimoiy-iqtisodiy hayot. soliq siyosati. arab xalifaligi davrida movarounnaxr. siyosiy tarix. vi asrning birinchi yarmida arabiston yarim orolida asosini ko‘chmanchi seliy qabilalari tashkil etgan arab xalifaligi paydo bo‘ladi. arabiston yarim orolida islom dinini yoyish orqali mustahkamlangan bu davlat vii asrning boshlaridan boshlab o‘z hududlarini g‘arb va sharq tomonga kengaytirish harakatini boshladi. xususan 642 yilda naxavanddagi jangda eron sosoniylari tor-mor etilgach o‘rta osiyo yerlariga hujum uchun imkoniyat yaratiladi. arablarning o‘rta osiyoga dastlabki yurishlar ubaydulloh ibn ziyod boshchiligida 651 yilda marvni egallash bilan boshlandi. ...

DOC format, 45.5 KB. To download "arab xalifaligi davrida movarounnahr", click the Telegram button on the left.

Tags: arab xalifaligi davrida movarou… DOC Free download Telegram