хх asr –mafkura asri sifatida

DOC 48.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664133397.doc хх asr –mafkura asri sifatida reja: 1. siyosat globallashuviningasosiy yo`nalishlari. 2. xx asrdagi tarafkashlik mafkurasining ildizi. 3. g`oyaviy parokandalikva uning oqibatlari. 4. millat va milliy mafkura. xx asrga kelib jahon hamjamiyatining dunyo miqyosidagi aloqalari intensiv tus ola boshladi. davlatlar, ayniqsa yirik davlatlar o`rtasidagi ziddiyatlar o`zining qarama-qarshi tomoniga og`ishida geosiyosatning ta`siri ulkan bo`ldi. bu siyosat o`z navbatida tarafkashlik mafkurasini shakllantirdi. natijada milliy o`zlikni anglash milliy mafkuralarga zo`r ehtiyojni paydo etib, siyosatdagi g`arbparastlik mayllari inqirozga uchradi. siyosat va mafkura go`yoki egizaklar kabi bir-birini taqoza etadi. mafkuralarning barchasi hokimiyat nufuzi va hokimlik munosabatlari muammosi bilan uzviy ravishda bog`lanib ketadi. chunki har qanday hokimiyat yoki siyosiy partiya o`z maqsad-muddaolariga keng xalq ommasini ishontirish uchun kuchli, ta`sirchan mafkuraga muhtoj bo`ladi. mafkura ommani muayyan maqsad sari harakat birligini vujudga keltirish, ayni chog`da boshqa partiyalardan ajratib olish funksiyalarini bajaradi. mafkuraning yana bir muhim funksiyasi shuki, u odamlar o`rtasidagi institutsional munosabatlar ahamiyatini ko`rsatishga da`vat etadi: siyosat subyektlari …

hamjamiyati (demak, odamlarning muayyan jamoalari) umuman olganda dunyoqarashlik mezonlariga ega bo`ladi. aynan ana shu mezon muayyan tarixiy davrdagi xukmron paradigma mazmunini tashkil etadi. nemis faylasufi f.nitsshe xx asr falsafiy tamoyillar nomi bilan turli guruxlarning jahonga xokimlik uchun kurash asri bo`ladi, degan edi. ammo u biroz adashgan ekan: xx asrda mafkuraviy tamoyillar falsafiy tamoyillardan ustun keldi. mohiyatan arzon xomashyo va ishchi kuchiga hamda keng bozorga ega bo`lish maqsadlarini g`oyaviy pardalarga o`rab, xalq ommasida bosib olish nazarda tutilgan mamlakat aholisi timsolida dushman obrazi yaratish uchun kuchli mafkuraviy ijtimoiy institutlar, g`oyaviy ta`sir o`tkazish vositalariga ega bo`lish kerak edi. asr boshida sodir etilgan 1-jahon urushi va undan keyingi voqelik ovrupoliklar uchun qimmatga tushdi: ular o`zlarining ilgarigi mavqeidan mahrum bo`lib, aqsh va yaponiyani ham jahon taqdirini xal etuvchi buyuk davlatlar sifatida tan olishga majbur bo`ldilar. 30-yillarga kelib jahon maydonida sovet ittifoqi degan buyuklikka da`vogar yana bitta davlat paydo bo`ldi. 2-jahon urushidan keyin kuchlar nisbati aqsh …

asida beomon g`oyaviy kurash borgan bo`lsa, 2-jahon urushidan keyin ikki jahon sistemasi o`rtasida hayot-mamot kurashi boshlanib, u «sovuq urush» nomini oldi. bu «urush»da sovet ittifoqi boshliq harbiy-siyosiy blok mag`lub bo`lishining asosiy sabablaridan biri rejali xo`jalikka asoslangan iqtisod va buyukdavlatchilik shovinizmiga tayangan siyosat inson xuquqlari va erkini barbod etib, insonni davlat mashinasi oddiy vintchalariga aylantirib qo`ydi. mafkura esa ana shu dahshatli siyosatni nechog`lik insoniy etib ko`rsatmasin, baribir, g`ayriinsoniy mohiyatga ega bo`lgan u siyosat barbod bo`ldi. 2-jahon urushidan keyin yirik davlatlar va ular bilan hamkorlikda bo`lgan davlatlarning geosiyosati xaddan tashqari mafkuralashtirilib, g`arb va sharq dunyosi xalqlarida o`zaro dushmanlik va ishonchsizlik ruhini kuchaytirdi. «g`arb» va «sharq» tushunchalarida sof geografik mazmun o`rnini g`oyaviy-siyosiy mazmun egalladi. aynan davlatlar o`rtasidagi munosabatlarda mafkuraviy mezonlar yetakchi mayl bo`lib, davlatlar shu g`oyaviy yaqinliklar doirasida birlashdilar. masalan, yaponiya uzoq sharqda joylashgan bo`lsa-da, u «g`arb» davlatlari sirasiga kiritildi. amerika qit`asida joylashgan kuba «sharq» davlatlari guruxiga mansub etib ko`rsatilardi. siyosiy qarashi, turmush …

ash tarqalishi natijasida jahondagi ko`p kulfatlar sarmoyadorlarning vahshiyona ekspluatatsiyasi va ularning manfaatlari asosida mustamlaka xalqlarini talash oqibatidir, degan fikr muqimlashib bordi. senegal rahbari l.sengor 1959 yilda «bugungi ijtimoiy dalolat shuki, faqat osiyo va afrika xalq ommasi turmush darajasini yomonlashtirish xisobigagina ovrupo aholisining turmush darajasi yuksak bo`lishga erishildi», - degan edi. biroq, vaqt o`tishi shuni ko`rsatdiki, g`arb va osiyo sarmoyadorlari bilan yaqinlashgan mamlakatlargina tezda iqtisodiy yuksalishga ega bo`ldilar. «sotsialistik lager» deb atalgan mamlakatlar va ularga ergashgan davlatlarda iqtisodiy o`sish nisbatan yomonlashib bordi. «jahonda g`arb kapitalidan uzoqlashganlargina eng qashshoq mamlakatlar bo`lib qoldilar», – dedi j.puchala. aslida g`arb mamlakatlaridagi iqtisodiy o`sish nafaqat arzon xomashyo va jahon bozorigina emas, avvalo ulardagi ilmiy-texnika taraqqiyoti edi. 70-yillarning oxiri va 80-yillarning boshiga kelib jahon axolisining to`rtdan bir qismi industrial jixatdan rivojlangan mamlakatlarda, 37 foizi (26 ta mamlakat) sotsialistik lagerda, axolining qolgan qismi «uchinchi dunyo»da yashardi. ikki blok o`rtasida ta`sir doirasini kengaytirish uchun boshlangan «sovuq urush» tarafkashlik mafkurasini …

hun aqsh o`zini erkin dunyo himoyachisi, sssr esa o`zini tinchlik, demokratiya va sotsializm tayanchi deb e`lon qildi. natijada xalqaro munosabatlarda ikki qutbli struktura yuzaga keldi. sharq va g`arb o`rtasida beomon kurash o`ta diniy salb yurishi sifatida baholandi. aqsh davlat arboblari «sovuq urush» tushunchasini ochiqdan-ochiq «kommunizmga qarshi salb yurishi» ma`nosida qo`lladilar. ikki qutbli dunyoda jahon xalqlari doimo urush xavf-xatari bilan yashashga majbur bo`ldilar. chunki bloklardan birining xalqaro maydondagi biron-bir muvaffaqiyati ikkinchi tomonni darg`azab qilar va xalqlar go`yoki urush girdobiga tortilgandek vaziyat vujudga kelardi. bu xol «g`or odamlari»ga xos tafakkur tarzini rivojlantirib, tomonlarning o`zaro kelishuvi va murosayu madora bilan yashashlarini istisno etardi. sovet davlatining barxam topishi va «sovuq urush»ning tugashi ikki qutbli dunyoning barbod bo`lishiga olib keldi. g`arb va sharq tarafkashligining ma`nosi qolmadi. ayni chog`da noaniqlik, umidsizlik va xayolotlardan maxrum bo`lish davri boshlandi. ¤tgan asrlardagi buyuk diniy ta`limotlar kabi diniy qarashlardan xoli bo`lgan g`oyaviy-siyosiy qurilma (struktura)lar va hayolot ko`p jixatdan o`z jozibasini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "хх asr –mafkura asri sifatida"

1664133397.doc хх asr –mafkura asri sifatida reja: 1. siyosat globallashuviningasosiy yo`nalishlari. 2. xx asrdagi tarafkashlik mafkurasining ildizi. 3. g`oyaviy parokandalikva uning oqibatlari. 4. millat va milliy mafkura. xx asrga kelib jahon hamjamiyatining dunyo miqyosidagi aloqalari intensiv tus ola boshladi. davlatlar, ayniqsa yirik davlatlar o`rtasidagi ziddiyatlar o`zining qarama-qarshi tomoniga og`ishida geosiyosatning ta`siri ulkan bo`ldi. bu siyosat o`z navbatida tarafkashlik mafkurasini shakllantirdi. natijada milliy o`zlikni anglash milliy mafkuralarga zo`r ehtiyojni paydo etib, siyosatdagi g`arbparastlik mayllari inqirozga uchradi. siyosat va mafkura go`yoki egizaklar kabi bir-birini taqoza etadi. mafkuralarning barchasi hokimiyat nufuzi va hokimlik munosabatlari muammosi bil...

DOC format, 48.0 KB. To download "хх asr –mafkura asri sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: хх asr –mafkura asri sifatida DOC Free download Telegram