g'arbiy yevropada kapitalistik munosabatlarning paydo bo'lishi

DOC 52.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664177274.doc blackcurse g`arbiy evropada kapitalistik munosabatlarning paydo bo`lishi reja: 1. xvi asr boshlarida sanoat va qishloq xo`jaligida ishlab chiqaruvchi kuchlar taraqqiyoti . 2. dastlabki jamg`armalar . kapitalistik munosabatlarning paydo bo`lishi . 3. xvi – xvii asrlarda feodal – absolyut monarxiyalar. evropada so`nggi o`rta asrlar xvi asr va xvii asrning birinchi yarmini o`z ichiga oladi. bu davrning eng muhim voqeasi – feodal munosabatlarning emirilishi va kapitalistik mu- nosabatlarning paydo bo`lishi hisoblanadi . angliya va niderlandiya kabi davlatlarda bu jarayonlar nisbatan jadal rivojlanadi . kapitalistik munosabatlar paydo bo`lishining asosiy sharoiti ishlab chiqaruvchi kuchlar- ning rivoji va mehnat qurollarining mukammallashishi edi . xvi asr boshlarida hunar- mandchilikning ba`zi sohalarida rivojlanish sodir bo`ladi . sanoatda suv g`ildiragi tobora keng ishlatila boradi . antik davrdan boshlab qo`llaniladigan suv tegirmoni o`rniga xiii asrdan boshlab yuqoridan aylantiriladigan g`ildirak qo`llanila boshlanadi . bunday g`ildi- rak movutsozlikda , konchilikda , metallurgiyada , qog`oz ishlab chiqarishda tarqala boradi . to`qimachilikda …

n to`p va o`qlar quyilgan . suv bilan og`ir mexanik bolg`alar haraktga keltirilgan . kitob bosishning ixtiro qilinganidan keyin tipografiya ishlari rivojlanib ketadi . bu vaqt- da avtomatik mexanizmlardan prujinali va mayatnikli soatlar ma`lum bo`lgan . xv asrdan pista ko`mir o`rniga toshko`mir ishlatila boshlanadi . ishchilarning mahorati va ish tajribasi oshishi ham muhim ahamiyatga ega edi . ishlab chiqarish texnoligiyasi murakkablashuvi bilan mehnat taqsimotining oshishi ixtisoslashuv- ning chuqurlashuviga, yangi kasblarning ajralishiga, ish asboblarining takomillashuviga va mehnat unumdorligining oshishiga olib keladi . xiv – xv asrlarda kemasozlikda va dengizchilik ishlarida yutuqlar qo`lga kiritiladi . kemalar hajmi kattarib , ularning texnik jihozlanishi yaxshilanadi . natijada dunyo savdosi kengayadi . sanoat rivojlanib , qishloq xo`jalik mahsulotlariga talab kuchayadi va qishloq xo`jalik mahsulotlari tayyorlanishi va uning tovarligi oshadi . lekin qishloq xo`jaligida sanoatda bo`lganidek keskin rivojlanish kuzatilamaydi . feodal ekspluatatsiya dehqonlar mehnati- ning samaradorligiga yo`l qo`ymagan . qishloq xo`jalik qurollari o`zgarishsiz qolsada , endi …

(ayniqsa shaharlarga yaqin yerlarda) ekin navlari yaxshilanadi . qishloq xo`jaligi mahsulotlari tayyorlash bo`yicha hududlarning ixtisoslashuvi kuzati ladi. m., gollandiya- sut chorvachiligi bo`yicha ixtisoslashadi ( sut va pishloq eksport qilgan ) , germaniyaning reyn viloyatlari - uzumchilik va vinoning ba`zi turlarini tayyorlashga, valensiya va granada – ipak tayyorlashga , kastiliya – ingichka tolali qo`ychilik va yung sotishga ixtisoslashadi . umuman qishloq xo`jaligida o`zgarishlar kapitalistik munosabatlarning paydo bo`lishiga olib keladi . biroq feodal tartiblar hali qishloq xo`jaligida tub o`zgarishlarga yo`l qo`ymaydi . shahar va qishloqlarda tovar xo`jaligining kengayishi yakka ishlab chiqarishning yirik kapitalistik ishlab chiqarish bilan almashinuviga shart – sharoit yaratadi . mayda feodal ishlab chiqarish o`z sodda ish qurollariga ega bo`lgan krepostnoy va qaram dehqonlarga yer berish orqali tashkil qilingan . tsex va qishloq hunarmandlari ham o`z ish qurollariga va xom– ashyoga ega bo`lganlar . kapitalistik ishlab chiqarish usuli esa nisbatan yirik korxonalarda ishlab chiqarish vositalaridan mahrum bo`lgan shaxsan erkin kishilarning …

dunyoda cheksiz boyliklarni qo`ga kiritdilar. amerika konlarida mahal- liy va afrikadan keltirilgan negr – qullar ishlatilib , qimmatbaho metallar evropaga tashila boshlangan . mustamlakalarda savdo savdogarlarni boyitadi . ispan va portugallardan keyin golland va ingliz istilochilari va savdogarlari mustamlakalarni talashni boshlaydi . mustamlakalardan orttirilgan boylik metropoliyaga oqib kelib , kapitalga aylanadi . mustamlakalardan juda ko`plab oltin va kumush oqib kelishi natijasida inflyatsiya sodir bo`lishi “ baholar inqilobi ” deb atalgan hodisani keltirib chiqaradi . bu esa ko`plab savdo- garlar va tadbirkorlarning qo`lida katta mablag` hosil bo`lishiga olib keladi . baholar inqi- lobi avval ispaniya va portugaliyaga, keyinroq frantsiya, angliya, niderlandiya va b. dav- latlarga yoyiladi . soliqlar oshishi, qarzlar ko`payishi natijasida shahar va qishloq aholisining katta qis- mini ommaviy qashshoqlanishiga olib keladi . ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish ositalaridan mahrum qilinishi ichki bozorni kengaytiradi . endi kechagi dehqon va hunar- mand tovar iste`mol qiluvchiga aylanib , o`z ishchi kuchini sotib kun …

`- ladi . ayniqsa , angliyada yerlar to`sib olinib, qo`ychilik yaylovlariga aylantirilganda aholi qashshoq – daydilarga aylanadi . qirol farmonlaridan birida : “ avval 200 kishi ishlagan maydonda 2– 3 cho`pon qolgan” – deyilgan edi . qolganlari haydab yuboriladi . kapitalistik korxonalarda mehnat og`irligi ham daydilar ko`payishiga sabab bo`ladi . ayniqsa , niderlandiya , frantsiya va ispaniya kabi davlatlarda daydilarga qarshi qonli qonunlar chiqariladi . daydilar hatto o`limga mahkum etilganlar . daydilarni yumushxona- larga joylashtirganlar . bunday joylarda og`ir mehnatdan va ochlikdan ko`plab daydilar halok bo`lganlar . shu usullar bilan kapitalistik korxonalar uchun ishchilar armiyasi hosil qilingan . kapitalistik ishlab chiqarishning ilk shakli oddiy kapitalistik kooperasiya bo`lib , buna tadbirkor bir xil ishni bajaruvchi mayda hunarmandlarni ishlatgan . ish qurollariga ko`ra manufaktura o`rta asr hunarmandchiligidan kam farq qilgan ( lotin “ manufaktura”– qo`lda ayyorlash ) . biroq alohida korxonalarda mehnat taqsimoti sodir bo`lgan . ishchilar alohi- da vazifani bajarganligi mehnat …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "g'arbiy yevropada kapitalistik munosabatlarning paydo bo'lishi"

1664177274.doc blackcurse g`arbiy evropada kapitalistik munosabatlarning paydo bo`lishi reja: 1. xvi asr boshlarida sanoat va qishloq xo`jaligida ishlab chiqaruvchi kuchlar taraqqiyoti . 2. dastlabki jamg`armalar . kapitalistik munosabatlarning paydo bo`lishi . 3. xvi – xvii asrlarda feodal – absolyut monarxiyalar. evropada so`nggi o`rta asrlar xvi asr va xvii asrning birinchi yarmini o`z ichiga oladi. bu davrning eng muhim voqeasi – feodal munosabatlarning emirilishi va kapitalistik mu- nosabatlarning paydo bo`lishi hisoblanadi . angliya va niderlandiya kabi davlatlarda bu jarayonlar nisbatan jadal rivojlanadi . kapitalistik munosabatlar paydo bo`lishining asosiy sharoiti ishlab chiqaruvchi kuchlar- ning rivoji va mehnat qurollarining mukammallashishi edi . xvi asr boshlarida hunar- mandc...

DOC format, 52.0 KB. To download "g'arbiy yevropada kapitalistik munosabatlarning paydo bo'lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: g'arbiy yevropada kapitalistik … DOC Free download Telegram