klassik davrdagi yunon madaniyati

DOC 5 pages 54.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1664136929.doc klassik davrdagi yunon madaniyati reja: 1. qadimgi yunon falsafasi 2. adabiyot va teatr 3. san`at. qadimgi va klassik zamonlarda tabiat va insonlar faoliyati ustidan olib borilgan kuzatishlarning natijalarini umumâlashtirish natijasida falsafiy qarashlar ravnaq topib borgan. qadimgi yunonistonda fanning turli sohalari bo`yicha mashhur olimlar yetishib chiqqanlar. yunon olimlari qadimgi misr, bobil va kichik osiyo xalqlarining bilimlaridan ko`p bahramand bo`lganlar. qadimgi sharq fani yunon dunyosida ilm-fanning yanada rivojlanishiga barakali ta`sir etgan. miloddan avvalgi vii-vi asrlardan boshlab yunonistonda madaniyat va fan yanada rivojlanib ketadi. o`sha davrda yunonistonda gerodot, demokrit, protagor, gippokrat, suqrot, aflotun, aristotel kabi ulug` olimlar yashab ijod qlganlar. miloddan avvalgi vi asrda kichik osiyoning g`arbiy sohilidagi ioniya viloyati va undagi milet shahri ilm-fan taraqqiyotining markaziga aylangan. ioniya olimlari misr va bobil olimlarining ilmiy bilimlaridan yaxshi xabardor bo`lib, o`sha bilimlarni yanada rivojlantirganlar. ular tabiat va jamiyat hodisalarini kuzatib bu hodisalarning sabablarini tushuntirishga harakat qilganlar. periklning do`sti anaksagor materiyaning tuzilishi bilan qiziqqan …

2 / 5

. gippokrat mashhur tabib bo`lishi bilan birga zamonasining ulug` faylasufi - donishmand ham bo`lgan. u odamlarga mehribon, kamtar odam edi. u o`z shogirdlari bilan birga "gippokrat to`plami" nomli tibbiy asar yozib qoldirgan. u 72 ta kitob va maqolalardan iboratdir. gippokrat miloddan avvalgi 375 yili 85 yoshida vafot etgan. atoqli yunon faylasuf donishmandlaridan biri suqrot bo`lib, u miloddan avvalgi 441 yili afinada tug`ilgan. u o`z umri davomida birorta ham kitob yozmagan. suqrot maktablarda dars bermagan, ma`ruzalar o`qimagan, balki odam gavjum bo`lgan joylarda o`z shogirdlarini haqiqatni bilishga undagan. suqrot haqiqatni bilish mumkin emas deb o`ylovchilarga qarama-qarshi, uni bahs-munozara orqali bilinadi deb hisoblardi. o`z qarashlarida odamlarni tenglashtirishga qarshi chiqib, ularni haqiqatni bilganlar va bilmaganlarga ajratadi. uning bu fikrlari afina quldorlik demokratiya tuzumining dushmani sifatida ayblanib, miloddan avvalgi 399 yilda sudga berilgan. sud uni o`lim jazosiga hukm qilgan. sud hukmiga muvofiq, u giyohdan tayyorlangan bir piyola zaharni ichib o`lgan. yunonistonning ulug` olimlaridan biri aristotel …

3 / 5

gediya va komediyalar yaratganlar. yunon baxshilari esa qadimgi afsona va rivoyatlarni og`zaki tarzda avloddan-avlodga yetkazganlar. "prometey", "gerakl", "didal va ikar", "argonavtlar", "odisseya" va "iliada" kabi afsona va dostonlar yunon adabiyotining nodir namunalaridir. yunon adabiyotining mashhur asarlari qatoriga "iliada" va "odisseya" dostonlarini kiritish mumkin. rivoyatlarga ko`ra bu asarlarning muallifi miloddan avvalgi viii asrda yashagan ko`r baxshi gomer ekan. dostonlarda yunonlarning kichik osiyodagi troya shahriga qilgan yurishlari, qahramonlarning kurashlari va boshlaridan o`tkazgan sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. olimlar uzoq vaqtgacha gomer dostonlaridagi voqealar o`ylab chiqarilgan afsonalar deb faraz qilganlar. ular troya shahari ham bo`lmagan deb o`ylab kelardilar. ammo arxeolog olimlar kichik osiyoning shimoli-g`arbidagi yerlarda qazish ishlarini olib borar ekanlar, u yerdan yog`indan kuyib kul bo`lgan shahar xarobalarini topganlar. bu yunonlar o`n yildan urush olib borgan troya shaharining qoldig`i ekan. olimlar troya xarobalaridan uy-joylar, mudofaa devorlari, sopol buyumlarining parchalari, yashirinib qo`yilgan narsalar va odam suyaklarining qoldiqlarini topganlar. bu "iliada" va "odisseya" dostonlarida tasvirlangan troya …

4 / 5

bo`lgan. teatr yunon madaniyatining eng ajoyib hodisalardan biridir. yunon teatri qishloq xo`jaligi homiysi bo`lgan xudo dionis sharafiga o`tkaziladigan bayramlar vaqtida ijro etiladigan xalq qo`shiqlari va o`yinlari asosida vujudga kelgan. dionis bayramlari, toklar barg chiqargan bahorgi ko`klamgi dionisi va uzum pishgan kuzda - kuzgi dionisi bayramlari o`tkazilgan. ko`klamchi dionisi bizning navro`z, kuzgi dionisi esa mehrjon bayramlarimizga to`g`ri keladi. bayram vaqtida odamlar dionis haqidagi afsonalarni ashula qilib aytib, afsonalardan olingan manbalarni u yoki bu qiyofaga kirib ijro etganlar. namoyish ishtirokchilari qiziq-qiziq gaplar aytib, odamlarni kuldirar, ayrim odamlarni masxara qilib ko`rsatishar edilar. tomoshani ko`proq odamlar ko`ra olishlari uchun tepalik pastida ko`rsatilgan. afina va yunonistonning boshqa shaharlaridagi akropol-qal`a tepaligi pastida tomoshalar ko`rsatilgan. tomoshabinlar tepalik yon bag`rida o`tirganlar. aktyorlar pastdagi chodir ichida kiyinib, uning yonida tomoshalar ko`rsatganlar. bu joy sahna bo`lgan. keyinchalik chodir o`rniga kichikroq bino qurilib, tomosha ko`rsatish paytida unga dekorasiya - har xil bezaklar osib qo`yilgan. uning oldida tomosha ko`rsatiladigan joy ham qurilgan. …

5 / 5

d kabi juda mashhur shoirlar yashab ijod etganlar. ularning har biri o`lmas tragediyalar yozib qoldirganlar. ulardan eng mashhuri esxil bo`lib, u miloddan avvalgi 525-456 yillar orasida yashagan. u 90 dan ortiq tragediya yozgan. uning eng mashhur tragediyalari "zanjirband prometey" va "forslar" dir. esxilni "tragediya otasi" deb ataganlar. uning "zanjirband prometey" tragediyasi boshqa asarlaridan ajralib turadi. yana bir ulug` tragediya shoirlaridan biri afinalik sofokl bo`lib, u miloddan avvalgi 496-406 yillarda yashab ijod etgan. sofokl ham esxil kabi 120 dan ko`proq tragediya yozgan. ammo ulardan yettitasigina bizgacha yetib kelgan. ular orasida eng mashhuri "shoh edip" va "antigona" tragediyalaridir. "shoh edip" tragediyasida shoh edipning o`z otasini o`ldirib, o`z onasiga uylanishdek og`ir jinoyati tasvirlangan. sofoklning "antigona" tragediyasi ham yunonistonda shuhrat qozongan. bu asar ilk bor afina teatrida namoyish etilgan. qadimgi yunon teatrlarida hazil, kulgi, mutoiba ruhida yozilgan pyesalar ham qo`yilgan. komediya so`zining ma`nosi "xushchaqchaq dehqonlarning qo`shiqlari" demakdir. qadimgi yunon komediyasining yirik namoyondasi aristofan bo`lib, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klassik davrdagi yunon madaniyati"

1664136929.doc klassik davrdagi yunon madaniyati reja: 1. qadimgi yunon falsafasi 2. adabiyot va teatr 3. san`at. qadimgi va klassik zamonlarda tabiat va insonlar faoliyati ustidan olib borilgan kuzatishlarning natijalarini umumâlashtirish natijasida falsafiy qarashlar ravnaq topib borgan. qadimgi yunonistonda fanning turli sohalari bo`yicha mashhur olimlar yetishib chiqqanlar. yunon olimlari qadimgi misr, bobil va kichik osiyo xalqlarining bilimlaridan ko`p bahramand bo`lganlar. qadimgi sharq fani yunon dunyosida ilm-fanning yanada rivojlanishiga barakali ta`sir etgan. miloddan avvalgi vii-vi asrlardan boshlab yunonistonda madaniyat va fan yanada rivojlanib ketadi. o`sha davrda yunonistonda gerodot, demokrit, protagor, gippokrat, suqrot, aflotun, aristotel kabi ulug` olimlar yashab ijod...

This file contains 5 pages in DOC format (54.5 KB). To download "klassik davrdagi yunon madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: klassik davrdagi yunon madaniya… DOC 5 pages Free download Telegram