oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati

PPTX 2,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1680001784.pptx oê»zbeklarning anê¼anaviy xoê»jaligi va kiyinish madaniyati oê»zbeklar oê»zbeklarâ — xalq,â oê»zbekiston respublikasiâ aholisining asosiy qismini tashkil etadi. oê»zbeklar nafaqat oê»zbekiston, balki oê»rta osiyodagi eng koê»p sonli xalqdir. oê»zbekistonda (20 mln. 800â mingâ kishi, 2005), tojikistonda (1,2 mln. dan ziyod), qirgê»izistonda (550—600 ming kishi), qozogê»istonda (320—330 ming kishi),turkmanistonda (320—330 ming kishi) yashaydi. bundan tashqari, afgê»onistonda (2,5 mln. dan 4 mln. gacha), rfda (taxm. 123 ming kishi, 2002), saudiya arabistonida (550—600 ming kishi), xxrda (13,7 ming kishi, 1998â yil) turkiya, germaniya, aqshda ham oê»zbeklar yashaydi. oê»zbeklarning umumiy soni 25 mln. dan ortiq (2000). oê»zbeklar oê»zbek tilida soê»zlashadilar. dindorlari — sunniy musulmonlar. oê»zbeklar oê»zbeklar alohidaâ etnik birlikâ (elat) boê»lib, oê»rta osiyoning markaziy viloyatlari — movarounnahrda, xorazmda, yettisuvda, qisman sharqiy turkistonning gê»arbiy mintaqalarida shakllangan. oê»zbek xalqining asosini hoz.â oê»zbekistonâ hududida qadimdanâ oê»troqâ yashab, sugê»orma dehqonchilik,â hunarmandchilikâ bilan shugê»ullanib kelgan mahalliy sugê»diylar, baxtariylar, xorazmiylar, fargê»onaliklar, yarim chorvador qangê»lilar, koê»chmanchi sakmassaget kabi etnik guruhlar tashkil …
2
a oê»zbek xalqiga xos antropologik tipningâ makonâ va zamoni aniklangan. maê¼lumki, mil. av. 3-asr da sirdaryoning oê»rta oqimida turkiy vaâ sugê»diylarâ ittifoqi asosidaâ qangê» davlatiâ tashkil topgan edi. oê»zbeklar qangê» davlati davridaâ movarounnahrâ va unga tutash mintaqalardagi xalqlarning iqtisodiy siyosiy va etnomadaniy aloqalarining tobora rivojlanib borishi natijasida turkiyzabon etnoslar ustuvorlik qilib, oê»ziga xos uygê»unlashganâ madaniyatâ shakllandi. arxeologik asarlarda bu madaniyatâ qovunchi madaniyatiâ nomini olgan. antropolog olimlarning taê¼kidlashlaricha aynan shu davrlarga kelib,â oê»rta osiyoâ ikki daryo oraligê»iâ antropologik tipi (qiyofasi) toê»liq shakllangan (q. pomirfaryuna irki). oê»zbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlarâ kushonlarâ hamda mil. 4—5-asrlarda oê»rta osiyoning markaziy viloyatlariga janubiy sibirdan, jungê»oriyadan, sharqiy turkistondan siljigan xioniylar, kidariylar va eftaliylarsir. shuningdek, oê»zbeklar etnogeneziga faol taê¼sir oê»tkazgan turkiy etnik komponentlar asosanâ turkâ xokonligi (6—8-asrlar) davrida oê»rta osiyoning markaziy mintaqalari (toshkent, zarafshon, qashqadaryo,â surxondaryoâ vohalari,â fargê»ona vodiysi) va xorazmga kelib joylashib, maê¼lum bir tarixiyâ davrâ mobaynida, bu etnik komponentning aksariyat qismi oê»troqlashdi.â turk xoqonligiâ …
3
arimoê»troq turkiyzabon aholi, sugê»diylar va xorazmning tub yerli aholisi oê»z hududlarida qolib,â arablarâ (7—8-asrlar) hukmronligi ostida yashaganlar. umuman olganda, 9-asrdan boshlab movarounnahr mintaqasida yaxlit turkiy etnik qatlam, jonli turkiyâ tilâ muhiti vujudga kela boshladi va, oê»z navbatida, sugê»diylar va boshqalar mahalliy etnoslarda ham turkiilashish jarayeni jadallashgan. etnograf olim k. shoniyozovning qayd etishicha, 9—10-asrlarda tigê»iz etnogenetikâ jarayonâ natijasida koê»plab turkiy qabila va elatlarning oê»troq hayotga oê»tishi jadal davom etgan. bu asrlarda sirdaryoning shim. da, movarounnahr va xorazmda turkiy etnik qatlam kuchli etnik asosga ega boê»lgan. tabiiyki, bu kuchli etnik qatlam asosining aksariyat koê»pchiligini oê»troqlashgan turgê»un turkiy etnoslar tashkil qilgan. qoraxoniylar qoraxoniylarâ davrida (11 —12-asrlar) movarounnahr va xorazmda siyosiy hokimiyat turkiy sulolalarga oê»tishi munosabati bilan oê»zbek xalqi etnogenezining yaquniy bosqichi boshlandi. gê»arbiyâ qoraxoniylar davlatiâ doirasida hoz. oê»zbeklarga xos turkiyâ etnosâ qarorâ topdi va mazkur davrda oê»zbek xalqiga xos elatni belgilovchi hudud, til, madaniyat, tarixiy qismatining umumiyligi, etnik oê»zlikni anglash, etnosning uyushqoqligi maê¼lum …
4
kiyâ» yoki â«chigê»atoyâ turkâ» tili deb nomlangan. ayniqsa, taraqqiy etgan oê»zbek adabiy tiliâ alisher navoiyâ davrida eng yuqori nuqtaga koê»tarildi. ammo xalqning jonli tili koê»p dialektli boê»lib, adabiy til shakllanishida uchta asosiyâ shevaâ — qarluq, qipchoq va oê»gê»uz dialektlariâ asosâ boê»lgan. maê¼lumki, shakllangan oê»zbek elatiningâ amirâ temurâ va temuriylar davridagi etnik tarixi va etnomadaniy taraqqiyotiga barlos, jaloyir, qavchin, arlot, qipchoq kabi etnik guruhlar ham faol taê¼sir qilgan. temuriylar saltanati temuriylar saltanati oê»rnida dastlab 16-asr boshlarida vujudga kelganâ buxoroâ vaâ xivaâ xonliklari (q.â buxoro xonligiâ vaâ xiva xonligi), 18-asr boshlaridanâ qoê»qonâ xonligiinng vujudga kelishi natijasida yagona tarixiy makonda yashagan xalklar siyosiy jihatdan turli davlatlar tasarrufiga tushib qolgan boê»lsada, bu holat oê»zbek elati birligiga jiddiy putur yetkaza olmagan. siyosiy chegaralar boê»lishiga qaramasdan 3 davlat tarkibidagi aholi oê»zaro doimiy etnik, iqtisodiy va madaniy aloqada boê»lib kelganlar. oê»rta osiyo xalqlarining 19-asr 2-yarmi — 20-asr boshlaridagi tarixiy taqdiri va taraqqiyot bosqichlari chor rossiyasining mustamlakachiligi davri …
5
iy bosqichi boshlandi. gê»arbiy qoraxoniylar davlati doirasida hozirgi oê»zbeklarga xos turkiy etnos qaror topdi va mazkur davrda oê»zbek xalqiga xos elatni belgilovchi hudud, til, madaniyat, tarixiy qismatining umumiyligi, etnik oê»zlikni anglash, etnosning uyushqoqligi maê¼lum bir davlat doirasida boê»lishi, din umumiyligi va bir qancha shu kabi boshqa etnik alomatlar shakllangan. bu davrda oê»zbeklarning umum elat tili qaror topdi. movarounnahr va unga tutashgan mintaqalarda yashovchi koê»chmanchi turkiyzabon aholi: qarluq, chigil, yagê»mo, tuxsi, xalach, argê»in, oê»gê»uz, qipchoq, uz, qangê»li singari urugê»lar oê»zlarini bir xalq sifatida anglay boshlaganlar. umuman olganda, 11â — 12-asrning 1-yarmida oê»zbeklar xalq sifatida shakllangan. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.wmf search art image11.wmf search art image12.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati" haqida

1680001784.pptx oê»zbeklarning anê¼anaviy xoê»jaligi va kiyinish madaniyati oê»zbeklar oê»zbeklarâ — xalq,â oê»zbekiston respublikasiâ aholisining asosiy qismini tashkil etadi. oê»zbeklar nafaqat oê»zbekiston, balki oê»rta osiyodagi eng koê»p sonli xalqdir. oê»zbekistonda (20 mln. 800â mingâ kishi, 2005), tojikistonda (1,2 mln. dan ziyod), qirgê»izistonda (550—600 ming kishi), qozogê»istonda (320—330 ming kishi),turkmanistonda (320—330 ming kishi) yashaydi. bundan tashqari, afgê»onistonda (2,5 mln. dan 4 mln. gacha), rfda (taxm. 123 ming kishi, 2002), saudiya arabistonida (550—600 ming kishi), xxrda (13,7 ming kishi, 1998â yil) turkiya, germaniya, aqshda ham oê»zbeklar yashaydi. oê»zbeklarning umumiy soni 25 mln. dan ortiq (2000). oê»zbeklar oê»zbek tilida soê»zlashadilar. dindor...

PPTX format, 2,2 MB. "oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjali… PPTX Bepul yuklash Telegram