oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati

PPTX 2,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1680001784.pptx search art search art /docprops/thumbnail.jpeg slayd oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati oʻzbeklar oʻzbeklar — xalq, oʻzbekiston respublikasi aholisining asosiy qismini tashkil etadi. oʻzbeklar nafaqat oʻzbekiston, balki oʻrta osiyodagi eng koʻp sonli xalqdir. oʻzbekistonda (20 mln. 800 ming kishi, 2005), tojikistonda (1,2 mln. dan ziyod), qirgʻizistonda (550—600 ming kishi), qozogʻistonda (320—330 ming kishi),turkmanistonda (320—330 ming kishi) yashaydi. bundan tashqari, afgʻonistonda (2,5 mln. dan 4 mln. gacha), rfda (taxm. 123 ming kishi, 2002), saudiya arabistonida (550—600 ming kishi), xxrda (13,7 ming kishi, 1998 yil) turkiya, germaniya, aqshda ham oʻzbeklar yashaydi. oʻzbeklarning umumiy soni 25 mln. dan ortiq (2000). oʻzbeklar oʻzbek tilida soʻzlashadilar. dindorlari — sunniy musulmonlar. oʻzbeklar oʻzbeklar alohida etnik birlik (elat) boʻlib, oʻrta osiyoning markaziy viloyatlari — movarounnahrda, xorazmda, yettisuvda, qisman sharqiy turkistonning gʻarbiy mintaqalarida shakllangan. oʻzbek xalqining asosini hoz. oʻzbekiston hududida qadimdan oʻtroq yashab, sugʻorma dehqonchilik, hunarmandchilik bilan shugʻullanib kelgan mahalliy sugʻdiylar, baxtariylar, xorazmiylar, fargʻonaliklar, yarim chorvador qangʻlilar, …

ng makon va zamoni aniklangan. maʼlumki, mil. av. 3-asr da sirdaryoning oʻrta oqimida turkiy va sugʻdiylar ittifoqi asosida qangʻ davlati tashkil topgan edi. oʻzbeklar qangʻ davlati davrida movarounnahr va unga tutash mintaqalardagi xalqlarning iqtisodiy siyosiy va etnomadaniy aloqalarining tobora rivojlanib borishi natijasida turkiyzabon etnoslar ustuvorlik qilib, oʻziga xos uygʻunlashgan madaniyat shakllandi. arxeologik asarlarda bu madaniyat qovunchi madaniyati nomini olgan. antropolog olimlarning taʼkidlashlaricha aynan shu davrlarga kelib, oʻrta osiyo ikki daryo oraligʻi antropologik tipi (qiyofasi) toʻliq shakllangan (q. pomirfaryuna irki). oʻzbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlar kushonlar hamda mil. 4—5-asrlarda oʻrta osiyoning markaziy viloyatlariga janubiy sibirdan, jungʻoriyadan, sharqiy turkistondan siljigan xioniylar, kidariylar va eftaliylarsir. shuningdek, oʻzbeklar etnogeneziga faol taʼsir oʻtkazgan turkiy etnik komponentlar asosan turk xokonligi (6—8-asrlar) davrida oʻrta osiyoning markaziy mintaqalari (toshkent, zarafshon, qashqadaryo, surxondaryo vohalari, fargʻona vodiysi) va xorazmga kelib joylashib, maʼlum bir tarixiy davr mobaynida, bu etnik komponentning aksariyat qismi oʻtroqlashdi. turk xoqonligi davrida kirib kelgan turkiy komponentlar …

ukmronligi ostida yashaganlar. umuman olganda, 9-asrdan boshlab movarounnahr mintaqasida yaxlit turkiy etnik qatlam, jonli turkiy til muhiti vujudga kela boshladi va, oʻz navbatida, sugʻdiylar va boshqalar mahalliy etnoslarda ham turkiilashish jarayeni jadallashgan. etnograf olim k. shoniyozovning qayd etishicha, 9—10-asrlarda tigʻiz etnogenetik jarayon natijasida koʻplab turkiy qabila va elatlarning oʻtroq hayotga oʻtishi jadal davom etgan. bu asrlarda sirdaryoning shim. da, movarounnahr va xorazmda turkiy etnik qatlam kuchli etnik asosga ega boʻlgan. tabiiyki, bu kuchli etnik qatlam asosining aksariyat koʻpchiligini oʻtroqlashgan turgʻun turkiy etnoslar tashkil qilgan. qoraxoniylar qoraxoniylar davrida (11 —12-asrlar) movarounnahr va xorazmda siyosiy hokimiyat turkiy sulolalarga oʻtishi munosabati bilan oʻzbek xalqi etnogenezining yaquniy bosqichi boshlandi. gʻarbiy qoraxoniylar davlati doirasida hoz. oʻzbeklarga xos turkiy etnos qaror topdi va mazkur davrda oʻzbek xalqiga xos elatni belgilovchi hudud, til, madaniyat, tarixiy qismatining umumiyligi, etnik oʻzlikni anglash, etnosning uyushqoqligi maʼlum bir davlat doirasida boʻlishi, din umumiyligi va bir qancha shu kabi boshqa etnik alomatlar …

b, adabiy til shakllanishida uchta asosiy sheva — qarluq, qipchoq va oʻgʻuz dialektlari asos boʻlgan. maʼlumki, shakllangan oʻzbek elatining amir temur va temuriylar davridagi etnik tarixi va etnomadaniy taraqqiyotiga barlos, jaloyir, qavchin, arlot, qipchoq kabi etnik guruhlar ham faol taʼsir qilgan. temuriylar saltanati temuriylar saltanati oʻrnida dastlab 16-asr boshlarida vujudga kelgan buxoro va xiva xonliklari (q. buxoro xonligi va xiva xonligi), 18-asr boshlaridan qoʻqon xonligiinng vujudga kelishi natijasida yagona tarixiy makonda yashagan xalklar siyosiy jihatdan turli davlatlar tasarrufiga tushib qolgan boʻlsada, bu holat oʻzbek elati birligiga jiddiy putur yetkaza olmagan. siyosiy chegaralar boʻlishiga qaramasdan 3 davlat tarkibidagi aholi oʻzaro doimiy etnik, iqtisodiy va madaniy aloqada boʻlib kelganlar. oʻrta osiyo xalqlarining 19-asr 2-yarmi — 20-asr boshlaridagi tarixiy taqdiri va taraqqiyot bosqichlari chor rossiyasining mustamlakachiligi davri bilan bogʻliq. keyinchalik mintaqada sovet hokimiyatining oʻrnatilishi bilan oʻrta osiyoda milliyhududiy chegaralanish oʻtkazilib, 5 ta milliy respublikalar tashkil etildi. shu bilan shakllangan elatlar taraqqiy etayotgan tarixiy …

ushqoqligi maʼlum bir davlat doirasida boʻlishi, din umumiyligi va bir qancha shu kabi boshqa etnik alomatlar shakllangan. bu davrda oʻzbeklarning umum elat tili qaror topdi. movarounnahr va unga tutashgan mintaqalarda yashovchi koʻchmanchi turkiyzabon aholi: qarluq, chigil, yagʻmo, tuxsi, xalach, argʻin, oʻgʻuz, qipchoq, uz, qangʻli singari urugʻlar oʻzlarini bir xalq sifatida anglay boshlaganlar. umuman olganda, 11 — 12-asrning 1-yarmida oʻzbeklar xalq sifatida shakllangan. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.wmf image11.wmf image12.png

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati"

1680001784.pptx search art search art /docprops/thumbnail.jpeg slayd oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati oʻzbeklar oʻzbeklar — xalq, oʻzbekiston respublikasi aholisining asosiy qismini tashkil etadi. oʻzbeklar nafaqat oʻzbekiston, balki oʻrta osiyodagi eng koʻp sonli xalqdir. oʻzbekistonda (20 mln. 800 ming kishi, 2005), tojikistonda (1,2 mln. dan ziyod), qirgʻizistonda (550—600 ming kishi), qozogʻistonda (320—330 ming kishi),turkmanistonda (320—330 ming kishi) yashaydi. bundan tashqari, afgʻonistonda (2,5 mln. dan 4 mln. gacha), rfda (taxm. 123 ming kishi, 2002), saudiya arabistonida (550—600 ming kishi), xxrda (13,7 ming kishi, 1998 yil) turkiya, germaniya, aqshda ham oʻzbeklar yashaydi. oʻzbeklarning umumiy soni 25 mln. dan ortiq (2000). oʻzbeklar oʻzbek tilida soʻz...

Формат PPTX, 2,2 МБ. Чтобы скачать "oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjaligi va kiyinish madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʻzbeklarning anʼanaviy xoʻjali… PPTX Бесплатная загрузка Telegram