qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar

DOCX 39,2 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1693308469.docx [bookmark: _goback]qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar reja i kirish ii asosiy qism 1 qoraxoniylar davlatining tashkil topishi. 2 qoraxoniylar davlatining markaziy boshqaruv tuzumi. 3 qoraxoniylar davlatining maê¼muriy-boshqaruv tizimi. iii xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish ðžâ€™zbekiston respublikasining davlat mustaqilligining qð¾â€™lga kiritilishi ðžâ€™zbekiston xalqiga ma’naviy uyg’onish, ð¾â€™zlikni anglash, boy tarixiy ð¾â€™tmishini ð¾â€™rganishga imkon yaratib berdi. mustaqillik tufayli ð¾â€™zbek xalqining kð¾â€™p asrlik boy tarixiy, ilmiy, madaniy va ma’naviy merosini ð¾â€™rganish, undan xalqning bebaho mulki sifatida foydalanishga keng yð¾â€™l ochildi. ma’naviy boyliklar, qadriyatlar, davlat, millat, shaxsning bebaho xazinasi va taraqqiyot manbai hisoblanadi. aynan ushbu ma’naviy va mafkuraviy asosni mustahkamlash hamda rivojlanishda tarix fani alohida ahamiyatga egadir. ix -xii asrlarda markaziy osiyoda rð¾â€™y bergan murakkab tarixiy jarayonlar ðžâ€™zbekiston tarixi taraqqiyotida ham ð¾â€™ziga xos ð¾â€™rinni egallagan. 999-yili qoraxoniylar yana buxoroni ishgê»ol etib, amir abdul malik ii va podshoh oilasini asirga oladilar. bu hol movarounnahrda hokimiyat qoraxoniylar foydasiga uzil-kesil hal boê»lishiga olib keladi. …
2
niylar amudaryo vodiysi yerlari uchun gê»aznaviylar davlatiga qarshi muntazam urushlar olib borishadi, 11-asr oxirida esa saljuqlarning kuchaygan davlatiga tobe boê»lib qolishadi. elikxon poytaxti dastlab uzgenda joylashgan, soê»ngra samarqandga koê»chirilgan. buxoro ham samarqandga tobe boê»lgan. qoraxoniylar samarqandda, buxoroda, binkentda koê»plab binokorlik ishlarini amalga oshirishgan, saroylar, masjidlar va madrasalar bunyod etishgan, musulmon dini nufuzini saqlash va mustahkamlashga hissa qoê»shishgan. mazkur davlat chegarasida islom dini keng yoyilgan. qoraxoniylar oê»z davlat chegarasini somoniylar sulolasiga tegishli hududlar hisobiga kengaytirish siyosatini olib borishgan. somoniylar hokimiyati bu vaqtga kelib, chuqur siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy inqirozga yuz tutib zaiflashib qolgan edi. ana shunday vaziyatda qoraxoniylar somoniylar poytaxti buxoroni deyarli qarshiliksiz ishgê»ol etishadi. biroq, hasan bugê»roxon betobligi tufayli buxoroda uzoq turmay, qashqarga qaytishda yoê»lda vafot etadi. 996 yil qoraxoniylar yana movarounnahr sari yurish boshlaydi. gê»aznaviylar bilan olib borilgan muzokaralar natijasida oê»rtada shartnoma tuzilib, unga koê»ra, sirdaryo havzasi qoraxoniylar qoê»liga oê»tadi. amudaryoning jan.dagi yerlarda va xuroson hududida sabukteginsh hukmronligi oê»rnatiladi. somoniylar ixtiyorida …
3
ik dastlab oê»zlari yer berib, homiylik qilgan saljuqiylar bilan zid-diyatga kirishib, oê»rtada katta harbiy toê»qnashuvlar yuz beradi. 1040-yilda esa dandanakon jangiaa gê»aznaviylar saljuqiylar tomonidan qaqshat-qich zarbaga uchrab oê»zlarini qaytib oê»nglay olmaydi. gê»aznaviylar davlatini bu inqirozidan, qoraxoniylarning mahalliy hukmdori ibrohim boê»ritegin foydalanib qoladi. u dastlab xuttalon, vaxsh va chagê»oniyonni gê»aznaviylardan tortib oladi. keyinchalik butun movarounnahrni va fargê»onani oê»ziga boê»ysundirib mustaqil siyosat olib boradi. qoraxoniylar davlatchilik tizimi oê»zidan oldin oê»tgan turk xoqonligi, turkash davlati kabi turkiy davlatlarning davlatchilik tajribasi va anê¼analariga asoslangan. qoraxoniylar sulolasi davlat boshqaruvida bu tajribalardan unumli foydalanib, oê»z navbatida, uni rivojlantirib, yangi taraqqiyot bosqichiga olib chiqqan. qoraxoniylar davlati dastlab tashkil topgan vaqtda (9-asr oê»rtasi) maê¼muriy-boshqaruv tizimi, qabilalarning oê»zaro ittifoqi negiziga asoslangan edi. bunda davlat boshligê»i "yabgê»u" deb nomlangan. oê»lkadagi barcha qabilalar yabgê»uga boê»ysungan, ayni vaqtda yabgê»u oê»zi hukmronlik qilayotgan hududdagi barcha qabilalarni tashqi hujumlardan himoya qilgan. joylarda har bir qabilani oê»z sardorlari boshqargan. qabila sardorlari ayni vaqtda, shu qabilani …
4
si oê»tirgan. xonlar "qoraxon" unvoni bilan birga tavgê»achxon, arslonxon, bugê»roxon kabi faxriy unvonlar bilan ham ulugê»langan. mana shu o’ziga xos bo’lgan davlat boshqaruv tizmini o’rganish bizga o’sha davr tarixining ko’p sirlarini ochib beradi. hamda milliy davlatchiligimizning qanday shakllanganligini kuzatish imkoni beradi. ii 1 qoraxoniylar davlatining tashkil topishi. qoraxoniylar davlati, xoniylar yoxud xoqoniylar davlati (840-1212) — sharqiy turkiston, yettisuv va tyanshanning janubiy yon bagê»rida tashkil topgan turkiy davlat. qoraxoniylar sulolasi boshqargan. qoraxoniylar davlatining barpo etilishida turkiy qarluq, chig”il va yagê»mo qabilalari yetakchi rol oê»ynagan. x asr o’rtalarida qarluqlar yag’mo, chigil, o’g’uz va boshqa qabilalar bilan yagona ittifoqqa birlashdilar. bu ulkan hududda dastavval “xoqoniya o’lkasi” deb yuritilgan davlat tashkil topadi[footnoteref:1]. mazkur davlat hukmdorlari “jabg’u” deb yuritilgan unvonning o’rniga o’zlarini “qoraxon”,ya’ni “buyuk xon” deb ataydilar. xi–xii asrlarda xoqoniya rivoj topib kuchaygach, u “qarluq-qoraxoniylar” davlati nomini olgan. mazkur yirik davlat qator qabilalar ittifoqi asosida tashkil topgani bois hukmdorlari “arslonxon”, “bug’roxon” va “tavg’achxon” unvonlari bilan …
5
iyob" - afrosiyob avlodi deb atashgan, yozma manbalarida ular xoniylar yoki xoqoniylar deb nomlangan. amerikalik mutaxassis robert dankoff qoraxoniylarning ajdodi afrosiyobning haqiqiy asl ismi alp er tunga boê»lgan deb taxmin qilgan. davlatning tashkil topishi. 992-yilda horun bug’roxon boshliq qoraxoniylar movarounnahrga hujum boshlaydilar. bu davrda somoniylar sulolasi chuqur ichki ziddiyatlar girdobiga tushib qolgan edi.qoraxoniylar buxoroni qarshiliksiz ishg’ol qiladilar. nuh ibn mansur qoraxoniylarga qarshi kurashish uchun g’aznadagi noibi sobuqteginni yordamga chaqiradi. u yigirma ming kishilik qo’shin bilan movarounnahrga yetib keladi.nuh bilan birlashib, bir necha janglardan so’ng qoraxoniylar noibi qo’shinlari tor-mor qilinadi. buning evaziga nuh sobuqteginni xurosonning noibi etib tayinlaydi. natijada g’azna va xurosonda sobuqtegin va o’g’li mahmudning siyosiy hukmronligi mustahkamlanadi.996-yilda qoraxoniylar movarounnahr tomon yana hujum boshlaydilar. shunday og’ir bir sharoitda xiyonat ro’y beradi.ya’ni sobuqtegin qo’shini buxoroni egallaydi. so’ngra u qoraxoniylar bilan muzokaralar olib boradi. natijada ular o’rtasida shartnoma tuzilib, unga muvofiq sirdaryo havzasi qoraxoniylar qo’liga o’tadi. sobuqtegin esa amudaryodan janubdagi yerlarga, shu …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar" haqida

1693308469.docx [bookmark: _goback]qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar reja i kirish ii asosiy qism 1 qoraxoniylar davlatining tashkil topishi. 2 qoraxoniylar davlatining markaziy boshqaruv tuzumi. 3 qoraxoniylar davlatining maê¼muriy-boshqaruv tizimi. iii xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish ðžâ€™zbekiston respublikasining davlat mustaqilligining qð¾â€™lga kiritilishi ðžâ€™zbekiston xalqiga ma’naviy uyg’onish, ð¾â€™zlikni anglash, boy tarixiy ð¾â€™tmishini ð¾â€™rganishga imkon yaratib berdi. mustaqillik tufayli ð¾â€™zbek xalqining kð¾â€™p asrlik boy tarixiy, ilmiy, madaniy va ma’naviy merosini ð¾â€™rganish, undan xalqning bebaho mulki sifatida foydalanishga keng yð¾â€™l ochildi. ma’naviy boyliklar, qadriyatlar, davlat,...

DOCX format, 39,2 KB. "qoraxoniylar davlatining ma’muriy tuzilishi, mansab va unvonlar, harbiy-ma’muriy islohatlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qoraxoniylar davlatining ma’mur… DOCX Bepul yuklash Telegram