burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)

DOCX 168,4 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1694856982.docx burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) reja: 1. burhoniddin al-marg’inoniy hayoti va ijodi. 2. burhoniddin al-marg’inoniyning ilm fanga qo’shgan hissasi. 3. burhoniddin al-marg’inoniyning asarlari. turkistondagi ilk uyg’onish davri shunday qomusiy olimlarni dunyoga keltirdiki, ularning jahon madaniyati va ilmu faniga qo’shgan hissasi hanuzgacha hayrat bilan e’tirof etiladi. 2000 yilda tavalludiga hijriy sana bo’yicha 910 yil to’lishi munosabati bilan keng nishonlangan burhoniddin marg’inoniy ham ana shunday buyuk siymolardan biridir. to’liq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil al-farg’o-niy al-rishtoniy al-marg’inoniy (1123 yil 23 sentyabr, rishton tumani, dahbet qishlog’i — 1197 yil 29oktyabr, samarqand)— buyuk faqih, imom. dastavval otasi abubakr ibn abduljalil, so’ng simom bahouddin ali ibn muhammad asbi-jobiy qo’lida tahsil ko’rdi. rishton, marg’ilon, buxoro, samarqand va movoraunnahrning boshqa shaharlarida islomiy ta’lim olib, hanafiya mazhabining buyuk faqihi sifatida nom qozondi. shayxulislom bo’lib yetishdi. 1149 yili haj safariga bordi. burhoniddin marg’inoniy samarqand shahridagi chokardiza qabristoniga dafn etilgan. allomaning tavallud sanalari xususida ixtiloflar bor. …
2
y va muhammad ash-shayboniy asarlariga tayanib yozgan. burhoniddin marg’inoniyning ushbu kitobi nazariy asar edi, undan amaliy jihatdan foydalanish qiyin bo’lgan. shu sababli burhoniddin marg’inoniy ning o’zi 8 jildli sharh — «kifoyat ul-muntahiy» («yakunlovchilar uchun tugal ta’limot»)ni yozishga qaror qilgan. keyinchalik bu kitobi asosida «kitob al-hidoya» (qisqacha nomi «hidoya» — «to’g’ri yo’l»)ni yaratadi (1178). burhoniddin marg’inoniy bu kitobda o’sha zamonlarda mo’min-musulmonlar duch keladigan dolzarb hayotiy masalalar, jumladan oilaviy va ijtimoiy munosabatlar, mulkchilik, savdo-sotiq, jinoyat va jazo, insonning burch va mas’uliyatlariga taalluqli juda ko’p murakkab muammolarni islomiy huquq nuqtai nazaridan hal etib berdi. mazkur kitob nafaqat movoraunnahrda, balki butun islom sharqida bir necha tillarga tarjima etilib ma’lum va mashhur bo’lib ketdi. bu kitob fiqh ilmi bo’yicha eng aniq, izchil, mukammal asar bo’lgan. undan asrlar davomida islom huquqshunosligi bo’yicha nufuzli huquqiy manba — asosiy qo’llanma sifatida foydalanilgan . shu sababli alloma nafaqat ulamolar, balki oddiy xalq orasida ham «hidoyat yo’lining sarboni» deya katta …
3
chalarning mohiyati ochib berilgan. burhoniddin marg’inoniyning o’zi hayoti davomida ana shunday insoniy fazilatlarga amal qilib yashadi. ilmu urfon yo’lidagi fidoyiligi, kamtarinligi, o’z asarlarida biron marta ham «men» degan so’zni ishlatmay, hokisorlik bilan izoh berishida ko’rinib turadi. burhoniddin marg’inoniyning bizgacha yetib kelgan asosiy fiqhiy asarlari jumlasiga quyidagilar kiradi: 1. «nashr al-mazhab» (mazhabning tarqalishi); 2. «kitob al-manosakul-haj» (haj marosimlari haqida kitob); 3. “kitob un-filfaroiz» (majburiyatlar haqida kitob yoki meros huquqi bo’yicha kitob); 4. «kitob at-tajniysu val-maziyd» (ilmni ziyoda qiluvchi kitob yoki fuqarolik huquqini taqvim etish kitobi); 5. «muxtorot un-navozil» (majmu’-unnavozil) (nozil bo’lgan narsalar majmuasi); 6. «kitob ul-mashoyix» (shayxlar haqidagi kitob); 7. «maziydun fi furu’ ul-hanafiya» yoki “ziyd fi furu ul-hanafiy” (xanafiy mazhabiga qo’shimchalar); 8. «sharh al-jomiy-al-kabir muhammad ash-shayboniy» (ash-shayboniyning «jomi’u-kabiyr» asariga sharh); 9. «bidoyat ul-mubtadi’» (boshlovchilar uchun dastlabki ta’lim); 10. «kifoyat ul-muntahiy» («yakunlovchilar uchun tugal ta’lim»). «bidoyatul-mubtadi’» asari uchun yozilgan 8 jildlik sharh: 11. «hidoya» («kifoyat ul — muntahiy» asari uchun yozilgan …
4
b olingan bolaning nasabini aniqlash, topib olingan narsa, qochib ketgan qullar, bedarak yo’qolganlar, sherikchilik va vaqf huquqi kabi masalalar kiritilgan. bu jild 60 bob, 36 fasldan tashkil topgan. uchinchi jildida (14 kitob) oldi-sotdi, pul muammolari, kafolat, pulni birovga o’tkazish, qozilarning vazifalari, guvohlik, berilgan guvohlikdan qaytish, vakolat, da’vo, iqror bo’lish, sulh, bir ishda pul bilan sherik bo’lish, pulni saqlashga berish, qarz berish, sovg’a, ijara, muayyan shart asosida cheklangan ozodlik berilgan qullar, voliylik (patronat), majbur qilish, homiylik, qisman ozod bo’lgan qullar va bosqinchilik xususidagi masalalar o’rin olgan. bu jildda 36 bob, 37 fasl bor. to’rtinchi jildida (76 kitob) esa shafoat, merosni taqsimlash, dehqonchilik hamda bog’dorchilik xususida shartnoma, qurbonlikka so’yishadigan jonzod haqida, umuman qurbonlik qilish haqida, shariatga zid yomon narsalar haqida, tashlandiq yerlarni o’zlashtirish xususida, taqiqlangan ichimliklar haqida, ovchilik, garovga berish, jinoyatlar xususida, xun haqi to’lash, vasiyat kabi masalalar yoritilgan. bu jild 23 bob, 38 fasldan iborat. burhoniddin marg’inoniyning ilmiy merosi hozirda ham …
5
or fi taboqot fuqaho va mashoyix mazhab an-nu'mon" ("nu'mon mazhabiga mansub bo‘lgan taniqli alloma fiqihlar va shayxlar haqidagi kitob") nomli asarida keltirilishicha, burhonuddin al-marg‘inoniy "bidoyat al-muntadiy" asarining so‘z boshisida "hidoya"ning yaratilishi xususida shunday yozgan: "abu-l-hasan ali ibn bakr abd ul-jalil bir kuni fiqh masalalariga bag‘ishlangan hajmi uncha katta bo‘lmagan, lekin mazmuni to‘liq bo‘lgan bir yaxlit kitob zarur ekanligi hakida fikr bildirdi. iroqda safar qilganimda u yerda "al-muxtasar al-quduriy" ("quduriy qisqartmasi")ni qurdim. u fiqh bobida ajoyib asar edi. bu paytgacha kattayu-kichik barcha "jome'-cag‘ip" ("kichik to‘plam") dan foydalangan edi. shunda fiqhga oid barcha asarlarni jamlab, ulardan eng zarur masalalarni oldim va bu asarga "bidoyat al-muntahiy" deb nom berdim. keyinchalik bu asarga sharh yozib, uni "kifoya ul-muntahiy" deb nomladim". keyinchalik bu asarlarning ham hajmi kattalik qilib, yanada mu'jaz bo‘lgan, butun islom olamida xanafiya mazhabining fiqh masalalarida asosiy qo‘llanmasiga aylangan al-marg‘inoniyning "al-hidoya" asari yaratildi. bu asar butun musulmon olamida mashhur bo‘lib ketdi, musulmon huquqi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)" haqida

1694856982.docx burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) reja: 1. burhoniddin al-marg’inoniy hayoti va ijodi. 2. burhoniddin al-marg’inoniyning ilm fanga qo’shgan hissasi. 3. burhoniddin al-marg’inoniyning asarlari. turkistondagi ilk uyg’onish davri shunday qomusiy olimlarni dunyoga keltirdiki, ularning jahon madaniyati va ilmu faniga qo’shgan hissasi hanuzgacha hayrat bilan e’tirof etiladi. 2000 yilda tavalludiga hijriy sana bo’yicha 910 yil to’lishi munosabati bilan keng nishonlangan burhoniddin marg’inoniy ham ana shunday buyuk siymolardan biridir. to’liq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil al-farg’o-niy al-rishtoniy al-marg’inoniy (1123 yil 23 sentyabr, rishton tumani, dahbet qishlog’i — 1197 yil 29oktyabr, samarqand)— buyuk faqih, imom. d...

DOCX format, 168,4 KB. "burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: burhoniddin al-marg’inoniy (112… DOCX Bepul yuklash Telegram