Back

burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)

DOCX 5 pages 168.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
1694856982.docx [bookmark: _goback]burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) reja: 1. burhoniddin al-marg’inoniy hayoti va ijodi. 2. burhoniddin al-marg’inoniyning ilm fanga qo’shgan hissasi. 3. burhoniddin al-marg’inoniyning asarlari. [image: 09]turkistondagi ilkâ uyg’onish davri shunday qomusiy olimlarni dunyoga keltirdiki, ularning jahon madaniyati va ilmu faniga qo’shgan hissasi hanuzgacha hayrat bilan e’tirof etiladi. 2000 yilda tavalludiga hijriy sana bo’yicha 910 yil to’lishi munosabati bilan keng nishonlangan burhoniddin marg’inoniy ham ana shunday buyuk siymolardan biridir. to’liq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil al-farg’o-niy al-rishtoniy al-marg’inoniy (1123 yil 23 sentyabr, rishton tumani, dahbet qishlog’i — 1197 yil 29oktyabr, samarqand)— buyuk faqih, imom. dastavval otasi abubakr ibn abduljalil, so’ng simom bahouddin ali ibn muhammad asbi-jobiy qo’lida tahsil ko’rdi. rishton, marg’ilon, buxoro, samarqand va movoraunnahrning boshqa shaharlarida islomiy ta’lim olib, hanafiya mazhabining buyuk faqihi sifatida nom qozondi. shayxulislom bo’lib yetishdi. 1149 yili haj safariga bordi. burhoniddin marg’inoniy samarqand shahridagi chokardiza qabristoniga dafn etilgan. allomaning tavallud sanalari xususida ixtiloflar bor. ko’pgina …
2 / 5
llanmaâ»)ni hanafiya nazariyotchisi, shariat asoschilaridan abul hasan al-quduriy va muhammad ash-shayboniy asarlariga tayanib yozgan. burhoniddin marg’inoniyning ushbu kitobi nazariy asar edi, undan amaliy jihatdan foydalanish qiyin bo’lgan. shu sababli burhoniddin marg’inoniy ning o’zi 8 jildli sharh — â«kifoyat ul-muntahiyâ» (â«yakunlovchilar uchun tugal ta’limotâ»)ni yozishga qaror qilgan. keyinchalik bu kitobi asosida â«kitob al-hidoyaâ» (qisqacha nomi â«hidoya⻠— â«to’g’ri yo’lâ»)ni yaratadi (1178). burhoniddin marg’inoniy bu kitobda o’sha zamonlarda mo’min-musulmonlar duch keladigan dolzarb hayotiy masalalar, jumladan oilaviy va ijtimoiy munosabatlar, mulkchilik, savdo-sotiq, jinoyat va jazo, insonning burch va mas’uliyatlariga taalluqli juda ko’p murakkab muammolarni islomiy huquq nuqtai nazaridan hal etib berdi. mazkur kitob nafaqat movoraunnahrda, balki butun islom sharqida bir necha tillarga tarjima etilib ma’lum va mashhur bo’lib ketdi. bu kitob fiqh ilmi bo’yicha eng aniq, izchil, mukammal asar bo’lgan. undan asrlar davomida islom huquqshunosligi bo’yicha nufuzli huquqiy manba — asosiy qo’llanma sifatida foydalanilgan . shu sababli alloma nafaqat ulamolar, balki oddiy xalq …
3 / 5
t tuyg’usi, o’z davrining huquqiy mezonlari asosida yashash, eganing mol-mulkiga ko’z olaytirmaslik, haromdan hazar qilish, insof va diyonat, mehr-oqibat kabi tushunchalarning mohiyati ochib berilgan. burhoniddin marg’inoniyning o’zi hayoti davomida ana shunday insoniy fazilatlarga amal qilib yashadi. ilmu urfon yo’lidagi fidoyiligi, kamtarinligi, o’z asarlarida biron marta ham â«menâ» degan so’zni ishlatmay, hokisorlik bilan izoh berishida ko’rinib turadi. burhoniddin marg’inoniyning bizgacha yetib kelgan asosiy fiqhiy asarlari jumlasiga quyidagilar kiradi: 1. â«nashr al-mazhabâ» (mazhabning tarqalishi); 2. â«kitob al-manosakul-hajâ» (haj marosimlari haqida kitob); 3. “kitob un-filfaroizâ» (majburiyatlar haqida kitob yoki meros huquqi bo’yicha kitob); 4. â«kitob at-tajniysu val-maziydâ» (ilmni ziyoda qiluvchi kitob yoki fuqarolik huquqini taqvim etish kitobi); 5. â«muxtorot un-navozilâ» (majmu’-unnavozil) (nozil bo’lgan narsalar majmuasi); 6. â«kitob ul-mashoyixâ» (shayxlar haqidagi kitob); 7. â«maziydun fi furu’ ul-hanafiyaâ» yokiâ “ziyd fi furu ul-hanafiy” (xanafiy mazhabiga qo’shimchalar); 8. â«sharh al-jomiy-al-kabir muhammad ash-shayboniyâ» (ash-shayboniyning â«jomi’u-kabiyrâ» asariga sharh); 9. â«bidoyat ul-mubtadi’⻠(boshlovchilar uchun dastlabki ta’lim); 10. â«kifoyat ul-muntahiyâ» …
4 / 5
turli muammolarni huquqiy yechimiga bag’ishlangan. birinchi jild 5 kitobdan iborat bo’lib, tahorat va amaliy ibodatlar (namoz, ro’za, zakot va haj)ga bag’ishlangan. bu jild 47 bob va 37 fasldan iborat. ikkinchi jildiga nikoh, emizish, taloq, qullarni ozod qilish, topib olingan bolaning nasabini aniqlash, topib olingan narsa, qochib ketgan qullar, bedarak yo’qolganlar, sherikchilik va vaqf huquqi kabi masalalar kiritilgan. bu jild 60 bob, 36 fasldan tashkil topgan. uchinchi jildida (14 kitob) oldi-sotdi, pul muammolari, kafolat, pulni birovga o’tkazish, qozilarning vazifalari, guvohlik, berilgan guvohlikdan qaytish, vakolat, da’vo, iqror bo’lish, sulh, bir ishda pul bilan sherik bo’lish, pulni saqlashga berish, qarz berish, sovg’a, ijara, muayyan shart asosida cheklangan ozodlik berilgan qullar, voliylik (patronat), majbur qilish, homiylik, qisman ozod bo’lgan qullar va bosqinchilik xususidagi masalalar o’rin olgan. bu jildda 36 bob, 37 fasl bor. to’rtinchi jildida (76 kitob) esa shafoat, merosni taqsimlash, dehqonchilik hamda bog’dorchilik xususida shartnoma, qurbonlikka so’yishadigan jonzod haqida, umuman qurbonlik qilish haqida, …
5 / 5
(2000) keng nishonlandi. shu munosabat bilan marg’ilon shahri markazida burhoniddin marg’inoniy yodgorlik majmui bunyod etilib, shu yerda uning ramziy maqbarasi o’rnatildi. al-marg‘inoniyning butun islom olamida mashhur bo‘lgan "hidoya" asari 1178 yili samarqandda yozildi. mahmud ibn sulaymon al-kafaviyning "katoib ul-a'lom al-axyor fi taboqot fuqaho va mashoyix mazhab an-nu'mon" ("nu'mon mazhabiga mansub bo‘lgan taniqli alloma fiqihlar va shayxlar haqidagi kitob") nomli asarida keltirilishicha, burhonuddin al-marg‘inoniy "bidoyat al-muntadiy" asarining so‘z boshisida "hidoya"ning yaratilishi xususida shunday yozgan: "abu-l-hasan ali ibn bakr abd ul-jalil bir kuni fiqh masalalariga bag‘ishlangan hajmi uncha katta bo‘lmagan, lekin mazmuni to‘liq bo‘lgan bir yaxlit kitob zarur ekanligi hakida fikr bildirdi. iroqda safar qilganimda u yerda "al-muxtasar al-quduriy" ("quduriy qisqartmasi")ni qurdim. u fiqh bobida ajoyib asar edi. bu paytgacha kattayu-kichik barcha "jome'-cag‘ip" ("kichik to‘plam") dan foydalangan edi. shunda fiqhga oid barcha asarlarni jamlab, ulardan eng zarur masalalarni oldim va bu asarga "bidoyat al-muntahiy" deb nom berdim. keyinchalik bu asarga sharh yozib, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)"

1694856982.docx [bookmark: _goback]burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) reja: 1. burhoniddin al-marg’inoniy hayoti va ijodi. 2. burhoniddin al-marg’inoniyning ilm fanga qo’shgan hissasi. 3. burhoniddin al-marg’inoniyning asarlari. [image: 09]turkistondagi ilkâ uyg’onish davri shunday qomusiy olimlarni dunyoga keltirdiki, ularning jahon madaniyati va ilmu faniga qo’shgan hissasi hanuzgacha hayrat bilan e’tirof etiladi. 2000 yilda tavalludiga hijriy sana bo’yicha 910 yil to’lishi munosabati bilan keng nishonlangan burhoniddin marg’inoniy ham ana shunday buyuk siymolardan biridir. to’liq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil al-farg’o-niy al-rishtoniy al-marg’inoniy (1123 yil 23 sentyabr, rishton tumani, dahbet qishlog’i — 1197 yil 29oktyabr, samarq...

This file contains 5 pages in DOCX format (168.4 KB). To download "burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)", click the Telegram button on the left.

Tags: burhoniddin al-marg’inoniy (112… DOCX 5 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197) — DOCX DOCX
burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)
10 pages 179.4 KB
burhoniddin marg’inoniy va o’rta osiyo fiqh maktabi — PPTX PPTX
burhoniddin marg’inoniy va o’rta osiyo fiqh maktabi
11 pages 521.1 KB
burhoniddin marg'inoniy va uning al hidoya asari — DOCX DOCX
burhoniddin marg'inoniy va uning al hidoya asari
20 pages 145.2 KB
burhoniddin margʻinoniy — PPTX PPTX
burhoniddin margʻinoniy
— 568.8 KB
nosiriddin burhoniddin o’g’li rabg’uziy — PPTX PPTX
nosiriddin burhoniddin o’g’li rabg’uziy
— 259.8 KB
burhoniddin marg'inoniyning "xidoyiya" asari — DOCX DOCX
burhoniddin marg'inoniyning "xidoyiya" asari
17 pages 61.9 KB
al-adab al-mufrad — PPTX PPTX
al-adab al-mufrad
9 pages 1.9 MB
al-adab al-mufrad — PPTX PPTX
al-adab al-mufrad
10 pages 501.9 KB
al-adab al-mufrad — PPTX PPTX
al-adab al-mufrad
20 pages 2.4 MB
al-adab al-mufrad — PPTX PPTX
al-adab al-mufrad
20 pages 2.6 MB
al-adab al-mufrad — PPTX PPTX
al-adab al-mufrad
6 pages 56.4 KB
al-fiqh al-akbar — DOC DOC
al-fiqh al-akbar
4 pages 49.0 KB