burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)

DOCX 5 стр. 168,4 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 168,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1694856982.docx [bookmark: _goback]burhoniddin al-margâinoniy (1123â1197) reja: 1. burhoniddin al-margâinoniy hayoti va ijodi. 2. burhoniddin al-margâinoniyning ilm fanga qoâshgan hissasi. 3. burhoniddin al-margâinoniyning asarlari. [image: 09]turkistondagi ilkâ uygâonish davri shunday qomusiy olimlarni dunyoga keltirdiki, ularning jahon madaniyati va ilmu faniga qoâshgan hissasi hanuzgacha hayrat bilan eâtirof etiladi. 2000 yilda tavalludiga hijriy sana boâyicha 910 yil toâlishi munosabati bilan keng nishonlangan burhoniddin margâinoniy ham ana shunday buyuk siymolardan biridir. toâliq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil al-fargâo-niy al-rishtoniy al-margâinoniy (1123 yil 23 sentyabr, rishton tumani, dahbet qishlogâi â 1197 yil 29oktyabr, samarqand)â buyuk faqih, imom. dastavval otasi abubakr ibn abduljalil, soâng simom bahouddin ali ibn muhammad asbi-jobiy qoâlida tahsil koârdi. rishton, margâilon, buxoro, samarqand va movoraunnahrning boshqa shaharlarida islomiy taâlim olib, hanafiya mazhabining buyuk faqihi sifatida nom qozondi. shayxulislom boâlib yetishdi. 1149 yili haj safariga bordi. burhoniddin margâinoniy samarqand shahridagi chokardiza qabristoniga dafn etilgan. allomaning tavallud sanalari xususida ixtiloflar bor. koâpgina …

2 / 5

llanmaâ»)ni hanafiya nazariyotchisi, shariat asoschilaridan abul hasan al-quduriy va muhammad ash-shayboniy asarlariga tayanib yozgan. burhoniddin margâinoniyning ushbu kitobi nazariy asar edi, undan amaliy jihatdan foydalanish qiyin boâlgan. shu sababli burhoniddin margâinoniy ning oâzi 8 jildli sharh â â«kifoyat ul-muntahiyâ» (â«yakunlovchilar uchun tugal taâlimotâ»)ni yozishga qaror qilgan. keyinchalik bu kitobi asosida â«kitob al-hidoyaâ» (qisqacha nomi â«hidoyaâ» â â«toâgâri yoâlâ»)ni yaratadi (1178). burhoniddin margâinoniy bu kitobda oâsha zamonlarda moâmin-musulmonlar duch keladigan dolzarb hayotiy masalalar, jumladan oilaviy va ijtimoiy munosabatlar, mulkchilik, savdo-sotiq, jinoyat va jazo, insonning burch va masâuliyatlariga taalluqli juda koâp murakkab muammolarni islomiy huquq nuqtai nazaridan hal etib berdi. mazkur kitob nafaqat movoraunnahrda, balki butun islom sharqida bir necha tillarga tarjima etilib maâlum va mashhur boâlib ketdi. bu kitob fiqh ilmi boâyicha eng aniq, izchil, mukammal asar boâlgan. undan asrlar davomida islom huquqshunosligi boâyicha nufuzli huquqiy manba â asosiy qoâllanma sifatida foydalanilgan . shu sababli alloma nafaqat ulamolar, balki oddiy xalq …

3 / 5

t tuygâusi, oâz davrining huquqiy mezonlari asosida yashash, eganing mol-mulkiga koâz olaytirmaslik, haromdan hazar qilish, insof va diyonat, mehr-oqibat kabi tushunchalarning mohiyati ochib berilgan. burhoniddin margâinoniyning oâzi hayoti davomida ana shunday insoniy fazilatlarga amal qilib yashadi. ilmu urfon yoâlidagi fidoyiligi, kamtarinligi, oâz asarlarida biron marta ham â«menâ» degan soâzni ishlatmay, hokisorlik bilan izoh berishida koârinib turadi. burhoniddin margâinoniyning bizgacha yetib kelgan asosiy fiqhiy asarlari jumlasiga quyidagilar kiradi: 1. â«nashr al-mazhabâ» (mazhabning tarqalishi); 2. â«kitob al-manosakul-hajâ» (haj marosimlari haqida kitob); 3. âkitob un-filfaroizâ» (majburiyatlar haqida kitob yoki meros huquqi boâyicha kitob); 4. â«kitob at-tajniysu val-maziydâ» (ilmni ziyoda qiluvchi kitob yoki fuqarolik huquqini taqvim etish kitobi); 5. â«muxtorot un-navozilâ» (majmuâ-unnavozil) (nozil boâlgan narsalar majmuasi); 6. â«kitob ul-mashoyixâ» (shayxlar haqidagi kitob); 7. â«maziydun fi furuâ ul-hanafiyaâ» yokiâ âziyd fi furu ul-hanafiyâ (xanafiy mazhabiga qoâshimchalar); 8. â«sharh al-jomiy-al-kabir muhammad ash-shayboniyâ» (ash-shayboniyning â«jomiâu-kabiyrâ» asariga sharh); 9. â«bidoyat ul-mubtadiââ» (boshlovchilar uchun dastlabki taâlim); 10. â«kifoyat ul-muntahiyâ» …

4 / 5

turli muammolarni huquqiy yechimiga bagâishlangan. birinchi jild 5 kitobdan iborat boâlib, tahorat va amaliy ibodatlar (namoz, roâza, zakot va haj)ga bagâishlangan. bu jild 47 bob va 37 fasldan iborat. ikkinchi jildiga nikoh, emizish, taloq, qullarni ozod qilish, topib olingan bolaning nasabini aniqlash, topib olingan narsa, qochib ketgan qullar, bedarak yoâqolganlar, sherikchilik va vaqf huquqi kabi masalalar kiritilgan. bu jild 60 bob, 36 fasldan tashkil topgan. uchinchi jildida (14 kitob) oldi-sotdi, pul muammolari, kafolat, pulni birovga oâtkazish, qozilarning vazifalari, guvohlik, berilgan guvohlikdan qaytish, vakolat, daâvo, iqror boâlish, sulh, bir ishda pul bilan sherik boâlish, pulni saqlashga berish, qarz berish, sovgâa, ijara, muayyan shart asosida cheklangan ozodlik berilgan qullar, voliylik (patronat), majbur qilish, homiylik, qisman ozod boâlgan qullar va bosqinchilik xususidagi masalalar oârin olgan. bu jildda 36 bob, 37 fasl bor. toârtinchi jildida (76 kitob) esa shafoat, merosni taqsimlash, dehqonchilik hamda bogâdorchilik xususida shartnoma, qurbonlikka soâyishadigan jonzod haqida, umuman qurbonlik qilish haqida, …

5 / 5

(2000) keng nishonlandi. shu munosabat bilan margâilon shahri markazida burhoniddin margâinoniy yodgorlik majmui bunyod etilib, shu yerda uning ramziy maqbarasi oârnatildi. al-margâinoniyning butun islom olamida mashhur boâlgan "hidoya" asari 1178 yili samarqandda yozildi. mahmud ibn sulaymon al-kafaviyning "katoib ul-a'lom al-axyor fi taboqot fuqaho va mashoyix mazhab an-nu'mon" ("nu'mon mazhabiga mansub boâlgan taniqli alloma fiqihlar va shayxlar haqidagi kitob") nomli asarida keltirilishicha, burhonuddin al-margâinoniy "bidoyat al-muntadiy" asarining soâz boshisida "hidoya"ning yaratilishi xususida shunday yozgan: "abu-l-hasan ali ibn bakr abd ul-jalil bir kuni fiqh masalalariga bagâishlangan hajmi uncha katta boâlmagan, lekin mazmuni toâliq boâlgan bir yaxlit kitob zarur ekanligi hakida fikr bildirdi. iroqda safar qilganimda u yerda "al-muxtasar al-quduriy" ("quduriy qisqartmasi")ni qurdim. u fiqh bobida ajoyib asar edi. bu paytgacha kattayu-kichik barcha "jome'-cagâip" ("kichik toâplam") dan foydalangan edi. shunda fiqhga oid barcha asarlarni jamlab, ulardan eng zarur masalalarni oldim va bu asarga "bidoyat al-muntahiy" deb nom berdim. keyinchalik bu asarga sharh yozib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)"

1694856982.docx [bookmark: _goback]burhoniddin al-margâinoniy (1123â1197) reja: 1. burhoniddin al-margâinoniy hayoti va ijodi. 2. burhoniddin al-margâinoniyning ilm fanga qoâshgan hissasi. 3. burhoniddin al-margâinoniyning asarlari. [image: 09]turkistondagi ilkâ uygâonish davri shunday qomusiy olimlarni dunyoga keltirdiki, ularning jahon madaniyati va ilmu faniga qoâshgan hissasi hanuzgacha hayrat bilan eâtirof etiladi. 2000 yilda tavalludiga hijriy sana boâyicha 910 yil toâlishi munosabati bilan keng nishonlangan burhoniddin margâinoniy ham ana shunday buyuk siymolardan biridir. toâliq ismi abulhasan ali ibn abubakr ibn abduljalil al-fargâo-niy al-rishtoniy al-margâinoniy (1123 yil 23 sentyabr, rishton tumani, dahbet qishlogâi â 1197 yil 29oktyabr, samarq...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (168,4 КБ). Чтобы скачать "burhoniddin al-marg’inoniy (1123—1197)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: burhoniddin al-marg’inoniy (112… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram