o‘zbek etnosining antropologik tipi masalasi

PPTX 5 pages 980.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
1700907391.pptx mavzu: o‘zbek etnosining antropologik tipi masalasi reja: i. kirish 1.antropologik tip haqida umumiy ma'lumot. ii. asosiy qism 1.janubiy sibir tipining o'ziga xos xususiyatlari. 2.zakaspiy tipining vakillariga xos belgilari. 3.o'rta osiyo ikki daryo oralig'i tipining shakllanishi. 4.yurtimiz aholisi tarkib topgan qadimiy makon va zamon. iii. xulosa antropologik tip — muayyan hududga mansub odamzodning tana tuzilishidagi irqiy turgê»un belgilarning tarixan shakllangan majmui. "antropologik tip " termini bilan katta irqlar ham, ularning boê»limlari ham ifodalanadi. antropologiya quyidagi uchta katta boê»limdan iborat: 1) odam morfologiyasi; 2) antropogenez; 3) irqshunoslik (etnik antropologiya)- morfologiya odamning jismoniy tuzilishidagi belgilarning yosh, jins, kasb va tashqi sharoitga qarab oê»zgarishini tushuntirib beradi. irqshunoslik odamzod irqlarining kelib chiqish davri va sabablarini, ularning yer yuziga tarqalishini izohlab, etnogenez muammolarini yechishga ham oê»z hissasini qoê»shadi. antopologik tiplar oê»zbekiston xalqlarini antropologik jihatdan oê»rganish 20-yillarda rivojlandi. bu ishda oê»rta osiyo davlat universiteti antropologiya kafedrasi asoschisi va doimiy rahbari l. v. oshaninning xizmati katta boê»ldi. …
2 / 5
­run, panjalari kalta, jussalari mayda, bosh chanog‘i braxikefal (dumaloq).bepoyon dashtliklar, otulov, tuya ularning jonu dili, erkin, ozod xayot turmush tarzi bilan suyagi qotgan. zakaspiy tipi evropoid tipga mansub, dolixokefal (uzunchoq ). bu tip mahalliy aholining eng qadimgi sharqiy o‘rta er dengizi tipi bilan turkiy evropoid tiplari qorishuvidan tashkil topgan. zakaspiy tipi -“o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi” asosan evropoid irqining variantlaridan birini tashkil etadi. uning tarkibi mahalliy tub joy aholining sharqiy o‘rtaer dengizi tipiga qarashli protoevropoid tipi bilan qorishuvidan tarkib topgan. bosh chanog‘i braxikefal (dumaloqroq ), jussasi o‘rtacha. “o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi “o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi” l.v oshanin, v.v.ginzburglar tadqiqotida aniqlangan. o‘rta osiyo bo‘yicha bronza davrida aholi o‘rta er dengizi tipida bo‘lgan. bronza davri oxirlaridan evroosiyo dashtlaridan protoevropoid tipi kirib kela boshlagan. ular andronov madaniyati aholisi bo‘lib, hali o‘rta er dengizi tipi bilan qorishib ulgurmagan. demak, bronza davrida “ o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi” ham …
3 / 5
k temir davrida bu holat saqlanadi, qadimgi xorazmda mil. avv. 5-6 asrlarda andronov tipidan (braxikefal) “o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi” ga o‘tish holati ro‘y berdi. janubiy – sharqiy orol bo‘yida mongoloid tipining hissasi katta – milodiy eraning boshida mug‘ulbashara ko‘payadi. milodiy 1 ming yillik oxiri va 2 ming yillikning boshida asosiy etnik qatlamni “ o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi” tashkil etdi. toshkent vohasining o‘troq va chorvodor aholisi. sirdaryoning o‘rta havzasi antik davr o‘troq va chorvador qabilalari qovunchi madaniyati asosida o‘rganilgan ( toshkent vohasi, janubiy qozog‘iston ). ( mil. avv. 2 asr- mil. 6 asr). so‘nggi bronza va ilk temir davri materiallari uncha etarli emas, (aholisi braxikefal evropoid, dolixokefal evropoid). bo‘zsuv bo‘ylari, niyozboshi, tuyubo‘g‘iz, kulota kabi belgilar ilk temir davridan boshlangan bo‘lsa, qovunchi madaniyati aholisida aniq ko‘rinish oladi. qadimgi farg‘ona aholining antropologik tipi. arxeologik manbalar farg‘onaning sharqiy va shimoliy mintaqalarida bronza va ilk temir davrida dehqonchilik madaniyati (chust madaniyati) …
4 / 5
r volga, sirdaryo bo‘yi saklari, qozog‘iston dasht aholisiga o‘xshab ketadi. demak, baqtriya aholisi mahalliy dolixokefal evropoidlarga braxikefal evropoidlar arxaika davridan kirib kela boshlagan, antik davrga kelib kuchaygan. milodiy era boshlarida mug‘uliy irqiy belgili tiplar paydo bo‘la boshlagan . xullas, milodiy era arafasida o‘rta osiyo ikki daryo oralig‘i tipi shakllandi xulosa qilib aytadigan bo'lsak, yurtimiz hududidagi qadimdan buyon shakllanib kelgan. bu bronza davriga borib taqaladi. antropologik tipga bo'linishi esa keyingi komponentlarning ta'sirida uchta asosiy tipga bo'linadi. hozirda ham xalqimiz aholisi turli yuz qiyofalariga ega. qo'shni respublikalar aholisi bilan ham ba'zi o'xshashliklar mavjud. foydalanilgan adabiyotlar: nicola di cosmo, allen j. frank, peter b. golden.the cambridge history of inner asia. cambridge university press. 2009. asqarov a. o‘zbek xalqining kelib chiqish tarixi. –t. 2015. asqarov a. o‘zbek xalqining etnogenezi va etnik tarixi. –t. 2008. shoniyozov k.sh. o‘zbek elatining shakllanish jarayoni. -t.., “sharq”.2001. jabborov i.m. o‘zbek xalqi etnografiyasi. -t., “o‘qituvchi” 1994. jabborov i.m. o‘zbeklar: turmush …
5 / 5
o‘zbek etnosining antropologik tipi masalasi - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek etnosining antropologik tipi masalasi"

1700907391.pptx mavzu: o‘zbek etnosining antropologik tipi masalasi reja: i. kirish 1.antropologik tip haqida umumiy ma'lumot. ii. asosiy qism 1.janubiy sibir tipining o'ziga xos xususiyatlari. 2.zakaspiy tipining vakillariga xos belgilari. 3.o'rta osiyo ikki daryo oralig'i tipining shakllanishi. 4.yurtimiz aholisi tarkib topgan qadimiy makon va zamon. iii. xulosa antropologik tip — muayyan hududga mansub odamzodning tana tuzilishidagi irqiy turgê»un belgilarning tarixan shakllangan majmui. "antropologik tip " termini bilan katta irqlar ham, ularning boê»limlari ham ifodalanadi. antropologiya quyidagi uchta katta boê»limdan iborat: 1) odam morfologiyasi; 2) antropogenez; 3) irqshunoslik (etnik antropologiya)- morfologiya odamning jismoniy tuzilishidagi belgilarning yosh, jins, kasb va ...

This file contains 5 pages in PPTX format (980.4 KB). To download "o‘zbek etnosining antropologik tipi masalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek etnosining antropologik … PPTX 5 pages Free download Telegram