ҳиндистон цивилизацияси

DOC 110.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698046749.doc ҳиндистон цивилизацияси режа: 1. мил.авв.iii-ii минг йилликларда ҳиндистон. веда даври. 2. мил.авв. i минг йиллик ўрталари ва милодий i минг йиллик ўрталарида ҳиндистон. 3. ҳиндистоннинг маданий ривожланиши ведалар, индуизм, буддизм, бхагавад-гита. 4. илк ва ривожланган ўрта асрларда ҳиндистон. мил.авв. v-iv минг йилликларда ҳинд водийсининг ғарбида ясси тоғликларда дастлабки деҳқончилик маданиятлари вужудга кела бошлайди. iii минг йилликда эса илк синфий жамият вужудга келиб, тарихда илк ҳинд цивилизацияси ёки хараппа (энг катта ёдгорлиги номи билан мил. авв. 2300-1700 йилларни ўз ичига олади) номи билан киради. хароппа, моҳенжо-даро (ўликлар водийси), равалпинди, таксилла, чатху-даро ва бошқа йирик шаҳарлар майдони 2,5 кв. кмни эгаллаган бўлиб, 30 минг киши яшаши мумкин бўлган. кўчалар тўғри тўртбурчак чорраҳалар билан туташган. йирик шаҳарлар (моҳенжо-даро) даа арк мавжуд бўлиб, унда дон сақланадиган омбор, ҳукмдор қасри (230х170 м) ёпиқ бозор, диний маросимлар учун бассейн топилган. хараппадан топилган омбор энг йирик бўлиб (61х46 м) минг тоннагача дон сақлаш имконини берган. ютхолдаги …

архат мавжудлигини билдирса, уч айри найзали ҳайвонлар қуршовидаги илоҳий олимлар шивага (чорва ҳомийси) қиёслайдилар. илк ҳинд цивилизацияси мил. авв. ii минг йиллик иккинчи ярмида номаълум сабабларга кўра инқирозга юз тутади. айрим тарихчилар орийларнинг кириб келиши бу цивилизациянинг барбод бўлишига олиб келган деб ҳисоблайдилар. мил.авв. ii минг йиллик охири (хii аср) да ҳиндистоннинг шимолий ғарбидан орий (аслзода оқсуяк) қабилаларининг кириб келиши натижасида ведалар даври деб ном олган (мил. авв. хii-vi асрлар) давр бошланди. орийлар кўчманчи қабилалар бўлиб, уларнинг келиб чиқиши ҳақида турли фараз ва қарашлар мавжуд. улар аста-секин ўтроқ ҳаётга ўтиб борадилар. орийларнинг диний эътиқодлари веда (билим) китобларида ўз ифодасини топган. ригведа, атхарваведа, самоведа, яжурведа деб номланувчи китобларда ўрта осиё, эрон халқларига ҳам авесто давридаги қарашларга мос келувчи тасаввурлар мавжудлиги сабабли, ҳинд-эрон халқлари умумий бир ўзакдан келиб чиққан деган хулосани беради. воҳаларда орийларнинг ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ҳаёти акс эттирилган. улар ҳиндистонга кириб келгач, маҳаллий аҳолини душман (дасья) деб атаб, айнан уларни қулларга …

рий (жангчи), юқори табақа бўлиб, вайши (деҳқон, ҳунарманд, савдогар), шудра (қуллар) табақаси қуйи табақаларни ташкил этган. жангчиларни орийлар ва қабилаларнинг оқсоқоллари ташкил этган бўлса, руҳонийлар браҳманлар табақасини ташкил этади. оддий уруғ қабила аъзолари вайшийларни ташкил этгани ҳолда, қуллар бўйсундирилган қабилалардар олинган. веда даврининг охирларида шимолий ҳиндистонда 20 га яқин давлатлар вужудга келади. улардан магадха, кошашала қабиларда монархия тартиблари устунлик қилса, врижи, малла қабиларда республика тартиблари устунлик қилган. врижи, маллада рожалар ҳукмрон бўлсада, халқ йиғинисиз ҳукум чиқара олмас эди. веда эътиқодига амал қилган руҳонийлар очиқ ҳавода қурбонлик келтирганлар. мил.авв. i минг йиллик охирларидагина махсус ибодатхоналар пайдо бўлади. агни-олов, ваю-шамол, паржани- совуқ, сом-муқаддас ичимлик худоси, митра-қуёш, индр-жанг худоси ва бошқа кўплаб худоларга эътиқод қилинган. мил.авв. i минг йиллик ўрталарида шимолий ҳиндистонда бир неча ўнлаб мастақил давлатчалар пайдо бўлади. улар ўртасида (кошала ва магадха давлатлари) ганг ҳавзасида етакчилик учун кураш олиб борилган бўлса, ҳинд дарёси ҳавзаси мил. авв. vi асрда эронга тобе қилинган …

лади. тахминан мил. авв. 305 йил чандрагупта салавка i никатор (ғалаба келтирувчи) ўртасида шартнома тузилиб, 500 жанговар фил эвазига ҳинд дарёси ҳавзасидан юнон-македон горнизонларини олиб кетади. маурийлар сулоласи чандрагупта невараси ашока даврида кучайиб, қарийб бутун ҳиндистонни бирлаштирди. ашока (262-231 йй.) мамлакатда ягона идеология буддизмни давлат дини деб эълон қилади. унинг буддавийликка оид айрим фармонлари қаятошларда ўйиб ёзилган ва “ашока эдиктлари” деб ном олган. ашокадан сўнг давлат тушкунликка юз тутади. мил.авв. 180 йилда ҳарбий бошлиқлардан бири давлат тўнтариш ўтказиб, шунглар сулоласига асос солади. шунглар юнон-бақтрия давлати билан узоқ кураш олиб боришга тўғри келади. мауриялар давлати билар бир қаторда ҳиндистон ярим оролининг жанубида керара, чола, пандья каби давлатлари ҳам мавжуд бўлиб, улар ҳатто маурия давлатига ҳам қаршилик кўрсата олганлар. мил.авв. i минг йиллик ўрталарида ҳиндистонда кўплаб диний фалсафий оқимлар вужудга келган. жамият ҳаётига веда ва брахманизм таълимоти етарлича жавоб олмас эди. сайёр устозлар (шраман) турли оқмиларни ҳимоя қиладилар. уларнинг айримлари фаталист (аживики), …

айди, унинг жисми ўлади руҳ эса қайта туғилишга ва азоб уқубатга гирифтор деб таълим беради. нирвана (олий ҳилқат, нур) га эришган руҳгина қайта туғилиш азобидан қутилади. бунинг учун бадхитсатва (нурга чулғанган) устозларга қулоқ солиш зарур деб таълим беради. будда таълимоти ашока даврида давлат дини даражасига кўтарилади. юнон-бақтрия, кейинроқ кушонлар даврида эса ўрта осиё ҳудудларига тарқалади. милодий i асрда ўрта осиё, афғонистон ва ҳиндистоннинг катта қисмини ўз ичига олган кушонлар давлати ташкил топади. i-ii асрларда кушон тангалари варанаси, орисгача бўлган ҳудудларда тарқалади. i асрдаёқ кушон тангаларида ҳинд худоларининг тасвири туширила бошланган бўлса, кушон подшолари ҳиндча унвонлар ҳам ола бошлайдилар. iii асрда гужарат, ражахстон, панжоб кушонлар таркибидан ажралиб чиқади. iii асрда кушонларнинг сосонийлар билан курашлари ҳиндистонга мустақиллик учун имконият беради. магадха давлати ҳиндистонни бирлаштириш маркази бўлиб қолади. чандрагупта (320-335 йй.), самудрагупта (335-380 йй.), чандрагупта ii (380-415 йй.) даврида шимолий ва марказий ҳиндистон, шимолда непал, шимолий-шарқда ассам, гужорат бўйсундирилади. iv-v асрлар “гупталарнинг олтин …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ҳиндистон цивилизацияси"

1698046749.doc ҳиндистон цивилизацияси режа: 1. мил.авв.iii-ii минг йилликларда ҳиндистон. веда даври. 2. мил.авв. i минг йиллик ўрталари ва милодий i минг йиллик ўрталарида ҳиндистон. 3. ҳиндистоннинг маданий ривожланиши ведалар, индуизм, буддизм, бхагавад-гита. 4. илк ва ривожланган ўрта асрларда ҳиндистон. мил.авв. v-iv минг йилликларда ҳинд водийсининг ғарбида ясси тоғликларда дастлабки деҳқончилик маданиятлари вужудга кела бошлайди. iii минг йилликда эса илк синфий жамият вужудга келиб, тарихда илк ҳинд цивилизацияси ёки хараппа (энг катта ёдгорлиги номи билан мил. авв. 2300-1700 йилларни ўз ичига олади) номи билан киради. хароппа, моҳенжо-даро (ўликлар водийси), равалпинди, таксилла, чатху-даро ва бошқа йирик шаҳарлар майдони 2,5 кв. кмни эгаллаган бўлиб, 30 минг киши яшаши мумкин бў...

DOC format, 110.0 KB. To download "ҳиндистон цивилизацияси", click the Telegram button on the left.

Tags: ҳиндистон цивилизацияси DOC Free download Telegram